تفصیل | شهادت 

16th December, 2018


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

آیا ترامپ در تحقق آنچه دیگران ناکام ماندند، موفق خواهد شد؟

عبدالرحمن

2018-03-14

هر رئیس جمهوری در آمریکا وقتی قدرت را به دست می‌گیرد، ابتدا شانس موفقیت خود را با طرح صلح یا تلاش برای صلح میان عربها و اسرائیل آزمایش می‌کند؛ به‌جز باراک اوباما که به مسائل منطقه‌ای دیگری مشغول بود، تقریبا همه رؤسای پیشین در این زمینه گام برداشتند. اکنون اما در آشپزخانه سیاسی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری کنونی آمریکا، بوی مأموریت برای روندی که تحقق آن تا کنون ناممکن مانده، به مشام می‌رسد؛ طرح صلحی جدید میان عربها و اسرائیل.

ترامپ برای این ماموریت جارِد کوشنر داماد و مشاور خود و جیسون گرین بلات نماینده ویژه‌اش در مسائل عربها و اسرائیل، تعیین کرده و با این کار گام‌های اولیه را برای طرح صلح جدید برداشته است.

البته بدون شناخت ویژگی‌های لازم این طرح جدید ترامپ نباید زود نسبت به موفقیت یا شکست آن قضاوت کرد. همه ما می‌دانیم که هیچ کس هنوز در این ماموریت موفق نشده است، به طوری که ظهور شخصی که بتواند صلحی جامع بین عربها و اسرائیل برقرار کند مانند ظهور ققنوس در یکی از سه اسطوره‌های ناممکن است [اشاره به سه اسطوره‌ی ققنوس، تک‌شاخ و اژدها]. اما با این وجود ما درهای خوش‌بینی و امید را باز می‌گذاریم چرا که می‌دانیم شاید ترامپ در این ماموریت پیروز شود. این روند ناممکن مانند برنده شدن در لاتاری است که نادر اما در عین حال بالقوه و محتمل است.

توجه داشته باشیم که شرایط موفقیت برای طرح برقراری صلح میان اسرائیل و فلسطینی‌ها اکنون بیش از هر زمان دیگری مهیا است به ویژه آنکه فضای منطقه‌‌ از زمان قرارداد صلح کمپ دیوید در دهه‌ی هفتاد میلادی یا کنفرانس مادرید در اوایل دهه ۱۹۹۰ و یا صلح اسلو مناسب‌تر است کما اینکه شرایط آن از شرایط پروژه‌های «طابا»، «وای ریور»، «وادی عربه» وغیره نیز خیلی بهتر است.

چرا ما فضای سیاسی امروز را برای طرح صلحی جامع مناسب می‌بینیم؛ به این دلیل که منطقه عربی خاورمیانه شاهد تغییرات بزرگی است. در این تغییرات شگرف بزرگترین دشمنان و کارشکنان طرح‌های صلح در گذشته مانند صدام حسین، معمر قذافی، بشار اسد و سازمان‌های چپ فلسطینی از میدان این بازی حذف شده‌اند، اخوان‌المسلمین در مصر از قدرت سیاسی ساقط و در سودان بسیار تضعیف شده و حکومت آیت‌الله‌ها در ایران نیز از داخل به لرزه افتاده و در خارج نیز در باتلاق سوریه و عراق گیر کرده و همچنین با مشکلاتی همچون بازنگری کشورهای غربی در مفاد توافق‌نامه هسته‎ای و بحران موشکی و لغو مشروط تحریم‌های کمرشکن روبرو است.

به گروه‌های تروریستی مانند «القاعده» و «داعش» اشاره نکرده‌ام چون این گروه‌ها اصولا در معادله درگیری عربها و اسرائیل دخیل نبوده و تلاشی هم برای کارشکنی در روندهای سابق برای صلح نکرده‌اند. حذف این نیروهای قوی مخالف صلح، به این معنا نیست که فضای سیاسی جدید عربی درباره مصالحه با اسرائیل بسیار مشتاق است، بلکه به دلیل مسائل جدی امنیتی که دولت‌های همسایه‌ی کشورهای عربی به وجود آورده‌اند و نیز مشغولیت جهان عرب با سه جنگ بزرگ سوریه، لیبی و یمن دیگر فرصتی برای فکر کردن در باره صلح عربها و اسرائیل باقی نگذاشته و صحبتی در این زمینه نمی‌شود.

البته این فضای غیرعادی و بی‌تفاوت نسبت به صلح بین فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها برای راه‌اندازی پروژه صلح کافی نیست. چون شرایط به تنهایی و بدون داشتن طرحی واقعی برای یک صلح عادلانه کفایت نمی‌کند. مثلا طرح بیل کلینتون که از سوی مخالفان و موافقان صلح تایید شده و به برقراری صلح بسیار نزدیک شده بود به دلیل متردد بودن رئیس حکومت خودگردان فلسطینی‌ها در آن زمان [یاسر عرفات] و بعدها مخالفت اسرائیلی‌ها با آن، با ناکامی مواجه شد ولی همان روند را امروز می‌توان دوباره احیا کرد.

ماموریت جارِد کوشنربسیار دشوار است؛ ولی او جوانی است با ایده‌های بلندپروازانه و از نزدیکان رئیس جمهوری آمریکاست؛ او همچنین روابط بسیار خوبی با نیروهای تاثیرگذار یهودی در اسرائیل و برخی رهبران عرب دارد. اگر چه مسئله فلسطینی‌ها با وجود همه دردها و رنج‌های روزافزون مردم فلسطین، دیگر مسئله‌ای جدی به نظر نمی‌رسد، اما کوشنر این مسئله را در صدر فهرست ماموریت‌ها و اقدامات خود قرار داده است او و ترامپ به خوبی می‌دانند که جهان و به ویژه عربها در حال حاضر بیش از هر چیز به مسئله‌ی سوریه، ایران، لیبی و «داعش» مشغولند؛ به همین دلیل است که همه منتظر جزییات پروژه‌ی صلح ترامپ هستند.

من یکی از کسانی هستم که نسبت به امکان موفقیت این طرح جدید شک دارم چرا که در نیم قرن گذشته همه رهبران جهان تلاش کردند که میان اسرائیل و فلسطینی‌ها صلح برقرار کنند ولی موفق نشدند. برقراری صلح کار آسانی نخواهد بود خصوصا اکنون که ترامپ اورشلیم را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخته است اما در مقابل هیچ امتیازی از اسرائیلی‌ها برای پیشبرد برنامه صلح جدید خود نگرفت. با این وجود صبر خواهیم کرد تا از خود آنها درباره این روند جدید بشنویم و بعد قضاوت کنیم.

منبع: شرق‌الاوسط
نویسنده: عبدالرحمن الراشد
 



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

16th December, 2018