تفصیل | شهادت 

15th December, 2017


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

علی عبدالله صالح؛ مردی که روی سر مارها می‌رقصید! :آینده نیروها و کنگره ملی یمن

.

2017-12-05

علی عبدالله صالح یک بار گفته بود حکومت کردن بر یمن مثل «رقصیدن روی سر مارها» است. او استاد چرخش و عوض کردن متحدان خود بود، و با همین شگرد توانسته بود سه دهه بر یمن حکومت کند.

مهم‌ترین چرخش او بعد از انقلاب یمن بود. مردم یمن همزمان با انقلاب‌هایی که به بهار عربی معروف شدند، علیه دیکتاتوری در یمن قیام کردند و او را از قدرت خلع کردند. اما او نفوذ خود را در میان طرفداران خود حفظ کرد و پس از مدتی با حوثی‌هایی که تا پیش از آن سرکوب کرده بود، علیه دشمن مشترک یعنی عبد ربه منصور الهادی، رئیس‌جمهور منتخب یمن در انتخابات سال ۲۰۱۲، همدست شد.

در چند روز اخیر، علی عبدالله صالح بار دیگر خود را برای چرخش و رقص دیگری روی سر مار ها آماده می‌کرد، که آخرین رقص زندگی او نیز محسوب شد.

نشست اضطراری اخیر اتحادیه عرب در قاهره به موضوع یمن و راکت پرانی حوثی‌های مورد حمایت حکومت ایران، حساسیت ویژه‌ای نشان داد. بیانیه پایانی اتحادیه عرب شدیدترین و بی‌سابقه‌ترین لحن را علیه دخالت‌های جمهوری اسلامی و حزب‌الله بکار گرفت، و وزیران خارجه اتحادیه ضمن حمایت کامل از اقدامات سعودی برای حفظ امنیت آن کشور، تاکید کردند که دوسیه ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارایه خواهند داد.

نشست قاهره پیام روشنی به عبدالله صالح داد. او که از آخرین سیاست‌مداران کهنه‌کار عرب بود شامه خوبی داشت که بداند این بار داستان متفاوت است، همتی جدی‌تر از گذشته برای به انجام رسیدن بحران یمن در دنیای عرب بوجود آمده، و کنار حکومت ایران ایستادن از این پس   برنده نیست.

او فهمید صرف نظر از موفقیت یا عدم موفقیت ائتلاف عربی، کنار حوثی‌ها قرار گرفتن اکنون دیگر شرط‌بندی روی اسب مرده است. سریع چرخید تا شانس خود را بیازماید. از آمادگی خود برای مذاکره با سعودی صحبت کرد.

اما برای حکومت ایران در این شرایط قابل قبول نبود که در میان حوثی‌ها و اصطلاحا «جبهه مقاومت» شکافی بیفتد. آنان به صالح اعتماد نداشتند ولی از همراهی چند سال اخیر او با حوثی‌ها سود می‌بردند. حالا روی‌گردانی صالح از ایران می‌توانست شرایط را به ضرر حوثی‌ها تغییر دهد.

کشتن صالح برای نیروهای تروریستی و ماهر سپاه قدس و حزب‌الله که در خاک یمن حضور دارند، کار سختی نبود. ترور او، هم نمایشی از قدرت بود تا مردم بدانند عقوبت «خیانت به جبهه مقاومت» چه خواهد بود، هم حذف فیزیکیِ یک گزینه احتمالی برای چانه‌زنی‌های احتمالی در آینده یمن بحساب می‌آمد، و هم باعث پراکندگی نیروی‌های وفادار صالح.

با این وجود ترور علی عبدالله صالح موازنه قدرت در یمن را به نفع جمهوری اسلامی عوض نمی‌کند. از سوی دیگر خللی نیز در ائتلاف عربی علیه حوثی‌های شورشی ایجاد نخواهد کرد. اما می‌تواند برای مدتی به خشونت‌ها دامن بزند. تداوم خشونت و جنگ داخلی در یمن حداکثر منفعتی است که حکومت اسلامی ایران از دخالت در این کشور می‌برد.

