تفصیل | شهادت 

19th September, 2017


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

اظهارات غیر مسئوولانه پیرامون احداث بند کمال خان :

انجنیر سلطان محمود محمودی

2017-07-13

اظهارات غیر مسئوولانه آقای حسن روحانیرئیس ج-ا-ایران پیرامون احداث بند کمال خان :

چند روز قبل از طریق رسانه های اطلاعات جمعی کشور اطلاع یافتم که جناب آقای حسن روحانی رئیس ج-ا-ایران در مورد اقدامات افغانستان در رابطه به احداث بند کمال خان بالای رودخانه هلمند در منطقه چهاربرجک ولایت نیمروز افغانستان واکنش شدید نشان داده و اظهار نموده که این نوع اقدامات جانب افغانستان بالای محیط زیست مناطق سیستان و بلوچستان آن کشور اثرات منفی داشته و کشورش در این رابطه بی تفاوت باقی مانده نمی تواند. من به صفت یکی از مدیران سکتور آب کشور و ضماً کمیسار آب هلمند جانب افغانستان در رابطه به تطبیق معاهده آب هلمند، احساس مسئوولیت نموده، خواستم تا مطالب چند را پیرامون اظهارات غیر مسئوولانه آقای حسن روحانی رئیس ج-ا-ایران به پیشگاه ملت بزرگ افغانستان ارائه نمایم تا مردم عزیز ما از این مداخله آشکار او در امور کشور ما آگاهی حاصل نمایند. آقای روحانی خود بهتر میدانند که بلاخره بعد از مذاکرات و گفتو شنود های طولانی میان کشور های افغانستان و ایران در 22 ماه حوت سال 1351 خورشیدی معاهده تقسیم آب میان دو کشور در مورد آب رودخانه هلمند (هیرمند) که اساس علمی آن را همان کمیسیون بی طرف دلتای سفلی هلمند گذاشته بود، از طرف صدراعظم های هردو کشور از جانب افغانستان زنده یاد محمد موسی شفیق و از طرف ایران امیر عباس هویدا در کابل پایتخت ج-ا-افغانستان به امضا رسید. بدین اساس معضلۀ یک قرنه بر سر آب رودخانه هلمند که در روابط و مناسبات دو کشور مسلمان و همسایه، سایه شوم افگنده بود حل و فصل گردید.

