تفصیل | شهادت 

11th December, 2018


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

افغانستان در سال ۱۳۹۶ ....:

..آیینه مطبوعات

2018-03-22

حکومت وحدت ملی همانند سال های گذشته، تلاش های زیادی برای تامین امنیت در کشور انجام داده است، اما با وجود این تلاش های پیگیر،۱۳۹۶؛ سال نا امن و پرچالش برای افغانستان خوانده شده است.

در این سال حکومت وعده ۱۴ فروند هواپیمایی جنگی و ۱۵۰ چرخبال بلک هاک از واشنگتن گرفت که آمادگی نظامیان افغان را برای نبرد دشوار این سال را نشان میداد. پیش از این ایالات متحده امریکا اعلام کرده بود که یک صد و پنجاه چرخ بال ده‎ها هواپیمای دیگر را تا چهار سال آینده به نیروهای هوایی افغانستان خواهد سپرد.

در این سال،  ایالات متحده امریکا بزرگترین بمب غیرهسته ای خود را برای نخستین بار در ولایت ننگرهار افغانستان بر ضد داعش استفاده کرد و مدعی شد که نیروهای امریکایی با این بمب غارهایی را که نیروهای داعش در آن پناه گرفته بودند، هدف قرار داده است.

به همین ترتیب، تنها ۳۲ روز بعد از نوروز طالبان بر بزرگترین پایگاه نظامی  در شمال حمله نمود که در آن ۱۵۰ تن جان باخت و ۷۰ تن دیگرزخمی شد. به گفته مقام های امنیتی، مهاجمانی که لباس نظامی به تن داشتند در جریان نماز جمعه بالای قول اردوی شاهین حمله کردند. این حمله استعفای وزیر دفاع ملی و قومندان قول اردو را به همراه داشت.

در این سال، هشت ولسوالی میان طالبان، حکومت و داعش دست به دست شد. طالبان چند بار تا دروازه های شهر ترینکوت ارزگان لشکرگاه هلمند مرکز سرپل و شهر فراه خودشان را رساندند.

طبق آمار وزارت دفاع، در حال حاضر، ۱۱ ولسوالی به گونه کامل در اختیار طالبان و سه ولسوالی در اختیار داعش است در حالیکه این دو گروه شورشی امنیت ۵۶ ولسوالی دیگر را نیز به مخاطره انداخته است.

به دنبال شدت جنگ و تلفات سنگین نیروهای امنیتی افغان، در این سال، رییس جمهور امریکا راهبردی تازه ی را که در آن جنگ بر ضد طالبان و شبکه حقانی و فشار آوردن بالای پاکستان تاکید شده، برای افغانستان اعلام کرد.

نظامیان افغان در این سال، ۳۶۶۳ عملیات زمینی، ۴۶۳۱ عملیات هوایی و ۲۰۹ عملیات شبانه را برضد ۲۱ گروه شورشی درگیر انجام داده اند. به اساس گزارش وزارت دفاع ملی، در این عملیات ها ۱۰۸۴۴ جنګجو طالب کشته و زخمی شده است که در این جمع ۳۷۵ تن از فرماندهان طالب است.

با این حال، گزارش ها می رساند که صد ها تن از نیروهای امنیتی افغان در خشونت های اخیر جان باخته و صد ها تن دیگر شان زخمی شده اند.

در همین حال، داعشی ها در این سال، ۲۲۵۰ تن به شمول ۷۲ فرمانده این ګروه کشته شده اند. داعش در حال حاضر در ولایت های ننگرهار، فاریاب، جوزجان، سرپل، بدخشان و لغمان حضور دارند. در حالیکه طالبان در ۲۲ ولایت کشور حضور فزیکی دارند.

در سال ۱۳۹۶، داعشی ها و طالبان بیش از ۸۰ حمله انتحاری و انفجاری را در جغرافیایی افغانستان انجام داده اند؛ به شمول:  

– حمله موتر بمب از سوی شبکه حقانی در ساحه وزیر اکبرخان شهر کابل که بیش از ۵۰۰ تن در آن کشته وزخمی اند.

– حمله انتحاری با استفاده از تانک زرهی ، از سوی طالبان در  پکتیا که ۴۵ کشته به شمول قومندان پولیس این ولایت و ۱۵۸ زخمی برجا ګذاشت.

– حمله با استفاده از امبولانس، از سوی طالبان، در چهار راه صدارت کابل که ۹۵ تن را کشت و ۱۵۸ زخمی تن را زخمی ساخت.

– حمله بر مسجد امام زمان، از سوی داعش در غرب کابل که ۳۹ کشته و ۴۵ زخمی برچا ګذاشت.

– حمله پیچیده بر هوتل انترکانتیننتال در کابل که جان ۲۰ تن به شمول ۱۴ شهروند خارجی گرفت. مسولیت این حمله را نیز طالبان به عهده ګرفت.

– خونین تر از همه، جنگ دره میرزا اولنگ ولایت سرپل بود که نظامی ها قریب هفت روز در آن جنگ شدید کردند و در آن ۵۳ تن جان باخت.  

این حملات و جنگ پیچیده ای موجود در این جغرافیا جان بیش ۳۴۳۸ فرد ملکی را ګرفت و ۷۰۱۵ ملکی دیګری را زخمی ساخت که شامل زنان و کودکان نیز می شود.

همگام با این رخداد ها سفر وزیر دفاع آمریکا وقوممدان عمومیناتو به افغانستان و حمله ناکام طالبان به آنان دفاع محمد محقق از سربازان افغان در لشکر فاطمیون حمله بر تلویزیون شمشاد و چند بار حمله بر بخشی های از ریاست امنیتی ملی دیگر از حاشیه های جنگ سال ۱۳۹۶ افغانستان بود.

