تفصیل | شهادت 

20th July, 2018


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

حقیقت جنگ امریکا

سوزان رایس

2018-03-20

جنگ هفده ساله‌ی افغانستان، طولانی‌ترین جنگ در تاریخ امریکا، در میدان‌های جنگی به پایان نخواهد رسید. این جنگ تنها در میز مذاکره ختم خواهد شد. بنابراین، آنچه را که رییس جمهور غنی ماه گذشته «بدون هیچ‌گونه پیش‌شرطی» برای مذاکره با طالبان اعلام کرد، باید به مثابه‌ی یک ابتکار عالی نگریست، هرچند این ابتکار با موانع گسترده‌ای مواجه است.

طرح رییس جمهور غنی بر نتایجی استوار است که بر اساس آن طالبان به عنوان یک گروه سیاسی مشروع به رسمیت شناخته شده، زندانیان‌شان آزاد و تحریم‌های سازمان ملل علیه اعضای این گروه متوقف خواهد شد. در عوض، طالبان باید دولت افغانستان را به رسمیت شناخته، قوانین آن کشور به شمول حقوق زنان را رعایت و احترام کنند.
جیمز متیس، وزیر دفاع امریکا که در جریان هفته‌ی گذشته به طور غیر منتظره‌ای از افغانستان دیدار کرد، گفت که شواهدی وجود دارد که برخی از حلقات طالبان به گفت‌وگو علاقه‌مند اند. طالبان تاکنون به طور رسمی به پیشنهاد رییس جمهور غنی واکنش نشان نداده‌اند، اما در گذشته، این گروه از هرگونه مذاکره‌ی مستقیم با دولت افغانستان ابا ورزیده‌اند، زیرا دولت افغانستان را دست نشانده‌ی امریکا می‌دانند. علاوه بر آن، طالبان پیوسته تأکید کرده‌اند که آن‌ها علاقه‌مند گفت‌وگوی مستقیم با ایالات متحده‌ی امریکا استند تا به این ترتیب دولت افغانستان را بی‌اعتبار کنند. البته امریکا از گذشته‌ها به این سو حامی روند صلحی تحت رهبری افغان‌ها بوده است. در چنین روندی امریکا بدون شک نقش ایفا می‌کند، اما نمی‌خواهد به نماینده‌گی از دولت افغانستان در آن نقش بازی کند.
تصور کنیم که طالبان پیشنهاد رییس جمهور را برای گفت‌وگو رد کنند. در آن صورت، این سوال پیش می‌آید که آیا گزینه‌ی دیگری برای حضور مبهم ایالات متحده‌ی امریکا در افغانستان باقی خواهد ماند؟
شکی نیست که طالبان قوی اند و بر یک ثلث از قلمرو افغانستان یا کنترول دارند و یا بر سر آن با دولت درگیر اند. با وجود تمام تلاش‌های دولت افغانستان و امریکا برای تضعیف طالبان، نقش این گروه آهسته آهسته افزایش می‌یابد. علاوه بر آن، افزایش شمار نیروهای امریکایی به صد هزار تن و نیز حضور همزمان چهل هزار نیرو از دیگر اعضای ناتو، نه تنها باعث شکست دایمی این گروه نشد، که حتا نتوانست قدرت آنان را به طور همیشه‌گی تضعیف کند.
رییس جمهور اوباما در روزهای آخر ریاست جمهوری خودش، شمار نیروهای امریکایی را به ده هزار کاهش داد و مسئولیت این نیروها به مبارزه علیه تروریسم، القاعده و داعش محدود شد. البته در کنار این وظایف، این نیروها وظیفه داشتند تا آموزش، مشوره و حمایت را برای نیروهای افغانی که علیه طالبان می‌جنگیدند نیز فراهم کنند. علاوه بر آن، اوباما دستور حمله بر ملا محمد منصور، رهبر طالبان را نیز در سال ۲۰۱۶ صادر کرد. تصور می‌شد کشتن رهبر طالبان باعث تضعیف این گروه شود، اما چنین نشد.
سال گذشته رییس جمهور ترمپ دستور افزایش حملات هوایی را صادر کرد و نیز شمار نیروهای امریکایی را تا پنجاه درصد افزایش داد. افزون بر این، او به فرماندهان خود اجازه داد تا با طالبان نیز بجنگند. این اقدامات نیز سبب تضعیف طالبان نشده است. از سوی دیگر، تاریخ نشان داده است که به هر اندازه‌ای که شمار نیروهای ناتو افزایش بیابد، دولت افغانستان در این جنگ موفق نخواهد شد، زیرا جنگ افغانستان به یک «بن‌بست فرسایشی» رسیده است که در نتیجه‌ی آن طالبان به قیمت تضعیف حکومت کابل قوت می‌گیرند.