طبق این معاهده از جملۀ ظرفیت متوسط سالانه رودخانه هلمند که اندازه آن به 5667 میلیون متر مکعب بالغ میگردد، به اندازه 820 میلیون متر مکعب آن در سال سهمیه (حقابه) جانب کشور ایران تعیین گردید. قابل ذکر است که از آن به بعد کشور ایران نه تنها همه ساله حقابه تعیین شده خویش را طبق معاهده مذکور بدست می آورد بلکه به اساس تداوم جنگ های تحمیلی و مداخلات خارجی که زمینۀ مدیریت کنترول آب های رودخانه هلمند برایش میسر نشده و آب رودخانه مذکور طی سال های متمادی به قسم سرگردان به طرف آن کشور جریان نموده و از آن سالانه به اندازه سه چند حقابه خود، آب برداشت نموده است. اما طی سال های اخر وزارت انرژی و آب بمثابه اداره مسئوول مدیریت منابع آب در کشور، به طرح یک سلسله استراتیژی ها و برنامه ها جهت حفاظت و کنترول آب های آن از جمله رودخانه هلمند جهت توسعه اقتصادی و اجتماعی که حق مشروع اش می باشد مبادرت ورزید. البته این عملکرد جانب افغانستان خلاف منافع کشور ایران بوده که سال های سال از این ثروت ملی مردم افغانستان طور رایگان در توسعه اقتصادی و اجتماعی خود به مصرف رسانیده است. که این اقدام افغانستان باعث سروصدای مسئولین آن کشور شده که از جمله میتوان از اظهارات اخر آقای روحانی رئیس جمهور آن کشور نامبرد. بناً جهت روش شدن اذهان مردم کشور در مورد اظهارات غیر قانونی آقای حسن روحانی رئیس جمهور آن کشور که از دید من یک نوع مداخله در امور داخلی کشور ما میباشد، ماده پنجم معاهده حوت سال 1351 آب رودخانه هلمند را قرار ذیل نقل می نمایم: افغانستان موافقت دارد اقدامی نکند که ایران را از آب رودخانه هلمند که مطابق احکام مندرج مواد دوم و سوم و چهارم این معاهده که تثبیت و محدود شده است، قسماً ویا کلاً محروم سازد. افغانستان با حفظ تمام حقوق برباقی آب رود هلمند هر طوریکه خواسته باشد از آن استفاده می نماید و آنرا به مصرف می رساند. ایران هیچگونه ادعایی بر متباقی آب هلمند بیشتر از مقادیریکه طبق این معاهده تثبیت شده است، ندارد؛ حتی اگر مقادیر آب بیشتر در دلتای سفلای هلمند میسر هم باشد و مورد استفاده ایران هم بتواند قرار گیرد. بناً طبق ماده پنجم معاهده سال 1351 در رابطه به آب دریای هلمند بین هردو کشور سهم ایران همان طوریکه قبلاً تذکر بعمل آمد تثبیت شده است. از این جهت طبق معاهده مذکور متباقی آب این رودخانه ثروت ملی مردم افغانستان است و هر طوریکه خواسته باشد می تواند از آن استفاده نماید. دیگر ادعای حقابه حرفی بر علاوه از حقابه تعیین شده در معاهده آب دریای هلمند که از جانب مسئولین کشور ایران در این اواخر مطرح می شود، جنبه حقوقی نداشته و ادعای بی مورد می باشد. بنابرآن با توجه به مواردیکه از آن تذکر به عمل آمد، هر نوع اقدام در رابطه به مدیریت و کنترول آب رودخانه هلمند به اساس قوانین و مقررات بین المللی حق مشروع مردم افغانستان بوده و این را حق خود می داند. به همین سبب در این اواخر در رابطه به مدیریت حفاظت و کنترول آب های افغانستان که کاهش اثرات سیلاب ها یکی از اهداف آن ها می باشد، اقدام به احداث کار باقیمانده بند کنترول سیلاب کمال خان که کار ساختمان آن در سال 1352 آغاز شده بود ولی به اساس آغاز جنگ های تحمیلی و مداخلات خارجی امور مربوطه آن معطل قرار گرفته بود به اهداف زیر برنامه ریزی شده است: رودخانه هلمند از جمله رودخانه های سیلاب خیز در کشور بوده که با احداث بند کهک از جانب کشور ایران بعد از اینکه کمبود آب مورد نیاز نیمه چاه ها (ذخایر آبی) از طریق آب های سیلابی تأمین شد، دوباره دروازه های کنترولی بند مذکور پایین شده و آب سیلاب ها به طرف شهر زرنج ولایت نیمروز توجیه میگردد. به همین سبب از این ناحیه همه ساله خسارات فراوان جانی و مالی به پایین دست این روخانه عاید میگردد. بناً به منظور کنترول سیلاب ها و کاهش اثرات زیان بار آن به ولایت نیمروز افغانستان که از اثر آن شهر زرنج ولایت نیمروز دوبار در سال های 1369 و 1371 مورد تخریب قرار گرفت، از این خاطر احداث این بند جهت کاهش اثرات زیان بار سیلاب ها بالای رودخانه هلمند در منطقه چهاربرجک در نظر گرفته شده است. هدف دیگر این بند تنظیم و کنترول آب رودخانه هلمند بوده که با احداث آن زمینۀ تطبیق کامل معاهده آب رودخانه هلمند مساعد گردیده و حقابه جانب کشور ایران طور تنظیم شده برایشان تحویل داده میشود. بناً ملاحظه میگردد که در احداث بند کمال خان منافع هردو کشور در نظر گرفته شده که این خود گام مهم است به سوی تطبیق همه جانبۀ معاهده آب وردخانه هلمند به منظور استفاده عادلانه و معقولانه آب رودخانه مذکور میان دو کشور. پس این همه سروصدا های که در این اواخر از طرف مسئوولین کشور ایران به راه انداخته شده برای چی می باشد. البته پاسخ منطقی آن روش بوده که در نتیجه احداث بند کمال خان آب رودخانه هلمند تنظیم شده، حقابه ایران از آب تنظیم شده مطابق بند دوم ، سوم و چهارم معاهده برایشان تحویل داده شده و از اضافه مصرف جانب کشور ایران که سال هاست از این آب های سرگردان که زمینۀ کنترول آن به اساس تداوم جنگ ها و نا آرامی ها برای افغانستان میسر نشده است به طرف آن کشور جریان نموده و از آن