 سیاست 

حکومت وحدت ملی که سه و نیم سال پیش پس از اختلاف دو تیم انتخاباتی ایجاد شد سال ۱۳۹۶ را نیز با اختلاف‌ها به پایان رسانید.

اختلاف میان رئیس جمهور و عطا محمد نور والی پیشین بلخ و عضو تیم انتخاباتی عبدالله عبدالله رئیس اجرائیه فعلی یکی از اختلاف‌های جدی خوانده می‌شود که تا آخرین روز سال ۱۳۹۶ حل ناشده باقی ماند.

 

ارگ ریاست جمهوری سه ماه پیش اعلام کرد که استعفای آقای نور از سوی رئیس جمهور منظور شده و انجنیر محمد داوود به عنوان والی جدید بلخ تعیین شده‌است.

در این مدت حکومت به دلیل مخالفت عطا محمد نور نتوانست تا آقای داوود را در بلخ معرفی کند.

محمد فیصل سمیع نائب منشی مشرانو جرگه در این باره می‌گوید، ادامه این اختلاف‌ها می‌تواند به آینده افغانستان خطرناک تمام شود.

وی گفت:

"مردم افغانستان و ما هم همواره صحبت ما این بوده که این تنش‌ها به ضرر افغانستان است و نظام و مردم ما را صدمه می‌رساند و به اقتصاد ما هم زیان بار است و باید از راه گفتگو‌ها حل شود که تا هنوز حل نشده، ما دشمن خطرناک داریم که عبارت از تروریزم است و باید پرداخت و توجه بیشتر ما به آن باشد."

اما در این اواخر برخی منابع حکومتی خبر دادند که حزب جمعیت و ارگ توافق کرده‌اند که باید اسحاق رهگذر به عنوان والی بلخ معرفی شود، چیزی که جمعیت و ارگ به گونه رسمی آن را تأیید نکردند.

اما ریاست جمهوری افغانستان می‌گوید، مشکل پیش آمده در ولایت بلخ به‌زودی حل خواهد شد.

قضیه عبدالرشید دوستم

از سوی دیگر قضیه مربوط به عبدالرشید دوستم معاون اول رئیس جمهور که در سال ۱۳۹۵ اتفاق افتاده بود در این سال حل ناشده باقی ماند.

عبدالرشید دوستم که متهم به بدرفتاری با احمد ایشچی والی پیشین جوزجان است در حال حاضر در ترکیه به سر می‌برد.

هر چند نزدیکان عبدالرشید دوستم ادعای احمد ایشچی را رد کرده‌اند اما محکمه ابتدائیه اخیراً شماری از محافظان آقای دوستم را در پیوند به این قضیه به زندان محکوم کرده‌است.

پیش از این برخی منابع به رادیو آزادی گفته‌اند، یک سارنوالی ابتدائیه در کابل دوسیه مربوط به معاون اول رئیس جمهور را جدا سازی کرده و نام عبدالرشید دوستم را از آن حذف کرده‌است.

این‌که این دوسیه فعلاً آیا تحت بررسی قرار دارد یا نه، مقام‌های حکومتی به خصوص لوی سارنوالی از اظهار نظر در این باره خودداری می‌کنند.

شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی رئیس جمهور  هر چند در این باره بیشتر صحبت نمی‌کند اما می‌گوید، تلاش رئیس جمهور و حکومت این است که قانون بالای تمام شهروندان باید تطبیق شود.

وی افزود:

"وظیفه حکومت و تلاش رئیس جمهور این است که ما چطور حاکمیت قانون را تأمین کنیم و هیچ‌کس فراتر از قانون نیست و قانون باید بالای همه شهروندان به شمول رئیس جمهور تطبیق شود."

در سال ۱۳۹۶ هم‌چنان برخی صدا‌های ضد حکومتی از داخل شورای ملی بلند شد.

در این سال شماری از اعضای ولسی جرگه به شمول همایون همایون معاون اول این جرگه نشستی را در کندهار برگزار کردند و در آن از برخی عمل‌کرد‌های حکومت انتقاد کردند.

هم‌چنان شماری از احزاب سیاسی نیز در این سال حکومت وحدت ملی را غیر مشروع خوانده و خواهان برگزاری لویه جرگه شدند اما حکومت در جواب به این صدا‌ها گفته‌است، بر اساس قانون هر شخص و جریان سیاسی حق انتقاد را دارد.

ریاست جمهوری پیش از این هم‌چنان گفته‌است، برخی جریان‌های سیاسی به‌جای انتقاد باید طرح‌های‌شان را با حکومت شریک کنند.در کنار مشکلات و اختلاف‌های سیاسی به باور برخی نهاد‌های مدنی حکومت در سال ۱۳۹۶ در بخش‌های مربوط به انتخابات و تذکره الکترونیکی نیز موفقیت‌های چندانی نداشته‌است.

هر چند رئیس جمهور و رئیس اجرائیه از برگزاری انتخابات ولسی جرگه و شورا‌های ولسوالی‌ها در سال ۱۳۹۷ اطمینان داده‌اند اما یوسف رشید رئیس اجرائیوی مؤسسه انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان «فیفا» می‌گوید، حکومت در این دو بخش ارادۀ جدی ندارد.

وی گفت:

"اول نبود اراده حکومت بود که انتخابات را در اولویت قرار نداد، دوم محاسیه غیر عملی بود که با دونر‌ها و حکومت این را نهایی نکرد که از تکنالوژی در انتخابات استفاده می‌شود یا نه، حدود ۸ الی ۹ ماه را تحت همین عناوین سپری کرد."

این در حالی است که پیش از این کمیسیون مستقل انتخابات اعلان کرده بود که انتخابات شورا‌هایولسوالی‌ها و ولسی جرگه در ۱۶ سرطان سال ۱۳۹۷ هجری شمسی برگزار خواهد شد.

اما برخی اعضای این کمیسیون به تازه‌گی گفته‌اند، انتخابات ممکن با چند ماه تأخیر برگزار شود.

