عبد الحی قانت

No-IMG

عبد الحی قانت

د عبد الحی قانت لیکنی

تایوان ته د نانسي پلوسي په سفر چین ولې ببر دی؟

نوي سړه جګړه؛ پرمختګونه د نړیوال سیاست ریالست مفکر جان میرشایمر څخه په یو بحث کې پوښتنه وشوه چې د امریکا او چین تر منځ به د جګړې میدان چېرته وي! ده وویل؛ زما په ګمان شرقي آسیا (جاپان، سوېل کوریا) او یا هم هندي آرام سمندرګی (له تایوانه تر سنګاپوره). ) هغه ورځ د امریکا د کانګرس مشره نانسي پلوسي تایوان ته ولاړه چې له امله یې د امریکا او چین اړیکې ډېر حساس حالت ته داخلې شوې دي. ډپلوماسۍ کې د سیاسي اشخاصو سفرونه یا د سمبولېزم او یا هم د توافقاتو، اړیکو پراخوالو او همکاریو په باب وي. د ناسني پلوسي دغه سفر سوچه یو سمبولیک سفر ؤ. دا چې امریکا کې مېډ ټرم انتخابات راروان دي، بایډن او پلوسي باید داسې څه وړاندې کړي چې داخلي ملاتړ تر لاسه کړي. بایډن د الظواه...
نور ولوله

نوې سړه جګړه، تایوان؛ د نوې لوبې میدانِ نبرد؟

له څو ورځو راهیسې د امریکا او چین تر منځ د تایوان پر سر ګرمې ناندرې روانې دي. د امریکا د کانګرس مشره نانسي پلوسي د هندي آرام سمندرګي څو هیوادونو ته سفر لري. د دې د سفرونو په پلان کې د مالیزیا، سنګاپور، جاپان او سوېل کوریا تر څنګ د تایوان نوم هم یاد شوی ؤ. چین د تایوان په نوم یادولو ببر شوی دی ځکه چین لپاره د تایوان مسئله یوه حیاتي مسئله ده. د نانسي پلوسي دفتر بېګا د هغه د سفر په تقسیم اوقات کې تایوان نه ؤ یاد کړی. نن هغه سنګاپور ته ورسېدله. له څو ساعتونو بیا څه رسنیو احوال ورکړی چې سبا شپه به نانسي پلوسي تایوان کې ښکته شي. دا سفر د چین او امریکا تر منځ د اړیکو د خرابېدو آخري حدونه دي، له دې وروسته د دوی تر منځ د مخامخ دښمنۍ کومه پرده نه پاته کېږي. ...
نور ولوله

امریکا او روسیه؛ د نوې سړې جګړې تازه پرمختګونه

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف له څو ورځو راهیسې د افریقايي هیوادونو په سفر وتلی. تر دې دمه یې مصر، کانګو او یوګنډا ته سفرونه تکمیل کړي. پرون دی ایتوپیا (حبشې) ته ولاړ او هلته یې د دې هیواد د بهرنیو چارو وزیر او د افریقايي اتحادیې مشر سره وکتل. په عمومي ډول رسنیزو بحثونو کې دغه سفرونه د روسیې او افریقايي هیوادونو تر منځ د تعلیم، ټکنالوژۍ او نظامي همکاریو پراخولو په باب دي خو ستراتیژیک اهداف بدل دي. ستراتیژیکه لوبه څه ده؟ د روسیې د بهرنیو چارو د وزیر دا سفر په داسې حال کې تر سره کېږي چې بايډن د منځني ختیځ یوه ناکامه دوره ووهله. په منځني ختیځ کې د امریکا پخوانی ستراتیژیک دوست سعودي عربستان بایډن ته په هغه شکل ښه راغلاست ونه وایه څرنګه چې ا...
نور ولوله

اشغال د افغان ملت په پاشلو کي له رسنیو ډېر لوی کار واخست

افغان ملت ته د تېر شل کلن اشغال د تورې دورې یوه تحفه دا ده چې د رسنیو او تښتېدلو سیاسیونو په واسطه یې دا ملت په قوم، ژبه، سمت او مذهب وویشه. دوی په دغه پروسه کې په خاص ډول له رسنیو ډېر لوی کار واخست. دا چې اوس ځینې رسنۍ  افغانستان کې د امریکايي جمهوریت په وراثت سره په جنګ دي، اصلي وجه همدا ده چې دوی ته د دې هیواد له آبادۍ، خپلواکۍ او پرمختګ څخه د غرب د لبرال فکر د خپراوي او امریکايي اشغال د مشروعیت موضوع له هر څه ډېره مهمه وه. همدا د دوی ارزښت ؤ، دوی غرب ته په همدې تبلیغاتي خدمت ویاړي. د اشغال له ورکېدو وروسته هغه جګړه چې افغان ملت ورسره مخ دی رواني او رسنیزه جګړه ده چې اوس هم ورته د پخوا په څېر د اشغال ځینو سر بسته غلامانو کار ویلی.&...
نور ولوله