به هر حالت و شاید کشته‌شدن علی عبدالله صالح رئیس جمهور سابق یمن، می‌تواند صحنه سیاسی و میدانی یمن را دچار تغییراتی کند. اما یکی از مهم‌ترین سوالاتی که در این خصوص مطرح می‌شود، آینده نیروهای علی عبدالله صالح و کنگره ملی یمن است. به نظر می‌رسد این اعضا از این به بعد در چهار گروه قرار می‌گیرند؛

۱-بخشی از نیروهای وفادار به علی عبدالله صالح، به احمد، پسر او و یا برادر ناتنی‌اش ژنرال علی محسن الاحمر خواهند پیوست. در واقع احمد که اکنون در مأرب به سر می‌برد، میراث‌دار پدرش خواهد شد.

۲-بخشی دیگر اما به انصارالله خواهند پیوست. این افراد طی دو روز اخیر نیز با علی عبدالله صالح هم‌نوا نبودند .

۳-گروه سوم، تحت امر مجمع القبایل حاشد عمل خواهند کرد. به نظر می‌رسد عربستان، خلأ حضور علی عبدالله صالح را با تقویت حاشد، احمد پسر علی صالح و علی محسن الاحمر پر خواهد کرد.

۴-گروه چهارم که احتمالا بسیار کم‌ تعداد خواهد بود، نیروهایی هستند که منفعل شده و به هیچ یک از گروه‌های فوق نخواهند پیوست.

این آرایش سیاسی می‌تواند بر چند مورد اثرگذار باشد از جمله:

جبهه‌های فعالی که نیروهای علی عبدالله صالح در آن ها حضور دارند
جناح‌بندی‌ جدید در ارتش یمن
جناح‌بندی جدید در حزب مؤتمر
آینده گفتگوهای سیاسی در یمن

 

علاودتا به نکات زیرین عطف توجه باید داشت:

علی عبدالله صالح در ۲۲ مارس ۱۹۴۲ به دنیا آمد و در ۴ دسامبر ۲۰۱۷، در سن ۷۵ سالگی جان باخت. این سیاستمدار یمنی، شیعه زیدی بود و ۵ روز پس از شکستن ائتلاف خود با حوثی‌ها، که آنها هم شیعه زیدی هستند، به دست آنها کشته شد.

وی در ژوییه سال ۱۹۷۸ و در سن ۳۶ سالگی به ریاست جمهوری یمن شمالی رسید که از سال ۱۹۶۲، به همراه یمن جنوبی دو کشور جداگانه را در جنوب شبه جزیره عربستان تشکیل می دادند.

آقای صالح پس از یکپارچگی یمن شمالی و جنوبی در ۲۲ مه ۱۹۹۰، رئیس جمهور یمن متحد شد. چهار سال بعد، جدایی خواهان یمن در جنوب کشور با دولت وی درگیر شدند که نتیجه آن، شکست جنوبی ها و حفظ یکپارچگی یمن بود.

کشور یمن در زمان زمانداری او از متحدان غرب محسوب می شد.

در سال ۲۰۱۱ و به دنبال بالاگرفتن حرکت‌های مردمی در کشورهای عربی، موسوم به "بهار عربی"، اعتراضات علیه علی عبدالله صالح نیز شدت گرفت.

با شروع اعتراضات در سال ۲۰۱۱، حوثی‌ها ابتدا به اعتراضات علیه آقای صالح پیوستند و با استفاده از خلاء قدرت، تسلط خود را بر نقاطی از خاک یمن افزایش دادند.

اعتراضات یمن، نهایتا به برکناری علی عبدالله صالح در ژانویه ۲۰۱۲ منجر شد. پس از این تحول، پارلمان یمن قانون مصونیت قضایی آقای صالح را به تصویب رساند که متعاقب آن، وی یمن را به مقصد آمریکا  ترک کرد.

در سال ۲۰۱۳، حوثی های یمن که در قالب گروه مسلح "انصارالله" متشکل شده بودند، با نیروهای دولت جدید یمن به ریاست عبدربه منصور هادی درگیر شدند.

در پی این تحول، علی عبدالله صالح به یمن بازگشت و در قالب سازوکار موسوم به "دولت وحدت ملی" با حوثی ها متحد شد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد، در سال ۲۰۱۴ آقای صالح را عامل تهدید صلح و سد کردن راه حل سیاسی برای بحران یمن دانست و در فهرست تحریم های مالی و مسافرتی بین المللی قرار داد.

رئیس جمهور سابق یمن و نظامیان وفادار به او به رهبری فرزندش احمد علی عبدالله صالح، در جریان این درگیری به همراه نیروهای حوثی رویاروی نیروهای وفادار به عبدربه منصور هادی قرار گرفتند.

در سپتامبر سال ۲۰۱۴، شورشیان انصار الله شهر صنعا، پایتخت را متصرف شدند و در ژانویه ۲۰۱۵، با تصرف کاخ ریاست جمهوری، عملا آقای هادی را از قدرت برکنار کردند.

حوثی‌ها سپس با تشکیل نهادی به نام "دولت انتقالی"، حکومت را در دست گرفتند.

در پی تصرف صنعا از سوی حوثی ها، عبدربه منصور هادی و نیروهای هوادارش به به شهر عدن رفتند تا از آنجا جنگ با شورشیان را ادامه دهند. با تصرف عدن از سوی جنگجویان انصارالله، آقای هادی در مارس ۲۰۱۵ به عربستان سعودی گریخت.

اردویعربستان و همپیمانان آن در ادامه این درگیری، در مارس ۲۰۱۵ در حمایت از عبدربه منصور هادی وارد خاک یمن شدند تا به شکست دادن مخالفان و بازگشت او به قدرت کمک کنند.

ائتلاف به رهبری عربستان در جریان این عملیات به بمباران شدید پایتخت و سایر بخش های تحت کنترل حوثی ها و متحدان علی عبدالله صالح پرداختند .

از سوی دیگر، ایران نیز به حمایت از حوثی ها پرداخت؛ حمایتی که عربستان و متحدانش تاکید دارند به شکل ارسال اسلحه بوده و ایران می گوید در قالب کمک های غیرنظامی است. هرچند اخیرا، فرمانده کل سپاه پاسداران تایید کرده که ایران به حوثی ها کمک "مستشاری" می کند.

علی عبدالله صالح و نیروهای وفادار به او، بعد از سه سال همکاری عملی در نبرد قدرت یمن، در ژوییه ۲۰۱۶ رسما اعلام کردند که در مقابله با نیروهای وفادار به آقای هادی و متحدان عربستان، با حوثی ها ائتلاف تشکیل داده اند.

با گسترش جنگ داخلی یمن، در نوامبر ۲۰۱۶، عبد ربه منصور هادی پس از ۱۴ ماه وارد بندر عدن در جنوب کشور شد تا با حمایت ائتلاف به فرماندهی عربستان به جنگ با مخالفان ادامه دهد.

پیچیده شدن هرچه بیشتر جنگ داخلی یمن، به تدریج با ایجاد و گسترش اختلافاتی میان حوثی های مورد حمایت ایران و نیروهای حامی علی عبدالله صالح توام شد که بعضا، با درگیری های مسلحانه میان طرفین همراه بود.

در ۳۰ نوامبر، اختلافات تا به آنجا گسترش یافت که آقای صالح همپیمانی خود را با حوثی‌ها به هم زد و در صنعا، بین نیروهای وفادار به او و نیروهای انصارالله جنگ در گرفت.

با تشدید درگیری ها، علی عبدالله صالح روز دوم دسامبر در یک سخنرانی تلویزیونی گفت اگر ائتلاف به رهبری عربستان حملاتش را متوقف کند و محاصره شمال یمن را بشکند آماده است صفحه جدیدی را در روابط باز کند.

بعد از این سخنرانی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان با استقبال از این پیشنهاد خواستار "بازگشت یمن به خانواده اعراب" -در مقابل ایران- شد. در مقابل، دفتر سیاسی گروه حوثی‌ها در بیانیه‌ای گفت "صالح به مشارکتی که هرگز هم به آن اعتقادی نداشته پشت کرده است".

تنها یک روز بعد، هواپیماهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی مواضع حوثی‌های درگیر با هواداران آقای صالح را بمباران کردند.

در نهایت، در روز ۴ دسامبر، حوثی ها که در درگیری با متحدان سابق خود دست بالا را پیدا کرده بودند، با صدور اطلاعیه ای از کشتن "علی عبدالله صالح و چند تن از همراهانش" خبر دادند و تصاویری را از جسد او منتشر کردند.

حوثی ها در این اطلاعیه، آقای صالح را به "همکاری با کشورهای متجاوز" متهم کردند.

با کشتن او,   در موتر حاملش  ، به دست متحدان سابقش , دوسیه چهار دهه حضور پررنگ او در صحنه سیاست یمن  فعلا بسته شد.



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

15th December, 2017