طور رایگان استفاده می نمایند جلوگیری بعمل می آید. به همین سبب آن کشور به اضافه مصرف آب رودخانه مذکور عادت کرده اند، به مجرد که جانب کشور افغانستان گام را جهت کنترول آب های خویش که حق مسلم اش می باشد برمیدارد، مسئولین آن کشور دست به اعتراض میزنند. بخاطر اینکه ترک عادت موجب مرض می باشد. آقای روحانی ادعا دارد که احداث بند کمال خان تأثیرات منفی را بر مناطق سیستان و بلوچستان کشور ایران به بار می آورد. بناً این کشور در این رابطه بی تفاوت باقیمانده نمیتواند. پس لازم پنداشته میشود تا روی فاجعه محیط زیستی که همین اکنون در این منطقه در حالیکه بند کمال خان تا اکنون تکمیل نگردیده است از سبب خشک شدن هامون های سیستان بوجود آمده است، اصلاً مسبب اصلی آن در نتیجه تخطی های غیر قانونی و خلاف معاهده آب رود هلمند از جانب کی بوجود آمده توضیح گردد تا حقایق به جهانیان از جمله مردمان افغانستان و ایران روشن گردد. قبل از تداوم جنگ ها و نا آرامی ها در افغانستان هامون های سیستان و جهیل گودزری، آب مورد نیاز شانرا از آب رودخانه های هلمند ، خاش رود ، فراه رود ، ادرسکن ، خاسپاس و رودبار های طرف ایران مانند رود بار های شور، ترش آباد، بند آب و حسین آباد در ایام نورمال بودن و سیلابی بودن رودخانه های مذکور اخذ می نمودند. که هامون های مذکور پر از آب بوده اند؛ اما با استفاده از شرایط ناگوار و تداوم جنگ ها در افغانستان، کشور ایران به توسعه دشت زابل ایران حتی تأمین آب آشامیدنی و معیشتی ساکنین شهر زاهدان مبادرت ورزیده اند. البته جهت تأمین آب برای ساحات توسعه داده شده به احداث یک تعداد کانال های جدید ، دهنه جات خود سر ، نصب واتر پمپ ها و احداث چهار چاه نیمه (ذخایر آبی) خلاف معاهدۀ حوت 1351 در مورد آب رودخانۀ هلمند مبادرت ورزیده اند که این خود جریان آب را بطرف هامون های پوزک ، هلمند ، صابری و گودزری قطع نموده و باعث خشک شدن آنها شده ، که این امر نه تنها بدترین فاجعه ایکولوژیکی را در منطقه به بار آورده است. بلکه سبب مهاجرت اهالی حاشیه نشین هامون ها نیز گردیده و تاثیرات زیان بار اقتصادی ، اجتماعی و محیط زیستی چون کاهش سطح آب های زیر زمینی در منطقه ، شور شدن آب تالاب ها، کاهش رطوبت خاک و افزایش نیاز آبی نباتات به آب، کاهش رطوبت هوا در ساحه ، افزایش فرسایش باد، تخریب و از بین رفتن فرش نباتی ، ایجاد طوفان های ریگی و از بین رفتن زیستگاه های حیوانی را در منطقه بخصوص ولایت نیمروز افغانستان ببار آورده است. بناً با توجه به مطالب که از آن تذکر بعمل آمد مسبب اصلی خشک شدن هامون ها همانا اقدامات غیر قانونی، ناجایز و خلاف موادات معاهده آب رودخانه هلمند در مورد رودخانه فرا مرزی هلمند از جانب ایران بوده که این خود نه تنها در تناقض به قوانین و مقررات بین المللی می باشد. بلکه خلاف حسن همجواری و همسایگی نیز می باشد. آقای روحانی باید بدانند که، با این اقدامات یک جانبه خود آب رودخانه های که به طرف هامون جریان می نمود، به طرف چهار چاه نیمه که ظرفیت هر کدام آن طور متوسط 810 میلیون متر مکعب می باشد از طریق احداث کانال جریکه در آن ها جریان داده شده و از آب ذخیره شده در توسعه کشاورزی و سرسبزی استان زابل آن کشور و تأمین آب شهر زاهدان به مصرف می رسد. اما برخلاف در نتیجه این عملکرد های ناجایز آن کشور و قطع جریان آب به طرف ولایت نیمروز، مناطق مربوطه این ولایت از جمله ولسوالی کنگ و چغانسور به صحرا مبدل گردیده که این خود سبب مهاجرت های مردم محل به داخل و خارج کشور گردیده است. بناً با توجه به مطالب که از آن تذکر بعمل آمد اکنون از جناب آقای روحانی رئیس جمهور کشور ایران می خواهیم پاسخ بگویند که مقصر اصلی در ایجاد فاجعه محیط زیستی در حال که تا هنوز بند کمال خان تکمیل نگردیده است در منطقه عملکرد جانب کشور افغانستان است یا کشور ایران، چی خوب گفته اند: خوش بود تا محک تجربه آید به میـانتا سیاه رو شود هر که در آن غش باشد بناً از مسئولین آن کشور بخصوص جناب آقای حسن روحانی رئیس جمهور کشور ایران صمیمانه تقاضا می نمایم تا برف خود را بالای بام دیگران نه انداخته، از این نوع اظهارات غیر مسئوولانه که یقیناً در روابط و مناسبات همسایگی دو کشور اثرات منفی را ببار به بار می آورد، جداً خود داری بعمل آورده و مانع اقدامات جانب افغانستان در رابطه به حفاظت و کنترول آب های آن که حق مشروع اش می باشد نشده و منحیث یک کشور همسایه حق همسایگی را طبق اساسات دین مقدس اسلام، معیار ها و مقررات بین المللی و حسن همسایگی خوب در حق مردم افغانستان انجام بدهد. تا خاطرات آن در تاریخ دو کشور مسلمان ماندگار باشد. در غیرآن همانطوریکه این ملت بزرگ در مقابل تجاوز قشون سرخ سرافراز از آزمون زمان بدر آمد، بازهم موفقانه در مقابل تجاوزات تروریزم بین المللی و مداخلات خارجی بدر خواهد آمد . پیشنهاد من به مسئولین کشور ایران از جمله جناب آقای روحانی این است که از شرایط ناگواریکه افغانستان به آن مواجه است سؤ استفاده نه نمایند. در غیر آن زمستان میگذرد و روی سیاهی آن به ذغال خواهد ماند.

 



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

19th September, 2017