د عدالت څراغ: د قانون او شریعت په رڼا کې د دولت اداره
هیڅ حکومت نه شي کولای پرته له اساسي قانون څخه ژوند وکړي. لکه ودانۍ چې پرته له مستحکم بنسټ د لومړي باد یا زلزلې په وړاندې ړنګه کېږي، دولت هم پرته له قانوني چوکاټ څخه بېثباته دی. اساسي قانون د دولت د جوړښت، د خلکو د حقونو او مکلفیتونو، او د ټولنې د نظم د اصولو بنسټ جوړوي. دا قانون د څراغ په څېر دی چې په تیاره کې لار ښيي او د ګډوډۍ سیوري له منځه وړي.
خو ستونزه یوازې په قانون کې نه ده؛ د اسلام د شریعت بېلابېل تعبیرونه هم د دولت د چارو په سمون اغېز لري. شریعت د عدالت، اخلاقو، او انساني کرامت ژوره لارښوونه کوي، لکه پاک او روښانه سیند چې ژوند پرې جریان لري. کله چې هر څوک د دې اوبو لوري په خپل ډول تعبیر کړي، د دولت چارې بې لوري کېږي، د نظم څپې ګډوډېږي، او د ټولنې باورونه په بېلابېلو لورو خپریږي.
شریعت یوازې یوه حقوقي مساله نه ده؛ دا د خلکو باور، فرهنګ، او ټولنیز احساس سره هم تړلې ده. ناسم تعبیرونه او سطحي پلي کول د بېباوري، اختلاف، او ګډوډۍ سبب ګرځي. شریعت باید د عدالت او اخلاقو څراغ وي، نه د تور سیوري په څېر چې د شک او ویرې فضا رامنځته کوي.
له همدې امله اړینه ده چې د شریعت اصول په واضح، ساده، او عملي قانوني چوکاټ کې ځای پر ځای شي، تر څو د ټولنې ټولو وګړو لپاره پوهېدونکي وي، د ادارې چارې منظمې کړي، او اختلافونه کم کړي. دا چوکاټ د شریعت معنوي رڼا او د قانون عملي ځواک ترمنځ پل جوړوي، لکه مستحکم پل چې د طوفان او سیلاب په منځ کې د خلکو د تګ لار خوندي کوي.
کله چې حکومت د متناقضو تعبیرونو پر اساس پرمخ ځي، د دولت ثبات ته مستقیم خطر پېښیږي. ملي سیاستونه او نړیوالې اړیکې ګډوډېږي، فساد خپریږي، او عدالت کمزوری کېږي.
نو د اسلام اصول د عدالت، اخلاقو، او انساني کرامت سرچینه دي، خو بېلابېل تعبیرونه د عملي ستونزو سبب ګرځي. د عصري، مشروع، او اغېزمن دولت لپاره اړینه ده چې د شریعت اصول په واضح، ساده، او عملي قانوني چوکاټ کې ځای پر ځای شي. یوازې په دې ډول قانون کېدای شي د ټولنې عدالت، ثبات، او پرمختګ تضمین کړي او اداره د هر وګړي لپاره د پوهېدو وړ او ګټوره شي—لکه څراغ چې په تیاره لار کې د لارویانو د ګامونو لارښود وي.
