تفصیل | شهادت 

20th November, 2018


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

قربانی؛ تاریخ، قانون و فلسفۀ آن

سیدغلام فاروق وحدتیار

2018-08-13

الله تعالی در قرآن حیکم در مورد قربانی می فرماید: ترجمه: و برای هر امت عبادت قربانی را مقرر نمودیم تا آن ها بر آن چهارپایانی که الله تعالی برای شان داده است، نام او را یاد کنند، زیرا معبود شما واحد است پس خود را به او بسپارید و بشارت بده عاجزی کننده گان را. (الحج – 34)

در تمام ادیان و مذاهب دنیا قربانی یک وسیله بزرگ تقرب الی الله بوده است. حقیقت قربانی همانا حقیقت زکوه است، زیرا زکوه قربانی مال است در حالی که قربانی نذرجان می باشد که در بدل آن ما چهارپایی را قربانی می کنیم. بظاهر قربانی تقدیم کردن خود به مرگ است لاکن همین مرگ دروازه زنده گی حقیقی بشمار می رود، چنانچه الله تعالی می فرماید: ترجمه: آنانی را که در راه خدا کشته می شوند مرده خطاب مکنید، آن ها زنده اند لاکن شما حقیقت زنده گی شان را درک نمی کنید. (البقره-154) قرآن حیکم در یک جای نماز را در مقابل زنده گی و قربانی را در مقابل موت قرار داده این حقیقت را توضیح می کند که همانگونه که نماز بخاطر الله زنده گی است، همین طور قربانی در راه او برای ما مرگ می باشد.

ترجمه: بگو نماز و قربانی و زنده گی و مرگ من بخاطر پروردگار عالمیان است.

در این آیۀ کریمه دقت کنید صلاه در مقابل حیات و قربانی در مقابل ممات ذکر شده است.

زمانی که الله تعالی به ابراهیم علیه السلام دستور داد که بجای پسرش یک حیوان را قربانی کند و یک قربانی عظیم را در نسل های آینده برای همیشه یادگار قرار داد، فرمود: ترجمه: و ما اسماعیل را به عوض یک ذبح عظیم رها کردیم. (الصفت – 107)

این فرمودۀ الله تعالی به این معنی بود که این نذر ابراهیم علیه السلام به دربار او قبول گردید و بعد از او مردم یک نسل بعد نسل دیگر یاد این واقعه را زنده نگاه خواهند داشت.

از این لحاظ اگر دیده شود قربانی سرحد اخیر پرستش است، چنانچه زمانی حیوان قربانی را بطرف قبله خوابانیده، بسم الله و الله اکبر گفته حیوان را در حال ایستاده یا به زمین افتاده با این احساس آن را به پرودگار نذر می کنیم که در حقیقت ما جان خود را به نام او نذر می نماییم.

همین نذر حقیقت اسلام است، زیرا معنی اسلام این است که انسان سراپا خود را به اطاعت پروردگار بسپارد و انسان گرانبهاترین متاع خود را حتی جان خود را به الله تعالی بسپارد. اگر دقت شود قربانی یک تصویر همین حقیقت است. زمانی که سیدنا ابراهیم علیه السلام و فرزندش سیدنا اسمعاعیل علیه السلام خود را به الله پیش کردند قرآن آن را اسلام تعبیر نمود، چنانچه می فرماید: ترجمه: پس زمانی که آن دو خود را به الله سپردند پدر پسرش را بر جبین انداخت.

در آیۀ سورۀ حج هم که در فوق ذکر شد الله تعالی با جمله فله اسلمو او بشرالمخبتین چقدر زیبا  به طرف این حقیقت اشاره می کند. یعنی اگر دل شما بطرف الله تعالی خم شده باشد پس خود را به او بسپارید زیرا معبود شما واحد است، روح قربانی همین است و الله تعالی این عبادت را خاص بخاطر شکرگزاری خود مقرر نموده است از این رو با او کسی دیگر را شریک مگردانید.

 

تاریخ قربانی

تاریخ قربانی از سیدنا آدم علیه السلام آغاز می شود. قرآن حکیم بیان می دارد که دو پسر آدم هابیل و قابیل نذر و قربانی خود را بحضور پروردگار عالمیان پیش کردند. نذر یکی بدرگاه او تعالی پذیرفته شد و از دیگر آن رد گردید. ترجمه: چون پیش کردند هر دو قربانی خود را بحضور او تعالی پس از یکی آنها قبول شد و از دیگر آن قبول نگردید.

این طریقه بعد از آن هم ادامه داشت، چنانچه آثار آن در تمام ادیان گذشته موجود است. البته اهمیت، عظمت، وسعت و همه گیری که بعد از قربانی سیدنا ابراهیم به این عبادت حاصل شد قبل از این سابقه نداشت. تفصیل این واقعه این است که زمانی که ابراهیم علیه السلام از ایمان قوم خود مایوس شده راه هجرت پیش گرفت بحضور پروردگار دعا کرد که برای من یک ولد صالح عطا کن. این دعا پذیرفته شد و الله تعالی به او ولادت یک فرزند رابشارت داد و آن اسماعیل علیه السلام بود. قرآن حکیم توضیح می کند که زمانی که اسماعیل به تک و دو رسید، ابراهیم علیه السلام در خواب دید که الله تعالی او را هدایت می دهد که فرزندش را بخاطر او قربانی کند. این هدایت هرچند در خواب بود و خواب ها محتاج تعبیر و تاویل اند و تعبیر این خواب هم این بود که ابراهیم علیه السلام پسرش را به خدمت معبد وقف کند و تعبیر آن این نبود که فرزندش را ذبح نماید، لاکن ابراهیم علیه السلام بجای این که خوابش را تعبیر کند فیصله نمود که کاملاً مطابق ظاهر خواب او را ذبح نماید. در این راه اولین اقدام او این بود که بخاطر تشویق فرزند خواب خود را به او بیان نمود. اسماعیل علیه السلام خواب را حکم و فرمان الله دانسته گفت بلادرنگ آن را عملی کن من انشاءلله ثابت قدم خواهم بود. ابراهیم علیه السلام از طرف فرزند اطمینان حاصل کرده او را بطرف کوه مروه برد و بخاطر ذبح کردن به روی به زمین خوابانید. نزدیک بود که او را ذبح کند که از طرف الله تعالی صدا آمد، ای ابراهیم تو خواب خود را درست بجا کردی این یک آزمایش بزرگ بود و تو در آن کامیاب شدی، بالاتر از آن اقدامی ضروری نیست.

الله تعالی اسماعیل فرزند ابراهیم علیه السلام را به عوض قربانی یک حیوان نجات داد و بحاطر یاد بود آن واقعۀ عظیم قربانی را بطور عبادت در  نسل های بعدی مقرر و آن را یادگار این قربانی عظیم گردانید. همین قربانی است که در موقع حج و عمره و عید اضحی مسلمانان آن را بطور سنت ابراهیمی انجام می دهند.

الله تعالی می فرماید: ترجمه: و گفتند مشرکان برای او چهار دیواری بزرگی بسازید (در میان آن آتش بیفروزید) و او را در میان آتش سوزان و پراخگر بیفگنید. برای نابودی ابراهیم نقشه یی درست کردند و نیرنگی اندیشیدند ولی ما (او را نجات دادیم) آنان را پست و حقیر و مغلوب و ذلیل نمودیم. (الصفت: 97 – 107)

ابراهیم گفت من بسوی پروردگارم می روم او مرا رهنمایی می کند، پروردگارا! فرزند صالح به من عطا کن ما او را به پسری بردبار و خردمند مژده دادیم وقتی که به سنی رسید که بتواند با او به تلاش ایستد ابراهیم بدو گفت: فرزندم من در خواب چنان می بینم که باید ترا ذبح کنم. بنگر نظرت چیست؟ گفت: ای پدر کاری را که بتو دستور داده می شود بکن، به خواست خدا مرا از زمره شکیبایان خواهی یافت. هنگامی که هر دو تسلیم شدند و رخسارۀ او را بر خاک انداخت. فریادش زدیم که ای ابراهیم! تو خواب خود را راست دیدی و دانستی، ما این گونه به نیکوکاران پاداش می دهیم، این مسلماً آزمایشی است آشکارا، ما قربانی بزرگ و ارزشمندی را بعوض اسماعیل دادیم.

 

مقصد و فلسفۀ قربانی:

فلسفه و مقصد قربانی همانا شکرگزاری پروردگار عالمیان است. ما قربانی حیوان را علامت نذر و قربانی جان خود گردانیده بحضور او تعالی پیش می کنیم. و به این ترتیب شکرگزاری هدایت آن اسلام واخبات را بجا می آریم که ابراهیم علیه السلام آن را با قربانی فرزندش اسماعیل اظهار نمود.

چنانچه کلمات تکبیر و تهلیل در این موقع روی همین مقصد به زبان آورده می شود قرآن حکیم مقصد و فلسفۀ قربانی را این گونه بیان می دارد:     ص7

 



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

20th November, 2018