معلوماتي ليکنې

که‌ د نړۍ هېوادونه انسانان وای؟!!

√ جاپان به تر ټولو زوړ سړی و (۲۶۷۶ کاله کېږي چې په همدې جغرافيا همدا جاپان دی‌.) √ سويلي کوريا به تر ټولو باسواده وه ( د‌ نفوس ترټولو لوړه کچه يې باسواده دي.) √ چين به ډېر زامن درلودل ( په شاوخوا يو اشاريه څلور ميلیارده نفوس سره) √ هند به په ډېرو ژبو پوهېده ( کم ازکم ۸۰۰ ژبې پکې ويل کېږي.) √ فنلېنډ به تر ټولو خوشحاله سړی و. د ۲۰۱۹ کال د‌شمېرو له مخې ددې‌هېواد خلک په ن...
نور ولوله

انټاريس د کهکشان (مېلکي وې) هغه ستوری دی چې ۷۰۰ ځلې له لمر څخه غټ دی

تاسې به په جغرافيه کې ويلي وي چې لمر دومره غټ دی چې يو ميلیون او دری سوه زره د ځمکې کرې پکې دننه ځايېږي، خو انټاريس زموږ د کهکشان (مېلکي وې) په سلګونو ميلیارده ستورو کې هغه ستوری دی چې ۷۰۰ ځلې له لمر څخه غټ دی او له څمکې څخه ۶۰۴ نوري کاله يا 57142812000000000000000 کيلومتره فاصله لري. په عکس کې تاسې د انټاريس په مقابل کې د لمر حيثيت وينئ چې په ويکتور لاندې اشاره ورته شوې او څومره کوچنی ښکاري دا ستوری چې طبعي ده له ده څخه به په ميليونونو ځلې غټ ستوري هم وي له ټولې دنيا څخه څه باندې ۹۰۰ ميليونه ځلې لوی دی. کانه دنيا خو د غوايي په ښکر ولاړه ده؟ ...
نور ولوله

هغه چټکه ټکنالوژي چې نړۍ به بدله کړي

سعيد شمس   خو موږ چیري یوو؟؟؟ له دې چټکتیا سره به د ګازي سټیشنونه او د موټرو دترمیم په دوکانونو ګردونه پریوځي، فلمونه او د کوډک کیمرې به هم ورسره ورکې شي. حیرانونکې وړاندوینې چې باور کول پرې سخت دی، مګر ممکن دي د نورو وړاندوینو په څیر به ډیر ژرپه حقیقت بدلې شي او ګټې اخیستنې ته به برابرې شي او زموږ د ورځني ژوند اړینې برخې به مرفوع کړي. لکه ګرځنده ټلیفون او د هغې کیمرې، په انټرنیټ لټون کول، او د ټولنیزو شبکو له لارې له ټولې نړۍ سره اړیکې ساتل چې واټنونه او خنډونه یې له منځه وړي او هرڅوک چې آنلاین پاتې کیږي له خپلې کورنۍ سره به به هماغه کچه نیږد...
نور ولوله

بالاخره د نړۍ ستر فضايي ټيليسکوپ فضا ته وليږل شو

او بالاخره د ناسا د څېړونکو او پوهانو لخوا له څه کم ۳۰ کاله کار کولو او تحقیق وروسته په لس زره میلیونه ډالر مصرف سره چې په نړۍ کې په بل هیڅ فضایي ماشین باندې دومره لګښت نه دی راغلی د جیمز ویب ټيلیسکوپ فضا ته ولېږل شو . دا له هېبل ټيلیسکوپ څخه ډېر قوي او د کایناتو تر خورا لرې لرې پورې د کهکشانونو، ستورو، سیارو په دقیقې پلټنې ، د هغو په جوړونکو ترکیبي اجزاوو او د نورو فضایی پلټنو معلومات راټولوي او د کايناتو د خلقت لومړنۍ دورې چې د علمي فرضیو پر بنسټ یې ۱۳ نیم زره میلیونه کاله کېږي ډېټا ځمکې ته رالېږي.. د فضا، فضایي مخلوقاتو (ایلیتز) او فضايي موندنو په برخه کې به بیخي نوي ،بیخي جالب او کېدای شي بیخي بدل او دقیق معلومات انسانانو ...
نور ولوله

اوټېزم Autism

داکتر امان شمس   دغه عصبي او دماغي حالت يا ناروغي له ماشوموالي په انسانانو کې پيداکيږي او لاندې اعراض لري. - دغو کسانو ته له نورو انسانانو سره تماس او خبري کول يو ډير زيات ګران کار وي - په ډير زحمت سره د نورو انسانانو په افکارو او احساساتو پوهيږي - لوړ او الويزانده ژغونه او بې حده ډيره رڼا ورباندي بده لګيږي - په نابلده چاپيريال او ټولنيزو پروګرامونو کې وارخطا کيږي او هغوۍ ته تګ ورباندي بد لګيږي - په خبره او نوي معلومات پوهيدل د نورو ...
نور ولوله

د امازون ځنگل د نړی د اوو عجایبو له جملی څخه دی

  چه د نړی په کچه ستر او بارانی ځنگل دی ، چه پنځه نیم  میلیون کیلومتره مربع مساحت لری ، په جنوبی امریکا کی واقع دی چه زیاته برخه یی د برازیل او پیرو په هیوادونو کی موقیعت لری، نور هیوادونه چه د امازون ځنگل اود امازون سیند پکښی واقع دی عبارت دی له : 60 فیصده د برازیل، 13 ٪ پرو، 9 ٪کلمبیا، 5 ٪ ونزوئلا، 5 ٪ بولیوی، 3 ٪ گویان، 2 ٪ سورینام، 1.5 ٪ اکوادو...
نور ولوله

د انسان د مغزو ښۍ او چپه خوا کومې دندې پر غاړه لري؟

د انسان د مغزو چپه نيمه کره د ژبې ، ويلو او لوستلو کار پر غاړه لري، هغه څه چې اورو یې، او زياتره هغه چارې چې د خبرو کولو لپاره لازم دي، د مغزو د چپې نيمې کرې پر غاړه دي، د انسان د مغزو چپه نيمه کره همدارنګه د منطق او دقيقو رياضي محاسبو لارې چارې هم پرمخ وړي، کله چې تاسې يوه پېښه په ياد راوړئ، نو په دې کې ستاسې د مغزو چپه برخه لاس لري چې ستاسې له حافظې یې را وباسي. ښۍ نيمه کره بيا د درک ،د څېرې د پېژندلو او په هنر او موسيقي باندې د پوهېدلو او متاثر کېدلو کار پر غاړه لري، دا نيمه کره هم د رياضي په برخه کې کار کوي خو يوازې تخمينونه او کُلي مقايسې کوي، ښۍ نيمه کره له موږ سره د يو چا د عکس په درک کولو، او هغه څه چې وينو يې د هغو په...
نور ولوله

اتومي (هستوي) وسلې

زلمی زابلي   اتومي (هستوي) وسله  هغه  سلاح ته وایي چی د هستوي انشقاق او یا هستوي اتحاد څخه یی له لاسته راغلی انرژۍ نه د ورانکارۍ او انسان وژلو په موخه ګټه پورته شي. حال دا چی په دواړو اټمي بمونو کی ماده په انرژۍ د(E=mc²)  دفورمول په بنسټ اوړي. یعنی ماده په انرژی تبدیلیږی یاد فورمول د انیشتین لخوا اختراع سوی چه وایی هغه وخت چه د یوی کتلی سرعت د نور  د سرعت سره مساوی سی ، هغه جسم یا کتله په نور بدلیږی د هستوي اتحاد په مټ جوړو شوو اتومي بمونو کی د مادی زیاته برخه په انرژۍ اوړي. ...
نور ولوله

د زړه د نړیوالې ورځې په پار

احسان الله درمل   زړه مې نشته زړه مې مینې تښتولی دا کوتر یوې شاهینې تښتولی کاروان د روغتیا نړیوال سازمان د روان کال په جون کې خپره کړې احصایه وایي چې: د زړه او رگونو ناروغۍ په نړۍ کې د مرگ لومړی عامل دی. په ۲۰۱۹ م کال کې د زړه او رگونو ناروغیو شاوخوا ۱۷.۹ میلیونه وگړي وژلي چې د نړۍ د ټولو مرگونو ۳۲٪ جوړوي. له دې مرگونو څخه ۸۵٪ د زړه د حملې او سټروک له امله ول. د زړه او رگونو ناروغۍ له څلورو څخه درې برخې په غریبو او منځني اقتصاد لرونکیو هیوادونو کې پېښېږي. د زړه او رگونو زیاتره نار...
نور ولوله

هم اقتصاد هم خدمت هم امنيت

دا طرحه د حزب اسلامي لخوا تېرې فاسدي ادارې ته وړاندېز شوې هم وه، هغوى چون خپله د فساد منابع ول ځکه ئې نه کؤل، اوس ئې اسلامي دولت يا د طالبانو امارت ته بيا وړاندېز کؤم. امنيت ساتل اهليت صداقت او ژمنتيا غواړي! دا غږ ټول د سوداګري او نؤښت وزارت، يا د اړيکپالې (مخابراتو) وزارت بايد په 30 ورځې کې عملې کړي هر يو غږند يا مبايل د IMEI په نوم International Mobile Equipment Identity يعني د غږند وسيلې نړۍ وال پيژند ګنه ورته وايي په نوم داخل کې يوه پرزه لري دوه سيم کارته مبايل دوه لري، دري سيم کارته مبايل درۍ لري او 4 سي...
نور ولوله