برخی کارشناسان سیاسی به این باور اند که اختلاف دیدگاه میان رئیس جمهور و رئیس اجرائیه در باره انتخابات و تذکره‌ الکترونیکی از عوامل اصلی عدم پیشرفت در این دو بخش بوده‌است.

 عرصه داخلی 

شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی رئیس جمهور در این باره گفت:

"ما در عرصه داخلی در موارد مختلف از جمله بحث صلح به یک اجماع داخلی دست یافتیم، هم‌چنان با برگزاری کنفرانس کابل محوریت صلح به رهبری حکومت افغانستان شد، با پیشنهاد طرح صلح که از سوی رئیس جمهور صورت گرفت ما هم اجماع منطقه‌یی و بین‌المللی را به دست آوردیم و هم اجماع داخلی را."

آقای مرتضوی اختلاف‌های سیاسی را تفاوت دیدگاه میان برخی اعضای حکومت و جریان‌های سیاسی خوانده می‌گوید، تفاوت دیدگاه‌ها سبب شد تا یک گفتمان روی برخی موضوعات از جمله انتخابات و مشارکت سیاسی به میان بیاید.

  • اما دلیل اختلاف‌های سیاسی در سال ۱۳۹۶ میان برخی اعضای حکومت و جریان‌های سیاسی در چیست؟

کارشناسان سیاسی به این باور اند که این اختلاف‌ها ناشی از همان اختلاف‌های اند که در زمان ایجاد حکومت وحدت ملی میان محمد اشرف غنی و عبدالله عبدالله موجود بودند.

ودیر صافی یکی از این کارشناسان می‌گوید، بیشتر این اختلاف‌ها از تفاوت برخی دیدگاه‌ها میان رئیس جمهور و رئیس اجرائیه منشاء گرفته‌اند.

وی می‌گوید:

" در سطح داخلی قراردادی را که محمد اشرف غنی با عبدالله کرده بود و حکومت وحدت ملی را ایجاد کردند هنوز هم یک طرف شکایت دارد که قرارداد عملی نشده‌است، به‌طور مثال بغاوت یک والی و برخی قوماندانان امنیه که قدرت را رها نکرده و می‌گویند قرارداد عملی نشده و قدرت را ترک نمی‌کنیم."

آقای صافی هم‌چنان به این باور است که حکومت در کنار مشکلات در عرصه داخلی دست آورد‌های هم داشته‌است اما به گفته وی، مشکلات نسبت به دست آورد‌ها بیشتر اند.

او می‌گوید، حکومت برای حل مشکلات موجود باید در سال ۱۳۹۷ تلاش‌های جدی را به خرج دهد.

 مبارزه با فساد

فساد اداری پدیدۀ که با وجود تلاش‌های حکومت و تأکید جامعه جهانی در سال ۱۳۹۶به عنوان یک چالش باقی مانده و حکومت نیز قادر به محو کامل آن در افغانستان نگردید.

حکومت وحدت ملی تأکید دارد که در سال ۱۳۹۶ گام‌های مؤثری در راستای محو این پدیده در کشور برداشته‌است.

شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی ریاست جمهوری در مورد اقدامات انجام شده در بخش مبارزه با فساد از سوی حکومت می‌گوید:

"ما در عمل اقدامات مهم را انجام داده‌ایم که از جمله شفافیت در بودجه ۱۳۹۶، اصلاحات که در نهاد‌های مهم انجام شده از جمله در وزارت دفاع در بخش قراردادها و وزارت داخله و مهم تر از همه استراتژی مبارزه با فساد که تدوین شده تمرکز آن بالای وزارت خانه‌های است که بیشترین مصرف و بیشترین عواید را دارد و تمرکز حکومت این است که چگونه شفافیت و پاسخ‌دهی را بوجود آورد."

وی هم‌چنان می‌گوید که تعداد زیادی از اراکین بلند پایه از سوی مرکز عدلی و قضایی مبارزه با جرایم سنگین فساد اداری به‌طور علنی محاکمه شده‌اند.

در این حال ادارۀ عالی مبارزه با فساد اداری می‌گوید در سال ۱۳۹۶ کارهای زیادی در بخش مبارزه با فساد اداری صورت گرفته و ده‌ها اداره دولتی و غیر دولتی مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.

سید حسین فخری رئیس این اداره به برخی از این تلاش‌ها اشاره کرده می‌گوید:

"در سال جاری تخلفات زیادی در اکثر وزارت خانه‌ها پیدا شده و کشف و تثبیت گردید که این در حدود ۳۵ اداره مختلف را تشکیل می‌داد و هم‌چنین ۷۰ اداره دولتی و خصوصی را که ملکیت‌های‌شان بررسی شده و گزارشات‌شان به مقام رهبری حکومت و شماری از تخلفات هم به اداره لوی سارنوالی تقدیم گردید."

اما در عین حال وی می‌پذیرد که در جریان سال ۱۳۹۶ مشکلات امنیتی، سیاسی و برخی روابط سبب گردید که این اداره نتواند با مفسدین بزرگ مبارزه کرده و آنان را به ارگان‌های عدلی و قضابی معرفی کند.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان در اوایل سال ۱۳۹۶ با انتقاد از موجودیت فساد در برخی از نهاد‌های دولتی به‌خصوص ارگان‌های امنیتی، وزارت داخله افغانستان را قلب فساد خوانده و تأکید بر آوردن اصلاحات در این وزارت نمود.

حالا با گذشت یک‌سال از این مسئله، وزارت داخله افغانستان می‌گوید که تلاش‌های زیادی برای محو فساد اداری در این وزارت صورت گرفته و دوسیه‌های افراد آغشته به فساد به شمول جنرالان این وزارت به لوی سارنوالی محول شده‌اند.