با وجود تلاش‌های رییس جمهور غنی، هنوز روشن نیست که گفت‌وگوهای صلح به مؤفقیت بینجامد. تلاش‌های گذشته برای گفت‌وگو با طالبان تاکنون به دلایل مختلفی به مؤفقیت منجر نشده است. از آن جمله، یکی از دلایل این است که طالبان در میدان‌های جنگ قوی و در میان شماری از مردم محلی از حمایت برخودار اند. علاوه بر آن، حکومت افغانستان بر سر مسئله‌ی مذاکره با طالبان دچار نوعی گسست شده و پاکستان با وجود اینکه در ظاهر از مذاکره با طالبان دفاع می‌کند، به طور پنهانی از آن گروه حمایت نیز می‌نماید.
در حالی که هر ‌یک از موارد ذکر شده، هنوز هم به قوت خود باقی اند، هیچ‌گونه چشم‌انداز واقع‌بینانه‌ای برای مذاکره نیز وجود ندارد. تنها چیزی که می‌توان انتظار برد این است که یا طالبان دچار نوعی فروپاشی داخلی شوند و یا تصمیم به مذاکره و مصالحه بگیرند.
این در حالی است که ایالات متحده‌ی امریکا تنها سه گزینه‌ی بد در اختیار خودش دارد.
نخست اینکه اداره‌ی ترمپ می‌تواند با تعدیل اهداف خودش به همان سیاستی روی آورد که اداره‌ی قبلی امریکا بر آن متمرکز بود. به این معنی که امریکا توجه خود را معطوف به مبارزه با تروریستان خاجی بسازد و در کنار آن به فراهم‌سازی آموزش، تجهیز و مشوره‌ی نیروهای افغان بدون هیچ‌گونه مشارکت مستقیم در جنگ و یا حمایت از حکومت کابل برای کنترول شهرها، ادامه دهد. این سبب خواهد شد تا شمار نیروهای امریکایی در افغانستان کاهش بیابد و در پهلوی آن نیروهای امریکایی علاوه بر تأمین امنیت مأموریت دیپلوماتیک این کشور، از بدل شدن افغانستان به پناهگاه امن تروریستان جلوگیری کند. اگر چنین شود، در آن صورت از پیشرفت طالبان به آهسته‌گی جلوگیری خواهد شد.
گزینه‌ی دوم این است که امریکا تمام نیروهای خودش را با این دلیل که در افغانستان «برنده» نمی‌شود، از آن کشور بیرون کند. البته این کار سبب خواهد شد تا افغانستان و امریکا یکبار دیگر در برابر تروریستان آسیب‌پذیر شده و حتا ممکن است خلای حضور امریکا به واسطه‌ی روسیه، ایران، چین و یا هندوستان پر شود.
در چنین سناریویی ممکن است بخش‌های بیشتری از قلمرو دولت افغانستان به دست طالبان بیفتد. در نتیجه‌ی چنین وضعیتی، خون‌های ریخته شده‌ی ۲۴۰۰ مرد و زن امریکایی به هدر خواهد رفت. چنین اقدامی حتا ممکن است خاطره‌ی خروج نیروهای امریکایی را از شهر سایگون در سال ۱۹۷۵ دوباره زنده کند. چیزی که تاکنون هیچ‌یک از رؤسای جمهور امریکا از آن زمان تاکنون نمی‌خواهند تکرار شود.
گزینه‌ی نهایی این است که امریکا می‌تواند با تصریح این نکته که حضورش در افغانستان حیاتی است، اعلام کند که به طور دایم در این کشور باقی خواهد ماند. البته امریکا باید قیمت مالی چنین اقدامی را مدنظر بگیرد. به این ترتیب امریکا می‌تواند حضور خودش را در افغانستان در هر سطحی که نیاز است و فرماندهان نظامی پیشنهاد می‌کنند، مدنظر گرفته، به این ترتیب در کنار جنگ علیه تروریستان از دولت کابل نیز حمایت کند. البته اداره‌ی ترمپ تاکنون همین گزینه را انتخاب کرده است که مصرف سالانه‌ی آن چهل و پنج میلیارد دالر برای حضور است. باید در نظر داشته باشیم که حتا این گزینه نیز سبب شکست نظامی طالبان نخواهد شد.
جای تعجب نیست که آقای ترمپ تاکنون به مردم امریکا توضیح نداده است که او می‌خواهد ما برای یک مدت نامحدود، مثل حضورمان در کوریا در افغانستان باقی خواهیم ماند. هدف او از این کار، تداوم ثبات و نوعی ملت‌سازی از طریق نظامی‌گری است. تاکنون کنگره و مردم امریکا در رابطه به چنین تعهدی نظری نداده‌اند و باید منتظر بود تا دیده شود که تصمیم در این زمینه چه خواهد بود. با این وجود، اداره‌ی رییس جمهور ترمپ باید یک بررسی واقع‌بینانه از خطرات و قیمت یک چنین تعهدی به مردم امریکا ارایه کند. در کنار آن، او باید تصریح کند که جنگ طولانی امریکا، بیشتر از این به طول نخواهد انجامید.

سوزان رایس، نماینده‌ی پیشین امریکا در سازمان ملل



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

20th July, 2018