د نړۍ د اقلیم په اړه نوی راپور؛ د بشریت لپاره د ستر خطر خبرداری

د ملګرو ملتونو د ساینسپوهانو یوه نوې څېړنه وايي پر اقلیم باندې د انسانانو زیان رسونکی اغېز یو واقعیت دی. دا راپور وايي، د تودوونکو غازونو د خپرېدو د دوام له امله کېدای شې له یوې لسیزې کمه موده کې د نړۍ تودوخې درجه تریوې مهمې پولې واوړي. راپورداهم وايي ناشونې نه ده چې د روانې پېړۍ ترپایه د سمندر د اوبو سطحه ۲ متره لوړه شي. خو داسې نوې هیلې هم شته چې که په جدي ډول د زیان رسوونکو غازونو د خپرېدو مخنیوی وشي کېدای شي د نړۍ تودوخه کې یو ثبات رامنځته شي. د نړۍ د اقلیم د بد لون په اړه د بین الحکومتي کمېټې، ای پي سي سي، راپور ۴۲ پاڼې د پا...
نور ولوله

طیاره مسافربری مافوق سرعت صوت

ط.زلمی   با سقوط پرواز شماره ۴۵۹۰ طیاره کنکورد  خط هوایی ایر فرانس Air France بتاریخ ۲۵ جولای سال ۲۰۰۰ زمان  پرواز طیارات با سرعت فوق صوت پایان یافت . تمام سرنشینان طیاره که ۱۰۳ نفر میشد و اکثرا" آلمانها بودند کشته شدند . سال ۲۰۰۳  تمام پرواز ها بطور کل متوقف شد . اکنون شرکت هوایی آمریکایی United Airlines ۵ در نظر دارد ۱۵ طیاره مسافربری ( Boom Overture) از شرکت Boom Supersonic خریداری کرده و تا سال ۲۰۲۹ به پرواز های خود آغاز کند . طیاره کنکورد بسیار قیمت،  پر صدا و اما ...
نور ولوله

د ډولفين کبانو په اړه يوه ډېره جالبه!!

دولفين کبان (ماهیان) چې ډېر زيات ځيرک او د اوږدې حافظې لرونکی حيوانات دی، د ګارډين ورځپاڼې د ۲۰۰۳ م کال يوه ليکنه مې لوستله چې د امريکا په ميسيسيپي ايالت کې د Marine Mammal Studies په نامه يوې موسسې ډولفينونه داسې روزلي و، چې کله به یې هغه تالاب ته چې دا ډولفينان پکې ساتل کېدل چا کاغذ او يا کومې خځلې ورواچولې نو ډولفين کبانو به هغه له اوبو څخه را ټولې کړي او له ځان سره یې وساتلي او چې کله به ددې ډولفينانو روزنکی راغی، هغه ته یې د خوړو په مقابل کې ورکولې، او په دې سره به يې دخپل حوض د اوبو پاکوالی ساته، خو جالبه دا وه چې د Kelly په نامه ډولفين به هغه کاغذونه چې حوض ته به خلکو وراچول په خپل حوض کې له یوې ډبرې لاندې ...
نور ولوله

د نړۍ د ټول نفوس د وينې ګروپونه د فيصدي په حساب

O+ 37.4% O- 6.6% A+ 35.7% A- 6.3% B+ 8.5% B- 1.5% AB+ 3.4% AB- 0.6% په نړۍ کې د AB- د وينې ګروپ تر ټولو کم پيدا کېدونکی د وينې ګروپ دی. په جاپان کې د وينې ګروپ د وګړو د فردي شخصيت، اخلاقو، سلوک او يا هم د خوړو انتخاب د يو چا د شخصيت په معلومولو کې ډېر مهم او اساسي ګڼل کېږي. د بېلګې په توګه:...
نور ولوله

ناروغه اکليم/ اب او هوا

حبيب الله ابدالي   د دنيا غټ ترين يخی غر د انتارتيکا د يو کنج څخه جلا سوی دی. دا يخی غر چي ورته د A76 نوم ورکول سوی دی تر مالورکا لا هم غټ دی. ددې يخي غره اوږواله ۱۷۰ کيلومتره او بر يې ۲۵ کيلومتره دی، چي چي ۴۳۲۰ کليومتره مربع کيږي. د انتارتيکا د يخي د ويلي کېدو وجهه دا ده چي د صنعتي هيوادونو د د کارخانو او د نړی د ترافيکي شيميايي کثافت چي و فصا ته خيژي هوا يې عموما گرمه کړې، او د نړی اکليم يې ناروغه کړی دی. دا نارغني ځکمه او د ځمکي پر هر ډول ژونديو، که انسانان دي که حيوانات دي منفي اغيزه کوي، بي...
نور ولوله

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