ضیا کوهستانی رئیس تفتیش وزارت داخله در مورد  گفت:

"در سال ۱۳۹۶ ما به تعداد ۱۱۱۸ مورد را تحت بررسی قراردادیم در نتیجه آن ۱۴۵جلد دوسیه را به مظنونیت ۲۴۱ افسر، ساتمن و سرباز و مامورین ملکی که در جمع آن ۱۰ جنرال شامل می‎باشند محول سارنوالی کرده‎ایم."

آقای کوهستانی می‌گوید که اصلاحات به گونه جدی در این وزارت ادامه داشته مقامات این وزارت تلاش دارند تا افراد مفسد را از صفوف نیروهای پولیس پاکسازی نمایند.

در این حال لوی سارنوالی افغانستان نیز می‌گوید که در سال ۱۳۹۶ این اداره توانسته است تا به بیش از ۲۸۰۰ قضیه مختلف فساد اداری به شمول رشوه، اختلاس و مسایل دیگر رسیده‌گی کند.

جمشید رسولی سخنگوی لوی سارنوالی افغانستان در مورد گفت که قضایای مبارزه با فساد به صورت جدی تعقیب شده و به صدها تن به محاکمه کشانیده شده‌اند.

وی افزود:

"از مجموع بیش از ۲۸۰۰ قضیه که در سال مالی ۱۳۹۶ از سوی اداره لوی سارنوالی افغانستان رسیده‌گی صورت گرفته‌است نزدیک به ۴۲۰ قضیه همین مجموعه مربوط می‌شود به مرکز عدلی و قضایی مبارزه با جرایم سنگین فساد اداری که این سارنوالی اختصاصی مرکز عدلی و قضایی مبارزه با فساد اداری هم خوشبختانه توانسته با مبارزه قاطع و جدی‌ شان شفاف و با دقت تمام آنچه که وظایف‌شان بوده به صورت احسن آن به پیش ببرند"

وی می‌گوید به میلیون‌ها دالر و بیش از ۱.۵ میلیارد افغانی نیز از همین درک بدست آمده و یک مقدار هنگفت آن تحویل خزانه دولت شده‌است.

آقای رسولی می‌گوید که بیشتر عاملین فساد کارمندان خدمات عامه اند که در بخش نظامی و ملکی از سطوح پائین تا بالا کار کرده و در این قضایا دست داشته‌اند.

مرکز عدلی و قضایی مبارزه با جرایم سنگین فساد اداری یکی از بخش‌های مبارزه با فساد بود که در سال ۱۳۹۶ شماری از اراکین بلند پایه حکومت را به شمول شماری از جنرالان وزارت داخله محاکمه علنی کرده و بالای‌ شان حکم صادر کرد.

  • نارضایتی سازمان شفافیت از تلاش‌های کابل در راستای محو فساد اداری

این در حالیست که سازمان شفافیت بین‌المللی در گزارش اخیرش گفته‌ که تلاش‌های حکومت برای مبارزه با فساد اداری اهداف توسعه پایدار ملل‌متحد را به دست نیاورده‌است.

به نقل از این گزارش، اهداف توسعه پایدار، ۱۶ هدف را برای ۱۹۳ کشور مد نظر گرفته است تا بر اساس آن فقر محو و تا سال ۲۰۳۰ ثبات زنده‌گی مردم تضمین شود.

سازمان شفافیت بین‌المللی پیش از این نیز با نشر گزارش سالانه‌اش افغانستان را در میان ۱۸۰ کشور رده‌ بندی کرده‎است که با گرفتن ۱۵ امتیاز پس از سومالیا، سودان جنوبی و سوریه چهارمین کشور فاسد جهان در سال ۲۰۱۷ میلادی شناخته شده‎است.

از سوی هم تعدادی از اعضای ولسی جرگه نسبت به تلاش‌های حکومت در راستای مبارزه با فساد اداری در این سال ابراز نا رضایتی کرده و می‌گویند با آن‌که تلاش‌های وجود داشت اما در عمل اقدامات مؤثر انجام نشد.

محمد حسین فهیمی رئیس کمیسیون تفتیش مرکزی ولسی جرگه می‌گوید هنوز هم دامنه فساد در افغانستان بسیار گسترده و عمیق است.

وی گفت:

"با توجه به مشکلات عمومی که از آدرس فساد اداری در افغانستان وجود دارد حکومت قدم‌های را برداشته و تلاش‌های را انجام داده اما از این‌که فساد عمیق و گسترده‌است آنچنان که انتظار می‌رفت حکومت افغانستان موفق نبوده‌است مثلاً در جلوگیری از فساد در ادارات دولتی آن چنان موفق نیست."

در این حال برخی مردم عام در افغانستان در مورد مبارزه با فساد و موجودیت آن در جامعه نظریات مختلف دارند.

مسعود احمد و عبدالحق دو تن از باشنده‌گان پایتخت در مورد می‌گویند:

"فساد در هر وزارت به شکل گسترده وجود دارد پول گرفته می‌شود پُست‌های دولتی به پول فروخته می‌شود."

"حکومت توانسته که به ضد فساد مبارزه خوب کند، آوردن اصلاحات زمان‌گیر است چنین نیست که همه چیز به یک باره‌گی اصلاح شود، یک اداره خورد نیست که بگوی یک رئیس است تمام مامورین خود را کنترول کند، کلان مملکت است."

اما در برخی موارد مردم، کارشناسان و اعضای ولسی جرگه رهبران حکومت را متهم می‌کنند که به وعده‌های داده شده به مردم درست عمل نکرده‌است.

رئیس جمهور اشرف غنی و عبدالله عبدالله رئیس اجرائیه در جریان کمپاین‌های انتخاباتی و پس از تشکیل حکومت وحدت ملی بارها تعهداتی را در خصوص حکومتداری خوب و محو کامل فساد اداری به مردم انجام داده‌اند

مبارزه جدی با فساد یکی از خواست‌های جامعه جهانی از حکومت افغانستان را تشکیل می‌دهد تا کمک‌ها به صورت درست آن در افغانستان به مصرف رسیده و شفافیت در آن مد نظر گرفته شود.

اما برخی از کارشناسان افغان می‌گویند برخی حلقات در اطراف رئیس جمهور وجود دارند که مانع در برابر مبارزه با فساد قرار گرفته‌اند.

ناصر شفیق کارشناس سیاسی افغان می‌گوید:

"حلقه که در اطراف رئیس جمهور وجود دارد اکثراً کمیشن کاران استند و این گفته‌های خود رئیس جمهور بود که مرا از این حلقه خبیثه دور نگهدارید اما بدبختانه امروز دیده می‌شود که همین حلقه در اطراف رئیس جمهور جا دارد و افراد به فرمایش آن‌ها تقرر حاصل می‌کنند."

اما وی بدون این‌که در مورد افراد داخل این حلقه چیزی بگوید تأکید کرد که در مجموع حکومت نتوانسته‌است که با افراد زورمند و صاحب قدرت محاسبه کرده و از طریق محاسبه با آنان یک حکومت‌داری خوب را بمیان آورد.

کارشناسان سیاسی افغان سفارش کرده می‌گویند حکومت در صورتی با فساد مبارزه جدی کرده می‌تواند که تقرری‌ها را به اساس شایسته‌گی و لیاقت در ادارات انجام داده، مفسدین را که از چنگ قانون فرار می‌کنند به میز محاکمه کشانده و از فعالیت افراد مفسد در ادارات دولتی جلوگیری نماید.

 امنیت

افغانستان در سال گذشته هجری خورشیدی فراز و نشیب‌های زیادی امنیتی را تجربه کرد.

سال ۱۳۹۶ هجری خورشیدی گذشت، اما این سال با دست‌آورد‌ها و چالش‌های جدی امنیتی به همراه بود.

تلفات افراد ملکی و نیرو های امنیتی، دست به دست شدن برخی ولسوالی‌ها و مناطق میان نیرو های امنیتی و مخالفان مسلح، حملات انتحاری و گروهی، انفجارها، چگونگی رهبری نیرو های امنیتی و موضوع تجهیزات و امکانات لازم آنان از مسایل است که بیشتر بر سر زبان‌ها بوده‌است.

 

مقامات افغان در این سال همواره از پیروزی و دست‌آورد‌ها سخن زده و گفته‌اند که نیرو های امنیتی افغان در برابر مخالفان مسلح عملکرد خوب داشته اند.

طارق‌شاه بهرامی وزیر دفاع افغانستان در نشستی به مناسبت روز ملی نیرو های امنیتی در کابل درین باره گفت:

"به قدم‌های متین و ارادۀ محکم در سنگر دفاع از وطن و مردم قرار داریم ان‌شاءالله به نصرت پروردگار کامیابی از آن ماست این جنگ را دشمنان افغانستان بر ما تحمیل کرده‌اند، ما جنگ نمی‌خواهیم، ولی با قاطعیت و شجاعت تمام از وطن و مردم خود دفاع می‌نمائیم."

در سال ۱۳۹۶ جنگ در افغانستان شدید بود و حتی آمار تلفات ملکی و نیرو های امنیتی و دفاعی نیز در این سال نگران کننده خوانده شده است.

محمد رادمنش معاون سخنگوی وزارت دفاع در مورد تلفات نیرو های دفاعی ارقام به‌دست نمی‌دهد، اما وی می‌گوید که در این سال در بیش از شش هزار عملیات که انجام شد اضافه از ۱۰۰۰۰ مخالف مسلح دولت کشته شده‌اند.

به‌گفته وی حدود ۱۰۰۰۰ تن دیگر از مخالفان مسلح زخمی شده و ده‌ها فابریکه ماین‌سازی آنان و چندین زندان‌شان تخریب شده‌است.

رادمنش همچنان می‌گوید که مخالفان مسلح پلان داشتند که هفت ولایت و ۵۰ ولسوالی را در این سال سقوط دهند، اما به‌گفته وی مخالفان ناکام ماندند و شماری از ولسوالی‌ها از کنترول‌شان بیرون ساخته شد.

محمداگل مجاهد از کارشناسان امنیتی هرچند دست‌آورد‌های نیرو های امنیتی و دفاعی افغان را در این سال قابل توجه می‌داند، اما به برخی از چالش‌ها و کاستی‌ها نیز اشاره می‌کند.

او افزود:

"امسال از لحاظ امنیتی برای افغان‌ها سال بدی بود و خداوند چنین سال را بالای افغان دیگر نیاورد ما از لحاظ تجهیزات با مشکل روبه‌رو بودیم نیرو های هوایی ما به پیمانه که باید تقویت می‌شدند، تقویت نگردیدند، نظامیان زیادی را در این سال از دست دادیم، در مجموع افغان‌ها تکالیف و زحمات زیاد را متقبل شدند."

در این حال غلام سخی مشوانی یک عضو کمیسیون امور امنیتی ولسی جرگه به رادیو آزادی گفت که بر اساس معلومات آنان در این سال تلفات نیرو های امنیتی و دفاعی افغان نیز افزایش داشته‌است.

به‌گفته وی حتی در یک روز تا ۴۰ نظامی افغان در جنگ رویاروی، حملات انتحاری و انفجارها کشته شده‌اند.

 

از سوی هم علی اکبر قاسمی عضو کمیسیون امور دفاعی ولسی جرگه عدم مدیریت درست در نیرو های امنیتی و دفاعی را یکی از عوامل افزایش تلفات در این نیروها می‌داند.او افزود

"ما در مجموع از نیرو های امنیتی خود در سطوح پائین نهایت راضی بودیم، اما در سطح بالا یک مقدار مشکلات وجود داشته و نتوانستند نیروها را درست رهبری کنند و آمار تلفات خود را در قطعات مربوطه پائین بیاورند."

تلفات افراد ملکی یکی از دغدغه‌های دیگر در این سال بوده‌است، یوناما یا دفتر هیئت معاونت سازمان ملل‌متحد نیز در ۲۶ دلو در گزارش سال ۲۰۱۷ میلادی‌اش تلفات افراد ملکی در افغانستان را نگران کننده و وحشتناک خواند.

تدامیچی یا ماماوتو نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل‌متحد برای افغانستان گفت که بیش از ۳۰۰۰ فرد ملکی در این سال کشته و حدود ۷۰۰۰ تن دیگر زخم برداشته‌اند.

شدت و پُر تلفات بودن برخی از حملات انتحاری مانند دو حمله در چهارراهی زنبق و چهارراهی صدارت، حملات انتحاری و گروهی بر هوتل انترکانتیننتال و برخی از مساجد و اماکن مقدس نگرانی‌های مردم را در این سال بیشتر ساخت.

آنان می‌گویند:

"وضعیت امنیتی روز به روز بدتر می‌شود، توقع و خواست ما از مسئولان امنیتی این است که وضعیت امنیتی را بهبود بخشند."

"وعده‌های را که حکومت در جهت بهبود وضعیت امنیتی به مردم سپرده بود ما هنوز شاهد بهبود وضعیت نیستیم."

مقامات افغان بارها گفته‌اند که حدود ۲۰ گروه مخالف مسلح در افغانستان فعالیت داشته و در برابر نیرو های امنیتی و دفاعی این کشور می‌جنگند.

 

برعلاوه طالبان مسلح، شبکه حقانی و گروه داعش شماری از جنگجویان خارجی نیز در این کشور فعال هستند و مسئولان امنیتی افغان همواره از کشته و بازداشت شدن شماری آنان سخن زده‌اند.

اما از گسترش روز افزون فعالیت‌های داعش بیشتر ابراز نگرانی شده حتی برخی از کشورهای همسایه نیز در این مورد ابراز نظر کرده و گفته‌اند که جنگجویان داعش در هلیکوپترهای نا معلوم از یک محل به محل دیگر انتقال می‌شوند.

اما محمد معصوم ستانکزی رئیس عمومی امنیت ملی افغانستان چنین اظهارات را افسانه‌ای بیش نمی‌داند.

او افزود:

"افواه که هلیکوپترها تروریستان را از یک جای به جای دیگر می‌برد، من فکر می‌کنم که این افسانه‌ای بیش نیست و خود را با حرف‌های غیر مسئولانه نباید به جای برسانیم که ذهنیت مردم عام را خدشه‌دار بسازیم اگر مسئول هستیم باید حرف‌های مسئولانه بگویم و در برابر گفتار خود جوابده باشیم."

مقامات افغان می‌گویند که در این سال نیرو های بین‌المللی مأموریت آموزش و حمایت از نیرو های امنیتی و دفاعی به‌خصوص نیرو های هوایی را بیشتر ساختند و به‌شمول چندین طیاره و هلیکوپتر تجهیزات بیشتری نظامی را در اختیار آنان قرار دادند.

ویس احمد برمک وزیر داخله افغانستان با آن‌که برخی از کاستی‌ها و چالش‌ها در صفوف نیرو های امنیتی افغان را می‌پذیرد، اما می‌گوید که برای تقویت و عملکرد خوب نیرو های امنیتی و دفاعی افغان تلاش‌ها جریان دارند.

به‌گفته آقای برمک نیرو های امنیتی برای دفاع از کشور شان آماده هر قربانی بوده و در برابر دشمنان افغانستان با قوت ایستاده‌گی می‌کنند.

او افزود:

"جنگ برما تحمیل شده و ما از خاک، ملت، ناموس و تمامیت ارضی خود دفاع می‌کنیم و این حق مشروع ما است، هر کس بر این ملت و حاکمیت ملی ما تجاوز کند دشمن مردم افغانستان است نیرو های امنیتی و دفاعی در برابر‌ شان ایستاده خواهند بود، ما می‌رزمیم، قربانی می‌دهیم و از وطن خود دفاع می‌کنیم."

یکی از نگرانی‌های دیگر در این سال ادامه راکت پراگنی‌های پاکستان بر مناطق سرحدی افغانستان بوده‌است.

مقامات در ولایات شرقی بارها گفته‌اند که حملات راکتی پاکستان تلفات ملکی را به میان آورده و ده‌ها خانواده را در مناطق سرحدی مجبور به ترک منازل‌‌شان کرده‌اند.

وزارت دفاع افغانستان نیز این موضوع را جدی دانسته و به نیرو های امنیتی افغان هدایت داد تا به حملات راکتی پاکستان پاسخ مشابه بدهند.

 

از سوی هم عبدالله عبدالله رئیس اجرائیه افغانستان می‌گوید که غفلت نیرو های امنیتی قابل قبول نبوده و این نیروها باید در برابر فعالیت‌های دشمنان این کشور آماده‌گی دایمی داشته باشند.

او افزود:

"بیداری و هوشیاری در هنگام انجام وظیفه و آماده‌گی ما باید همیشه و دوامدار باشد. شما یک لحظه طرف دیگر متوجه نشوید در داخل نیرو های امنیتی ما در تمام سطوح هیچ سیاستی جز منافع ملی نباید حاکم باشد."

یکی از مسایل دیگر که در سال ۱۳۹۶ خورشیدی از سوی شماری از اعضای شورای ملی و کارشناسان نظامی مطرح شده آوردن اصلاحات در نهاد‌های امنیتی و دفاعی است.

آنان تأکید می‌کنند که اصلاحات سبب عملکرد بهتر نیرو های امنیتی و کاهش تلفات آنان می‌شود.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان نیز اصلاحات در نهاد‌های امنیتی را یک نیاز می‌داند و اطمینان می‌دهد که این کار صورت خواهد گرفت.

او افزود:

"اصلاحات یک ضرورت سر تا سری است و چیزی را که حکومت وحدت ملی می‌خواهد به حیث میراث خود بگذارد قوای امنیتی و دفاعی کشور است که سیاست آن تنها سیاست ملی است، روزی که یونیفورم مقدس پوشیده می‌شود هویت‌های دیگر در یک هویت ملی شامل می‌شود و منحیث افغان و مسلمان از این خاک دفاع می‌کنیم."

مخالفان مسلح دولت همواره پس از انجام حملات از وارد ساختن تلفات به نیرو های امنیتی و دفاعی افغان سخن زده‌اند.

طالبان در این سال عملیاتی را زیر نام منصوری آغاز کردند و با آغاز این عملیات حملات‌شان را در برخی نقاط افغانستان شدت بخشیدند و بارها ادعای تصرف شماری از مناطق و ولسوالی‌ها را کردند.

داعش نیز مسئولیت برخی از حملات را در نقاط مختلف این کشور به خصوص در شهر کابل برعهده گرفت.

شماری از کارشناسان امنیتی می‌گویند که به‌خاطر جلوگیری از حملات بیشتر مخالفان مسلح دولت لازم است تا در سال ۱۳۹۷ هجری شمسی برنامه‌های امنیتی حکومت منظم‌تر و مدیریت نیرو های امنیتی به شکل بهتر صورت گیرد.

به‌گفته آنان بهبود فعالیت‌های اطلاعاتی و استخباراتی، استفاده درست از همکاری نیرو های بین‌المللی و اقدام به موقع می‌تواند فعالیت‌های مخالفان مسلح را حنثی و دست‌آوردهای نیرو های امنیتی و دفاعی افغان را بیشتر سازد.

 ورزش و ورزشکاران 

هرچند ورزش افغانستان در منزل یک ساله با یک سلسله پستی و بلندی‎های روبرو بود اما باز هم تعهد شکست نا پذیر برخی از بازی کنان و تلاش‎های آنان در جهان نام افغانستان را بلند نگهداشته و خوشی‎های زیادی را نصیب افغان‎ها نمود.

دادن عضویت دایمی به افغانستان در شورای جهانی کرکت، پایان یافتن جنجال‎های دو ساله بر سر رهبری کمیته المپیک، و قهرمانی ورزشکاران در رشته‎های مختلف ورزشی دست آوردهای مهم این سال در بخش ورزش شمرده می‎شوند.

کمیته ملی المپیک، ریاست تربیت بدنی و مسئولین کرکت بورد می‎گویند با آنکه یک سلسله مشکلات در برابر کارهای آنان موجود بود اما باز هم برای بهتر درخشیدن بازیکنان افغان و رشد ورزش در افغانستان تلاش‎های انجام شد.

پیروزی راشد خان، احمد یاسین سالک، حسین بخشی صفری، احمد ولی هوتک، باز محمد مبارز، عباس کریمی، و شماری از بازی کنان افغان دیگر تصویر جدید را به جهانیان ارائه کرد.

دادن عضویت دایمی از سوی شورای بین المللی کرکت به افغانستان در سال ۱۳۹۶ خبر مهم و بزرگی برای افغان‎ها بود که به سطح گسترده یی از آن استقبال گردید.

فرید هوتک سخنگوی کرکت بورد افغانستان می‎گوید که سال ۱۳۹۶ یک سال پر از دست‎آوردها و پیروزی‎ها برای کرکت افغانستان بود.

او افزود:

"بازی کنان به سطح بین المللی دست آوردهای خوبی داشته‎اند، بسیاری از بازی‎ها را برنده شدند که در نتیجه افغانستان برای اولین بار در درجه بندی بازی‎های بیست آوره مقام هشتم را از آن خود کرد، اما خبر بسیار مهمتر این بود که افغانستان عضویت دایمی را بدست آورد و به این حساب سال ۱۳۹۶ برای افغانستان یک سال طلایی بود."

به گفته وی راشد خان در این سال آن چهره بهتر ورزش افغانستان بود که با بالینگ خوب اش با فتح کردن میدان‎های هند، ویست اندیز، بنگله دیش و آسترالیا به مقام بزرگ شهرت رسید و یکی از بالران درجه اول کرکت جهان گردید.

 

به اساس معلومات کرکت بورد افغانستان، قهرمانی تیم نزده سال کرکت افغانستان در مسابقات جام آسیا انترکانتیننتال و پیروزی تیم ملی کرکت افغانستان در برابر زیمبابوی و ویست اندیز موارد قابل توجه‎ هستند.

قهرمانی دیگر قابل توجه برای افغانستان در بخش زیبایی اندام بود، که احمد یاسین سالک قادری بادی بلدر افغان در مسابقات جهانی زیبای اندام در منگولیا تمام کشورها را به عقب گذاشت.

مسئولان فدراسیون زیبایی اندام افغانستان می‎گویند که سالک در این سال قهرمانی را نخست به سطح افغانستان بعداً به سطح آسیا و جهان از آن خود کرد.

حسین صفری بخشی یگانه بازیکنی بود که در سال ۱۳۹۶ در بازی رزمی جوجیستو مدال طلا را بنام کشور خود ثبت کرد.

آقای صفری می‎گوید که این سال برایش یک سال پیروزی و فراموش نا شدنی است.

وی افزود:

"من در این سال توانستم که در مسابقات داخل صالون آسیایی ترکمنستان مدال طلا را بدست بیاورم، همچنان در داخل کشور در مسابقات شب نبرد، بسیار خود درخشیدم، در حقیقت این برای من یک سال خوب بود و من تلاش می‎کنم که در سال‎های آینده نیز به پیش بروم."

