تفصیل | شهادت 

10th December, 2018


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

روزه و مفهوم آن

مشفق غزنوى

2018-05-29

روزه را  در زبان عربی »صوم« گویند، درلغت به معنای:  بازایستادن، وترک نمودن چیزی می باشد.

 به معنای دیگر: روزه یکی از شعائر دینی است وآن خود داری از آشامیدن وخوردن سایر مبطلات مربوط به آن است از آذان صبح تا آذان مغرب. (دهخدا).

همچنان صوم درلغت مطلق امساک وخوداری نمودن را گویند، برابر است که انسان ازخوردن ونوشیدن خوداری نماید ویا از کلام وسخن گفتن ، مانند سخن نگفتن مریم علیها السلام، که ازسخن گفتن خوداری ورزید وآنرا نذر گردانید :» إنی نذرت للرحمن صوماً فلن اُکلم الیوم إنسیاً« (سورۀ مریم 26)

ترجمه: »یقیناً من نذر کرده ام برای خدا روزه را پس من سخن نخواهم گفت امروز با هیچ آدمی« .

شیخ الهند(رح) در تفسیر این آیه می نگارد: یعنی اگر شخصی از تو سوال کند به اشاره وغیره بفهمان که من روزه گرفته ام نمی توانم سخن بگویم چونکه روزه گرفتن ازسخن در شریعت آن عصر روا بود، ودرشریعت ما چنین نیت درست نیست.

صوم در اصطلاح عبارت است از:» المساک بنیة عن المفطرات، من شخص مخصوص فی زمن مخصوص«

یعنی روزه عبارت است از:»خود داری ورزیدن توأم بانیت ازتمام مفطرات وشکننده های روزه توسط شخص مخصوص در وقت مخصوص «

دراصطلاح شریعت منظور ازصوم آنست که شخص ازصبح صادق تاغروب آفتاب ازخوردن، نوشیدن روابط جنسی کناره گیرد.

احمد بن قدامه مقدسی میگوید:روزه دارای مراتب سه گانه ذیل می باشد:

1- روزۀ عامۀ مردم که عبارت است از: خودداری از خورد و نوش و روابط جنسی.

2-روزۀ خواص مردم که عبارت است از: باز داشتن چشم وزبان وسایر اعضأ وجوارح از گناهان .

3- روزۀ خاصترین خاصان که عبارت است از: روزه داشتن قلب از ماسوای الله .

(منارالقاری شرح مختصر صحیح بخاری (3/203) ).

روزه تنها بستن دهن از خوردن ونوشیدن نیست، بلکه ازقلب شروع تا چشم وزبان، شکم وفرج وخواهشات همه باید روزه باشد، ورنه خداوند به خوردن ونخوردن انسان احتیاجی ندارد، از ابو هریره رضی الله عنه روایت است که گفت: »قال النبی صلی الله علیه وسلم: من لم یدع قول الزور والعمل بهِ  فلیس لِله حاجةٌ فی أن یدع طعامه وشرابه«. بخاری(1903)ترجمه:»پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: کسی که دروغ و عمل به آن راترک نکند، خداوند احتیاجی ندارد که اوخوردن ونوشیدن خود را ترک نماید«.

زمان روزه:  از صبح صادق و انجام آن تا غروب آفتاب میباشد، (ووقت الصوم من حین طلوع الفجر الثانی إلی غروب الشمس؛ لقوله تعالی: »وکلو واشربوا حتی یتبین لکم الخیط الا بیض من الخیط الاسود«  إلی أن قال: » ثم اتم الصیام إلی الیل«،  والخیطان: بیاض النهار، وسوادالیل . (الهدایة شرح بدایۀ المبتدی للإمام برهان الدین أبی الحسن علی بن أبی بکر المر غینانی, مکتبة البشری.

یعنی (وقت روزه از اثنای طلوع صبح ثانی تا غروب آفتاب است ، بنا بر فرمودۀ خداوند » وبخورید وبنوشید تا اینکه آشکار شود بر شما تار سفید از تار سیاه«تااینکه فرموده است:»باز تمام کنید روزه را تا (اول) شب«، وتارها : سفیدی صبح وسیاهی شب (است).

روزه یک ونیم سال بعد از هجرت رسول الله صلی الله علیه وسلم در مدینه منوره بر مسلمانان به فرمان الهی فرض گشت.

خداوند »ج«  چنین ارشاد فرموده اند: » ياايهاالذین آمنو کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون«   (البقره 183).