پوتین؛ امریکا او متحدین یې د افغانستان د بیا رغونې اصلی مسؤلیت لري

په داسې حال کې چې روسیه د افغانستان نوي حکومت سره نږدې اړیکې لري او ورځ تر بلې همکارۍ په ډېرېدو دي، دا خبرې ولې کوي؟ لاندې تحلیل چې دوه میاشتې مخکې لیکل شوی، درسره کومک کوي. د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاروف نن وویل چې افغانستان کې د رامنځ ته شوو اقتصادي ستونزه مسؤل جهت امریکا ده او امریکا مسؤلیت لري چې د ستونزو په هوارۍ کې خپل رول اداء کړي. د چین د بهرنیو چارو وزارت هم له سقوطه وروسته په کراتو همدې ته ورته څرکندونې کړي. اکثر پوښتنه کېږي چې چین او روسیه ولې د امریکا پر ضد د افغانستان نوی حکومت په رسمیت نه پېژني! د دې پوښتنې ځواب په همدې څرګندونو کې پروت دی. ...
نور ولوله

ميککانل ته؛ ستا ګټه دا نه ده چې افغانان آرام ژوند وکړي

پرون راهیسې ډیوه، امریکا غږ، بي بي سي او نورې رسنۍ د امریکا د سنا د غړي مېچ میککانل دغه خبرې بار بار له خپلو صفحو نشروي او کوشش کوي د دوی روایت د میککانل په شان د یو لوی مجرم په خوله تقویه کړي. زه دغو رسنیو ته وایم چې د ژورنالېزم د اصولو له مخې دې مېککانل څخه دا پوښتنه هم وکړي چې؛ هغه وخت چې ته د سنا غړی وې په افغانستان بمباري کېدله، عام انسانان وژل کېدل، خلک له کورو ویستل کېدل، ګوانتنامو او باګرام کې د انسانیت جنازه ویستل کېده ته چېرې وې؟ هغه وخت چې د عراق پر عام ولس امریکايي جېټونو بمباریانې کولې، د عراق تېل یې غلا کول، خلک یې تښتول، په ابو غریب کې یې د انسانیت جنازه ویستله ته چېرې وې؟ هغه مهال چې په لیبیا، سوریې، یمن او فلسطین کې د مسلمانانو په و...
نور ولوله

احمد شاه بابا: بهرنیو ته اجازه نه ورکوې چې ستا په کورنیو چارو کې لاسوهنه وکړي

بابا له خپل مرګه مخکې تیمور ته وویل؛ ځویه! “بهرنیو ته به هېڅ وخت د دې اجازه نه ورکوې چې ستا په کورنیو چارو کې لاسوهنه وکړي. دې کار کې هېڅکله ناغیړي ونه کړې.‌ هر کله چې دې د دولت چارو کې بهرني لاسوهنې ته پرېښودل ګواکې خپله دې د خپلو خلکو تباهۍ ته لاره پرانیستله. د حکومتدارۍ په چارو کې باید د اسلام مبین دین تا ته له هر څه لوی حیثیت ولري، ته د دې مسؤلیت لرې چې د حکومت په امورو کې له سیاست مخکې ځای د اسلام مبین دین ته ورکړې.  ته نشې کولای تر هغې ځان د خلکو په منځ کې یو واقعي او ملي رهبر ثابت کړې،‌ تر څو چې دوی ته په خپلې امانتدارۍ او دیندارۍ کې ځان ثابت نه کړې.” د بابا...
نور ولوله

د افغانستان ګاونډي هيوادونه اړ دي چې د طالبانو له حکومت سره ښه تعامل ولري

ماته داسې نه ښکاري، هغسې تعاملات چې دوی مخکې د افغانستان له حکومت سره درلودل، زه فکر کوم اوس هغه وخت تللی او دوی ته دا یو لوی چيلينج دی چې څنګه په افغانستان کې خپلې ګټې وساتي د چارو د دغه کتونکي په باور اوس د افغانستان ګاونډي هيوادونه اړ دي چې د طالبانو له حکومت سره ښه تعامل ولري چې دا اړتیا اوس ان د هند حکومت هم درک کړې ده. قانت زیاتوي په افغانستان کې له داعش پرته د بلې کومې ترهګریزې ډلې د فعالیت په اړه کوم ښکاره ثبوت نشته. ...
نور ولوله