به اساس معلومات کمیته ملی المپیک در این مسابقات شش هزار بازیکن از ۶۲ کشور آسیا و اوقیانوسیه شرکت کرده بودند که افغانستان نیز در این جمع با کاروان ۲۳۰ نفری بازیکنان اش شامل بود.

مسئولان این کمیته می‎گویند که در همین سال افغانستان در مسابقات کشورهای اسلامی در باکوی آذربایجان نیز برای اولین بار شش مدال برونز را در بخش ووشو، پهلوانی، وزن برداری، بدست آورد.

عباس کریمی بازی کن دیگر است که در مسابقات انویکتوس یا شکست نا پذیر در مکسیکو در بخش آببازی مدال نقره را برای افغانستان آورد.

بازیکنان افغان در بخش مبارزه آزاد یا فریفایت در سال ۱۳۹۶ بسیار خوب درخشیدند که در این بخش پیروزی اخیر باز محمد مبارز و ولی هوتک با استقبال گرم افغان‎ها روبرو شد.

آقای مبارز می‎گوید که دست آوردهایش در سال ۱۳۹۶ بسیار خوب بوده و تلاش می‎کند که در سال آینده بیشتر از این بدرخشد.

وی افزود:

"ما دست آوردهای خوبی داشتیم، شرکت من در مسابقات داخل و خارج از کشور بسیار خوب بود، دو مسابقه انجام دادم و در هردوی آن پیروز شدم این برای خانواده ورزش افغانستان سال پیروزی و پر از خوشی بود، بازی بعدی من یا در امریکا خواهد بود یا در جرمنی."

در همین حال فدراسیون فوتبال افغانستان می‎گوید که تیم فوتسال افغانستان در این سال برای اولین بار در مسابقات مرحله پنجم داخل صالون آسیا با شش برد و دو باخت، مقام چهارم را از خود کرده و توجه تیم‎های قوی آسیا را به خود جلب نمود که از جمله پنج بازی کن از تیم ملی برای مسابقات لیگ برتر در عراق و قرغزستان انتخاب شدند.

اما به گفته حفیظ ولی رحیمی رئیس تربیت بدنی در دو سال گذشته بزرگترین مانع که فرا راهی پیشرفت بازیکنان افغان قرار داشت دو دستگی در کمیته ملی المپیک بود.

آقای رحیمی می‎گوید که از سه ماه به این طرف یک سلسله کارهای بنیادی را به هدف آوردن اصلاحات در فدراسیون‎های ورزشی آغاز کرده‎اند که نتیجه مثبت خواهد داشت.

وی افزود:

"پلان‎ها و برنامه‎های را که ما داریم اگر به عملی کردن آن موفق شویم در ورزش افغانستان یک سلسله تغیرات مثبت رونما می‎گردد، بیشتر فدراسیون‎ها که حق رای دهی در انتحابات رئیس المپیک را دارند پایان یافته و موضوع به المپیک آسیایی فرستاده شده‎است و آن‎ها در مورد انتخابات المپیک به زودی فیصله خواهند کرد."

این در حالیست که جنجال‎های دو ساله بالای ریاست کمیته ملی المپیک میان ظاهر اغبر و محمود حنیف چند ماه قبل پایان یافت و رئیس جمهورغنی با صدور حکمی نهادهای موازی در این کمیته را لغو اعلام کرده و درخواست فراهم سازی زمینه برای برگزاری انتخابات تحت نظر کمیته بین المللی المپیک را نمود.

اما جنجال‎های برخاسته بالای ریاست فدراسیون فوتبال افغانستان هنوز هم در جای خود باقیست که به باور شماری از کارشناسان عرصه ورزش بالای موفقیت تیم ملی فوتبال نیز تاثیر منفی گذاشته است و بازی کنان افغان نتوانستند در سال ۱۳۹۶ به مسابقات جام آسیایی راه پیدا کنند.

شماری از نهادهای ناظر فدراسیون ورزش افغانستان نیز تلاش‎های بازی کنان افغان را در این سال ستایش کرده و امیدواراند که مشکلات در ادارات ورزشی برطرف گردد.

سمیع الله پام معاون سازمان خبرنگاران ورزشی افغانستان در این مورد افزود:

"جنجال‎های دو ساله حالا در حال پایان یافتن است که سرنوشت نزدیک به پنجاه فدراسیون به آن گره خورده‎است و در کل این سال همانند گذشته بخاطر مملو از دست آوردها برای افغانستان بود که بازی کنان افغان در مسابقات جهانی خوب درخشیده و مدال‎های را بدست آوردند."

در همین حال ابراهیم مومند معاون فدراسیون خبرنگاران ورزشی افغانستان می‎گوید که هرگاه مشکلات موجود در ادارات ورزشی کشور هموار گردد، ورزش کاران افغان افتخارات بیشتر را نصیب افغانستان خواهند ساخت.

وی همچنان می‎افزاید:

"یقینا مشکلات ورزشی در ادارات افغانستان بسیار زیاد است، اگر کرکت است، اگر فوتبال است و اگر المپیک و یا تربیت بدنی است ما به تغییر در این ادارات بسیار متعهد نیستیم، اما اگر مسئولین فعلی این ادارات برای فراهم سازی یک سیستم بهتر تلاش کنند دست آوردهای که امروز در نبود امکانات بازی کنان افغان دارند، کسی با ما رقابت کرده نخواهد توانست."

آقای مومند می‎گوید که بیشتر کارهای ادارات ورزشی بنیادی و دوام دار نبوده و این کار تاثیر ناگواری بالای دست آوردها و استعدادهای بازی کنان گذاشته‎است.

به گفته وی در این بخش نیاز دیده می‎شود تا حکومت افغانستان از ادارات ورزشی نظارت قوی داشته و برای حل مشکلات در این عرصه اقدامات به موقع را انجام دهد.



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

11th December, 2018