ترجمه:» ای کسانیکه ایمان آورده اید فرض گردانیده شد برشما روزه، چنانچه فرض کرده شده برکسانیکه پیش از شما بودند تا شما پرهیز گاری کنید«

روزه سومین بنای اسلام است، صوم ماه مبارک رمضان فرض عین می باشد، هرکسی ازآن انکار کند کافر است، کسیکه بدون عذر روزه ماه رمضان را نگیرد فاسق وگناه کار بزرگ می باشد، روزه یکی ازستون های مهم اسلام است که در نبود ویا ضعیف بودن این پایه عمارت اسلام تکمیل نمی گردد.

روزه ماه مبارک رمضان یکی از ارکان اساسی دین مقدس اسلام به شمار می رود، خصوصیت وفضیلت  روزه ماه مبارک رمضان اینست که پیا مبرصلی الله علیه وسلم آن را یکی از ارکان دین قرار داده  فرموده اند: » بنی الإسلام علی خمسٍ: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمداً رسول الله،وإقام الصلاة، وإتاءِ الزکاةِ،والحجُ، وصوم رمضان« صحیح بخاری   (8)

پیامبربزرگواراسلام در مورد اهمیت روزه می فرماید:»شخصی که بدون عذرشرعی و مرض، یک (روز) روزه را نیز ترک کند، اگرتمام عمر روزه بگیرد بازهم تلافی آن نمی گردد«(ابوداود، احمد و ترمذی)

سید ابو اعلی مودودی (رح) در تفسیر  آیت فرضیت روزه می نویسد: مانند اکثر احکام اسلام فرضیت  روزه

نیز به تدریج عاید گردیده است، نبی کریم صلی الله علیه وسلم در ابتدأ مسلمانان را درهرماه به گرفتن سه روز

 روزه هدایت می دادند، مگر این روزه فرض نبود، بعداً درهجرت حکم فرضیت روزۀ رمضان نازل شد،

اما درآن این قدر رعایت شده بود که کسانیکه طاقت برداشت روزه گرفتن را داشتند و روزه نمی گرفتند، در بدل هرروز روزه  یک مسکین را غذا میدادند، بعدا حکم دیگری نازل شد واین مراعات منسوخ گردید، لیکن برای مریض، ومسافر، حامله وخانم شیرده وسال خورده گانی که طاقت گرفتن روزه را ندارند هم چنان باقی ماند ه است و برای شان حکم داده شده که  زمانیکه عذر باقی نماند قضایی آنرا بگیرند. (تفهیم القرآن ج/1/ ص 141)

مسلمان باید استقبال خوب ومناسب از ماه مبارک رمضان نماید، این استقبال به وسیله اظهار مسرت وخرسندی وابراز سرور از فرا رسیدن روزه است، زیرا فرا رسیدن ماه مبارک رمضان فضل ورحمت خداوند بر بندگانش به حساب می رود. روزه طوریکه قرآن شاهدی می دهد قبلا نیز در تمام ادیان سماوی فرض بوده است، روزه در نظام عبادت امت های گذشته هم لازم بوده است، طوریکه قرآنکریم ازآن نقل می نماید:»  ...کما کتب علی الذین من قبلکم ...  «( البقره 183).  قرآن تنها موضوع تاریخی را بیان نمیکند بلکه واضح می سازد که روزه  برای تربیه وتزکیۀ نفس انسانی مهم وارتباط خاصی دارد، روزه در تزکیه نفس تأثیر فطری دارد، دورۀ تربیه و تزکیه نفس بدون روزه تکمیل نمی گردد، هیچ عبادتی دیگری جاگزین آن نمی شود، به همین لحاظ در شرایع همۀ پیامبران علیه السلام فرض بوده است.

  روزۀ حقیقی آنست که با احساس وشعور کامل گرفته شود، از تما می آنچه که روزه را بی روح می سازد روزه دار خود را نگهدارد، و روح و روان،  قلب وتمام افکار وتوانایی خود را از نا فرمانی خدای قدیر نگهداشته وتمام خواهشات زشت وشیطانی  نفس را بدور بیندازد. پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: ((وقتی که روزه می گیری لازم است که گوش ها، چشم ها، زبان، دست هاو تمام اعضای بدن خود را ازکار های ناپسندیدۀ بازداری.))  (فقه آسان  ج/2- به حواله کشف المحجوب نقل نموده است .)



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

10th December, 2018