ترکیه او کرویشیا ولې د فنلنډ او سویډن د ناټو د غړیتوب مخه نیسي؟

دا چې دا مهال د یوکراین جګړه روانه ده، روسیې سره د دغې جګړې بنیادي او قوي دلیل دا دی چې د یوکراین د ناټو غړیتوب اصلا د روسیه د مخنیوي لپاره د امریکا د پلان برخه ده. همدا راز د ناټو د غځونې د پروسې مخالف جهت یواځې روسیه نه بلکې چین او ځینې نور هغه هیوادونه هم دي چې دوی د ناټو غځونه خپل ملي امنیت او بهرني سیاست لپاره خطر بولي.
له هغې وخته چې د یوکراین جګړه پیل شوې، فنلنډ او سویډن دوه شرقي اروپايي نارډک هیوادونه چې د روسیې شمال غرب ته پراته دي د خپل ملي امنیت د تشویش او د روسیې د حملې له وېرې دې ته تیار شوي چې د ناټو غړیتوب تر لاسه کړي. دغه دوه هیوادونه له پخوا بې طرفه هیوادونه پاته شوي‌ او توانېدلي چې د غربي او شرقي بلاک تر منځ ځان په یو شکل ناپېلتوب ځان وساتي. د یادونې وړ ده چې له بلاروس او یوکراین پرته د دې دوه هیوا...
نور ولوله

نن ورځ (۲۹ د مئي)؛ د قسطنطینیې د فتحې ویاړلې نوستالژیا

اسلامي تاریخ له سلګونو داسې سوبو ډک دی چې هره یوه یې ځان سره د یو لوی تمدن د راپورته کېدو بلها شی خوندورې کیسې لري. هغه تمدن چې د حجاز په کوڅو کې د خدای د محبوب (ص) په ورځ او شپه کوششونو، سختیو او تکلیفونو رامنځ ته شو، نن یوه ویاړلې تاریخي نوستالژیا ده. مونږ دغه تاریخ د یو ناول په شان لولو، خوند ترې اخلو، اوښکې ورته تویوو او ارمان کوو چې کاش مونږ هم د اناتولیا، حلب، اندلس، بغداد، دمشق او حجاز په وخت کې ژوند کړای وای. دغه محکوم ژوند چې نن یې اسلامي نړۍ په دغه پوست مدرنته عصر کې کوي، د هېڅ چا پر ځان نه لورېږي. مونږ په رواني لحاظ حق لرو چې د خپل تمدن د تاریخ پر شهامتونو خپل غرور تغذیه کړو. له دغې بې شمېره میړانو څخه یوه د قسطنطینېې فتحه ده.‌ هغه چې د خدای پاک محبوب یې پوځ او د پوځ مشر ت...
نور ولوله

زمونږ د راتلونکی نظام تصميم بايد اهل فن او علم ونیسي

سقراط یو ځل خپله تخیل (آیډمانټس) څخه پوښتنه وکړه؛ “فرض کړه ته غواړې یوې بحري بیړۍ کې یو ځای په سفر ولاړ سې. تمه لرې دغه بېړۍ دې روغ رمټ تر ساحله ورسوي، د مدیریت چارې یې عامو مسافرو ته په لاس ورکوې او که هغه خلکو ته چې د بحر او بیړۍ چلونې په چارو بلد وي؟ ایډمانټس وویل؛ واضحه خبره ده چې بیړۍ چلونکي لټوم تر څو د بحر په سر او بر پوه اوسي، زه نه غواړم ژوند مې د داسې خلکو په لاس ورکړم چې د بحر او بېړۍ مسائلو سره بلد نه وي. سقراط ځواب ورکړ؛ دغه په یوې ټولنه کې د عامې ډیموکراسۍ مثال دی. د یو ملت چارې نه باید د عامو خلکو (یوه رایه یو فرد) په لاس کې ورکړل شي. زه خپله د داسې ډیموکراسۍ طرفدار یم چې هلته پوهان او علماء د عامو خلکو او ټول هیواد په آیندې تصمیم نیسي...
نور ولوله

متحده عربي اماراتو ته افغانستان ولې مهم دی

متحده عربي اماراتو ته افغانستان ولې مهم دی او دوی د څه په لټه کې دي. د میدانونو په برخه کې قطر او ترکیې دا فکر کاوه چې د نوي حکومت له مجبوریته استفاده وکړي، دوی داسې توافق غوښته چې د افغانستان ګټې پکې کمې او د دوی ګټې پکې ډېرې تضمین شي. د اماراتو حکومت دا چې پخوانۍ وعده یې ښه په ځای کړې وه، دوی ته مخه کړه.  دې کار ترکیه او قطر یو ځل بیا حیران کړي. د نړۍ د ډیرو هیوادونو څوکه څوکه په دې سر خلاصېږي چې د هغه افغانستان وخت ولاړ چې د دوی د لږ فشار او پیسو په نتیجه کې به یې هر څه خرڅول. د اماراتو د نوي تعامل سره حکومت ایران، قطر، ترکیې او د سیمې یو شمېر نورو هیوادونو ته سګنال ورکړ چې که دوی تعامل ته زړه نه ښه کوي او په یوه ...
نور ولوله

شریک کړئ

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک