تفصیل | شهادت 

15th October, 2018


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

آنچه از رمضان برای عمل در ایام دیگر می آموزیم

سید غلام فاروق وحدتیار

2018-07-22

 روزۀ ماه مبارک رمضان یک کورس یک ماهه تربیتی است که انسان از آن بسیار چیزهایی را می آموزد تا آن را در یازده ماه متباقی سال عملی کند و به این ترتیب یکسال او بگونه ای سپری می شود که الله تعالی از آن راضی و خشنود می گردد و این همان حيوة طیبﺔ است که برای مومن دست می دهد. این کورس هر سال تکرار می شود، اگر انسان هر سال چیزهایی را که از ماه مبارک رمضان می آموزد در یازده ماه باقی سال عملی کند در حقیقت تمام عمرش را چنان سپری می کند که الله تعالی از زندگی او بیحث یک بنده مطیع و عابد راضی می شود.
چیزهایی را که ما از روزه ماه مبارک رمضان هر سال می آموزیم بطور خلاصه و کوتاه از این قرار اند:
1 - تلاوت قرآن حکیم
ماه رمضان چون ماه نزول قرآن است و روزۀ این ماه هم بحاطر شکرگزاری و گرامی داشت این نعمت بزرگ او تعالی، بر مومنان فرض گردیده است. زیرا عنایت هر نعمت از جانب الله تعالی تقاضای سپاس و شکرگزاری می کند و قرآن چون بزرگترین نعمت او تعالی است از این رو از بندۀ مومن شکرگزاری و سپاس خیلی بزرگ را تقاضا می کند و آن را خود الله تعالی تعیین فرموده است که روزه می باشد، به همین دلیل الله تعالی روزه را یک عبادت خاص قرار داده است.
در باب آن می فرماید: الصوم لى و انا اجزی به،  روزه خاص برای من است و من خود پاداش آن را بلاواسطه میدهم. الله تعالی آن را برای خود خاص می گرداند و می فرماید که پاداش آن را هم من خود بلاواسطه می دهم. به همین دلیل پاداش روزه را بالاتر و فراتر از قاعده عام پاداش عمل که ده چند تا هفت صد چند است الله تعالی می دهد. در این ماه برای انسان فرصت دست می دهد تا قرآن حکیم را هم در نماز و هم بیرون نماز تلاوت کند. به این ترتیب انسان به تلاوت قرآن حکیم عادت می کند که باید آن را بعد از رمضان هم ادامه دهد.
تلاوت قرآن کریم بهترین عبادت است. در حدیث می آید که قلب ها مانند آهن زنگ می گیرند، اصحاب پرسیدند که چگونه می توان زنگ قلب را دور نمود، پیابر علیه السلام فرمود: مرگ را بسیار یاد کنید و قرآن را تلاوت نمایید.
یعنی یاد مرگ به کثرت و تلاوت قرآن زنگ قلب ها را درو می نماید و آن را صیقل می دهد. پس اولین چیزی که از ماه مبارک رمضان می آموزیم همانا تلاوت قرآن حکیم است. تلاوت قران، آداب و فضایل آن تقاضا می کند که یک مقاله طویل روی آن نوشته شود و این موضوع در این نوشتار گنجایش ندارد.
2- قیام لیل يا نماز تهجد:
در ماه مبارک رمضان چون انسان بخاطر سحری بیدار مى شود، فرصت خوبی برایش دست می دهد که نماز تهجد يا قیام لیل ادا کند. این نماز را پیامبر علیه السلام افضل الصلوة بعد المکتوبه قرار می دهد، یعنی بهترین نماز بعد از نمازهای فرض همانا نماز تهجد است. چنانچه در حدیث آمده: عن ابی هریره قال سمعت رسول الله (ص) یقول افضل الصلوة بعد المفروضه صلوة جوف الیل (احمد) این نماز را عادت صالحین و بزرگان می خواند، پیامبر علیه السلام و اکثر صحابه به آن مداومت می کردند. الله تعالی در باب آنانی که واقعاً به آیات او تعالی ایمان دارند می فرماید: »تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ 16 فَلاَ تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاء بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ 17«  السجده
پهلوهای آن ها از بسترها دور بوده پروردگار خود را در حالی می خواهند که یکطرف از او خوف دارند و از سوی دیگر از رحمت او انتظار و از آنچه ما برای شان داده ایم خرج می نمایند پس هیچ کس نمی داند که چه نعمت های برای شان مخفی نگهداشته شده است که بواسطه آن چشم ها خنک می شود و این همه پاداش اعمال نیکو و پسندیده آن ها می باشد. پیامبر علیه السلام در فضیلت قیام اللیل می فرماید: عن مالک الاشعری قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلم ان فی الجنه غرفاً یری ظاهر ها من باطنها و باطنها من ظاهرها اعدها الله لمن الان الکلام و اطعم الطعام و تابع الصیام و صلی باللیل والناس نیام
مالک اشعری روایت می کند که پیامبر علیه السلام فرمود:
بدون شک در جنت بلند منزل هایی است که ظاهر آن از باطن اش و باطن آن از ظاهرش نمايان است الله تعالی آن ها را برای کسانی آماده نموده که نرم و ملایم حرف می زنند، بی نوایان را طعام می دهند، به کثرت روزه می گیرند و در شب هنگامی که دیگران در خواب غفلت فرو رفته اند، نماز می گزارند. (بیهقی و ترمذی)
در حدیث آمده که: عن ابی هریره قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلم ينزل ربنا تبارک و تعالی کل لیله الی السماء الدنیا حین یبقی ثلث اللیل الآخر یقول من یدعونی فاستجیب له من یسألنی فاعطیه من یستغفرنى فاغفر له حتی ینفجر الفجر (متفق علیه)
ابو هریره رضی الله عنه روایت می کند که پیامبر علیه السلام فرمود: الله تعالی هر شب زمانی که ثلث اخیر شب باقی می ماند به آسمان دنیا نزول می فرماید و می گوید چه کسی به من دعا می کند که برایش قبول کنم، چه کسی از من چیزی می خواهد که برایش بدهم. چه کسی از من طلب مغفرت گناهانش را می کند که برایش مغفرت نمایم و این تا طلوع فجر ادامه می داشته باشد.
3- مواسات و همدردی:
چیزی دیگری که انسان از روزه ماه مبارک رمضان می آموزد همانا همدردی و مواسات است با بنی نوع انسان، پیامبر علیه السلام این ماه را ماه مواسات می خواند و از مومنان می خواهد که درین ماه با بی نوایان، ضعیفان، مسکینان و بی چاره گان همدردی و مواسات نمایند. بنده مومن در طول این یک ماه مواسات و همدردی را با دیگران مشق و تمرین می کند تا با گذشت ماه صیام به آن عادت کند و در متباقی ایام هم مثل ماه رمضان همدردی و مواسات نماید.
پیامبر علیه السلام می فرماید: من نفس عن مومن کربه من کرب الدنیا نفس الله عنه کربه من کرب یوم القیامه و من یسر على معسر یسرالله علیه فی الدنیا و الاخره و من ستر مسلما ستره الله فی الدنیا و الاخره و الله فی عون العبد ما کان العبد فی عون اخیه و من سلک طریقا یلمتس فیه علما سهل الله له به طریقا الی الجنه... مسلم
ابو هریره رضی الله عنه روایت می کند که پیامبر علیه السلام فرمود: کسی که یک از مشکلات مسلمانی را در دنیا رفع کند الله تعالی در روز قیامت یک مشکل او را دور می کند و کسی که بر بی نوایی آسان بگیرد الله تعالی در دنیا و آخرت بر او آسان می گیرد و کسی که مسلمانی را بپوشاند (بر عیوب او پرده اندازد) الله تعالی او را در دنیا و آخرت می پوشاند (بر عیوب او در دنیا و آخرت پرده می اندازد) و الله تعالی تا زمانی بنده اش را یاری و کمک می کند که او به کمک و یاری برادرش بشتابد و کسی که راهی را پیش گیرد که در آن جوایای علمی باشد الله تعالی برای او راهی بطرف بهشت به آسانی باز می کند.
در حدیث دیگر آمده است که: عن انس و عن عبدالله قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلم الخلق عیال الله فاحب الخلق الی الله من احسن الى عیاله – بیهقی
انس و عبدالله رضی الله عنهما روایت می نمایند که پیامبر علیه السلام فرمود: تمام مخلوق عیال الله تعالی اند پس بهترین مخلوق کسی است که با عیال او تعالی خوبی و نیکویی نماید.
به همین ترتیب در جای دیگر می آید که: عن ابن عباس قال سمعت رسول الله صلی الله علیه و سلم یقول لیس المومن بالذی یشبع و جاره جائع الی جنبه (بیهقی)
عبدالله ابن عباس رضی الله عنهما روایت می کند که پیامبر علیه السلام فرمود: آن که سیر بخوابد و در کنارش همسایه اش گرسنه باشد مومن نیست. 
از این روایات بر می آید که مومن باید با بنی نوع خویش همدردی و مواسات داشته باشد خصوصاً با ناتوانان، بی چاره گان و فقیران و قشر محروم از نعمات دنیا و مادیات آن.
4- ذکر ، دعا و استغفار:
در ماه مبارک رمضان هم هنگام شب و هم از طرف روز به انسان فرصت خوب میسر می گردد تا به ذکر، دعا و استغفار مشغول شود و به این ترتیب در طول یک ماه به آن عادت می کند که باید آن را در متباقی ایام هم انجام دهد. پس چیزی دیگری که از روزه ماه مبارک رمضان می آموزیم این است که در طول سال باید یک مقدار وقت خود را به ذکر و دعا و استغفار اختصاص دهیم، اگر اذکار و ادعیه صبح و شام را که از طرف علما و دانشمندان مسلمان در جزوه ها و رسایل کوچک ترتیب داده شده است، هنگام صبح و شام بخوانیم و آن را هر روز  عادت نماییم. بهتر خواهد شد.
الله تعالی  در تعریف و توصیف بنده گان متقی خود می فرماید:» إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ 15 آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُحْسِنِينَ 16 كَانُوا قَلِيلاً مِّنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ 17 وَبِالأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ 18 وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ 19«  سورة الذاريات
بدون شک متقیان در باغ ها و چشمه ها باشند، مى گيرند آن نعمت هاى را که الله تعالى براى شان عطا مى کند در شب بسیار اندک خواب می کردند و هنگام سحر استغفار می گفتند، و در مال های شان یک حصه معین برای گداگران و محرومان مقرر نموده بودند.
در حدیث قدسی می خوانیم که پیامبر صلی الله علیه و سلم می فرماید: عن انس قال سمعت رسول الله صلی الله علیه و سلم یقول قال الله تعالی: یا ابن آدم انک ما دعوتنی و رجوتنی غفرت لک علی ماکان منک و لا ابالی یا ابن آدم لو بلغت ذنوبک عنان السماء ثم استغفرتنی غفرت لک یا آدم انک لو اتیتنی بقراب الارض خطایا ثم لقیتنی لاتشرک بی شیئا لاتینک بقرابها مغفره (ترمذی)
انس رضی الله عنه روایت می کند که از پیامبر علیه السلام شنیدم که فرمود الله تعالی می فرماید: ای بنی آدم تا زمانی که تو از من بخواهی و از من امید داشته باشی تمام آنچه را از تو سر زده باشد می آمورزم و هیچ باک ندارم. ای بنی آدم اگر گناهان تو به ابرهای آسمان برسد، سپس از آن طلب آموزش کنى برای تو بیامورزم این بنی آدم اگر با گناهاني به پهنای زمین نزد من بیایی در حالی که به من چیزی را شریک قرار نداده باشی، برای تو به اندازه زمین آمرزش و بخشش می آورم.
در حدیث دیگر است، پیامبر علیه السلام می فرماید: عن ابی هریره عن النبی صلی الله علیه و سلم قال ما اجتمع قوم فی بیت من بیوت الله یتلون کتاب الله و یتدارسونه ... الانزلت علیه السکینه و غشیتهم الرحمه و حفتهم الملائکه و ذکر هم الله فیمن عنده و من بطابه عمل له یسرع به نسبه (مسلم)
ابوهریره رضی الله عنه روایت می کند که پیامبر علیهم السلام فرمود: جمع نمی شوند یک قوم در یکی از خانه های الله که کتاب خدا را تلاوت می کنند و به یکدیگر می آموزند مگر این که برایشان اطمینان و آرامش نازل می گردد و رحمت خدا ایشان را می پوشاند وملایک آن ها را حلقه می نمانید والله تعالی ایشان را در جمع ملایکه که نزد او قرار دارند یاد می نماید و کسی که عملش او را بطی نماید نسبش او را جلو نمی اندازد.
5- اجتناب از نواهی
چیز دیگری که از ماه مبارک رمضان می آموزیم همانا اجتناب از نواهی، معاصی و منکرات است. زیرا در این ماه انسان از چیزهای حلال و جایز و مباح خود را از صبح تا شام باز می دارد. به همین ترتیب کوشش می کند از منکرات، منهیات، معاصی و چیزهای حرام خود را در این ایام باز دارد و به این ترتیب در طول یک ماه تمرین می کند. بعد از گذشت رمضان برای بنده مومن اجتناب از همچو امور بسیار آسان می گردد و این کورس یک ماه برای او می آموزد که در سایر ایام هم خود را از محرمات، منکرات و نواهی بازدارد. زیرا اگر هنگام روزه خود را از منکرات و منهیات نگاه ندارد روزه اش روزه حقیقی نخواهدبود. چنانچه پیامبر علیه السلام می فرماید کسی که دروغ و عمل بر آن را ترک نکند الله تعالی به ترک خورد و نوش او نیازی ندارد.
ماه رمضان در حقیقت یک نمونه زندگی دنیا است که برای بنده مومن می آموزد که زندگی او در دنیا سراسر پابندی و قرار دادن خود در یک محدوده است، همچنان که در رمضان انسان خود را از چیزهای حلال و جایز برای یک مدت معین باز می دارد، در زندگی دنیا هم خود را برای یک مدت معین (عمر) از بعضی چیزهایی که الله تعالی او را از آن منع کرده است، باز می دارد و همان گونه که با اتمام روزه افطار نموده خوشی و سرور احساس می کند با سپری کردن زندگی دنیا هم با مراعات پابندی هایی که بر او از طرف الله تعالی وضع گردیده است به سرور و خوشی ابدی که همانا جنت و نعمت های ابدی آن است دست می یابد. 
روزه به بنده مومن می آموزد که همانگونه که پابندی بر خورد و نوش و دیگر چیزهای حلال هنگام روزه برای چند ساعت است، پابندی های زندگی دنیا هم برای یک مدت کوتاه (طول عمر) می باشد که با مراعات آن و صبر و استواری بر آن در جنت برای ابد از این تنگنا و پابندی ها رهایی می یابد و به سرور و خوشی ابدی نایل می گردد.

 



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

15th October, 2018