تفصیل | شهادت 

22nd January, 2018


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

دلایل افزایش توجه ترکمنستان به پروژه خط لوله گاز «تاپی»

تبصره

2018-01-09

سعدی یوسفی کارشناس مسائل سیاسی منطقه در تاجیکستان در یادداشت اختصاصی  به بررسی دلایل افزایش توجه ترکمنستان به پروژه خط لوله گاز «تاپی» پرداخته است.

در این یادداشت آمده است: به نظر می‌رسد که تلاش‌های اخیر ترکمنستان در راستای تسریع روند تحقق پروژه خط لوله گاز «تاپی» (ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند) به تجمع نیروهای داعش در مناطق مرزی این کشور با افغانستان و نگرانی‌های امنیتی «عشق آباد» مربوط است.

در خصوص تجمع نیروهای داعش در افغانستان، رسانه‌های ملی و منطقه‌ای اخبار و آمار مختلفی را پخش می‌کنند.

از جمله منابع روسی تعداد نیروهای داعش در این کشور را 10 هزار نفر معرفی کرده و حتی «ضمیر کابلوف» نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه اخیرا در مصاحبه با تلویزیون روسی «ریا نوووستی» مدعی شد که تعداد اعضای داعش در ولایت‌های «سرپل» و «جوزجان» افغانستان از مرز 10 هزار نفر هم عبور کرده است.

خبرگزاری «فرانس پرس» حتی از پیوستن نیروهای الجزایری و فرانسوی به صفوف داعش در افغانستان خبر داد.

همچنین گزارش حاکی از آن است که «قاری حکمت» یکی از فرماندهان طالبان و «شیخ عمر نمنگانی» پسر «جمعه نمنگانی» فرمانده پیشین «حرکت اسلامی ازبکستان» که گفته می‌شود در مناطق قبایلی پاکستان و افغانستان به سر می‌برد، به داعش ملحق شدند.

اگرچه مقامات کابل این گزارش‌ها را مبالغه آمیز می‌خوانند اما این موضوع روسیه و به ویژه کشورهای آسیای مرکزی را نگران کرده است.

تحولات سال‌های اخیر خاورمیانه حاکی از آن است که شدیدترین درگیری‌ها با حضور داعش در مناطق نفت خیز عراق و سوریه صورت گرفته است.

ترکمنستان نیز به عنوان کشوری دارای ذخایر بالای نفت و گاز از تجمع هزاران نیروی داعش در مناطق شمالی افغانستان نگران بوده و در صورت تشنج، خود را در خط مقدم رویارویی با تروریست‌ها خواهد یافت.

در رابطه با موضوع نگرانی‌های امنیتی عشق آباد می‌توان به این نکته اشاره کرد که ترکمنستان در رتبه بندی جهانی قدرت نظامی در میان 126 کشور جهان در جایگاه 90 و بالاتر از بقیه کشورهای آسیای مرکزی قرار دارد.

نکته بعدی اینکه ترکمنستان با داشتن سیاست خارجی بی طرفی، از عضویت در ساختارهای امنیتی منطقه نظیر سازمان پیمان امنیت جمعی (با محوریت روسیه) و سازمان همکارهای شانگهای (با محوریت چین و روسیه) خودداری کرده و در صورت هر نوع تعرض مسلحانه علیه آن، از حمایت‌های این سازمان‌ها برخوردار نخواهد بود.

به همین دلیل است که نگرانی‌های امنیتی ترکمنستان در رابطه با مقابله با گروه‌های تروریستی بیش از سایر کشورهای آسیای مرکزی می‌باشد.

این مسئله عشق آباد را به پیدا کردن راه حل‌های اقتصادی وا داشته است.

هفته پیش «قربانقلی بردی محمداف»  رئیس جمهور ترکمنستان در تماس تلفنی با «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه خواستار مشارکت «مسکو» در تحقق پروژه «تاپی» شد.

ترکمنستان طی سال‌های اخیر به طور فعال موضوع تحقق این پروژه را دنبال کرده و طی ماه‌های اخیر بر شدت اقدامات این کشور افزوده شده است.

قرار است در نیمه دوم فوریه سال جاری میلادی مراسم کلنگ‌زنی بخش افغان پروژه تاپی در مرز ترکمنستان با افغانستان برگزار شود.

به نظر می‌رسد عشق آباد معتقد است که اگر این پروژه هرچه زودتر اجرا شود، به همان میزان شر رویارویی‌های احتمالی با جلب قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای که به منابع انرژی آسیای مرکزی و به خصوص ترکمنستان چشم طمع دوختند، کم خواهد شد.

زمانی که کشورهای قدرتمند منطقه مانند پاکستان، هند و روسیه در این پروژه سهم بگیرند و نفع لازم را ببرند، آنگاه ترکمنستان از حمایت‌های بیشتر قدرت‌های منطقه‌ای و بین المللی در کنار زدن داعش و حفظ امنیت خود برخوردار خواهد شد.

به نظر می‌رسد که ترکمنستان در جهت دست یافتن به این هدف آمادگی صدور گاز به قیمت نسبتا ارزان را دارد. البته نباید این نکته را نیز از یاد برد که جبهه بندی‌های منطقه‌ای در رابطه با تاپی نیز قابل ملاحظه هستند.

هند و مقامات «کابل» به عنوان 2 کشور مهم این پروژه، به لحاظ سیاسی در کنار هم می‌باشند ولی هر 2 کشور با پاکستان روابط خوبی ندارند.

از اینجاست که احتمال دخالت‌های امنیتی توسط شبه نظامیان طرفدار پاکستان در این پروژه خیلی زیاد بوده و با درک حساسیت موضوع است.

ترکمنستان نیز خواستار مشارکت روسیه به عنوان هم‌پیمان پاکستان در قضیه افغانستان می‌شود.

پروژه تاپی با طول 1800 کیلومتر، ظرفیت سالانه 33 میلیارد متر مکعب گاز و سرمایه گذاری 10 میلیارد دلاری بانک توسعه آسیای و کشورهای عضو این پروژه اخیرا جدی‌تر دنبال و بخشی از امور مقدماتی آن نیز در کشورهای ترکمنستان، پاکستان و هند انجام شده است.

ترکمنستان ضمن تحقق این پروژه، بازار عرضه انرژی خود را که در حال حاضر فقط محدود به چین می‌باشد توسعه خواهد بخشید.

اما در متن تحولات ژئوپلیتیکی موجود در عرصه‌های بین المللی و منطقه‌ای و شدت گرفتن رقابت‌ها بر سر منابع انرژی، به نظر می‌رسد که تحقق امیدهای کشورهای عضو این پروژه و حامیان مالی آن تا حدود زیادی غیر ممکن خواهد بود زیرا بخش قابل توجهی از این پروژه از مسیر پرخطری با نام افغانستان عبور کند.



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

22nd January, 2018