ټولنيزې ليکنې

مثبت فکر کول

زاهد جلالي   اوسنۍ ارواپوهنه کې د مثبت فکر کولو positive thinking د ارزښت او پر انسان او ټول ژوند يې د اغېزو په اړه ډېر ټينګار کېږي. د خوشاله ژوند، سترو لاسته راوړنو او بریا د تر لاسه کولو مهم شرط مثبت فکر کول بلل شوي دي. يو پنځه نوي کلن فيسلوف وايي چې په ژوند کې تر ټولو ستر درس چې ما ترلاسه کړی دی، هغه مثبت فکر کول دي. دا د ماډرن دنيا د ريسرچونو او مطالعاتو نتيجه ده. جالبه ده چې ټول قرآن مثبت فکر کول دي. ديني سرچينو کې منفي فکر کول او مايوسۍ سخته رټل شوې ده. پر صبر ټينګار، شکر مهم بلل هغه څه دي چې قرآن پرې ټينګار کړی او د کاميابۍ کيلي يې بللې او دا د مثبت فکر کو...
نور ولوله

خپل ځوانان له ابهامه وباسئ

موږ ۱۲ کاله ښوونځي کې هره موضوع لولوو، خو دا راته نه ویل کېږي چې راتلونکي کې به څه کوو؟ بیا چې پوهنتون ته لاړ شو، یوه رشته د مجبورۍ له مخې وټاکو، بیا هم راته نه ویل کېږي چې راتلونکي کې به څه کوو؟ له پوهنتونه چې فارغ شو، بیا هم راسره د خپل ژوند او راتلونکي په اړه هېڅ پلان نه وي. څه مو چې لوستي وي، لکه درانه پېټي راته په اوږو پراته وي. له پوهنتون وروسته که څوک بختور وي، نو پر دې پوه شي چې د څه کولو وړتیا لري او که ډېر بختور وي، په هماغه برخه کې ورته د فعالیت کولو اجازه یا زمینه برابره شي. زیاتره خلک بیا په همدې وخت کې د ځان جوړولو او رسولو هڅه کوي او کله چې په کې یوه ځای ته ...
نور ولوله

لاندې مادې ولولئ او د خپل ځان په اړه منصفانه قضاوت وکړئ!

*که چېرې په هوټل،, د بل چا په کور  يا بل ځای کې د‌ خپل کور په نسبت په چای کې ډېره بوره اچوئ يا ډېره ګوړه او نور خواږه په چای پورې نوش جان کوئ تاسې کېدای شي يو فاسد انسان يئ! *که په عمومي تشناب يا د بل چا په تشناب کې د خپل کور د تشناب په پرتله ډېر کاغذ تشناب مصرفوئ تاسې يو فوق العاده غل يئ چې موقع په لاس درشي د چا په مال به صرفه ونه کړئ. (د لوټو وال خو بيخي په حساب کې نه راځي) ،*که چېرته مو په هوټل کې د‌خوړو مصرف نور خلک پرې کوي او تاسې نس ورته جوال کړئ او تر غوږو ځان ټنډوئ تاسې يو حريص کس يئ. *که داسې يو څوک يئ چې په کتار کې هر وخت ځان مخته مخته ک...
نور ولوله

د انسان فکري اړيکه د احساساتو سره اړيکه لري

لکه څرنګه چې د انسان فکري اړيکه وي همداسې د احساساتو هم اړيکه وي. مثال کله نا کله انسان خفه وي نو په هغه وخت کې ورته غمګين اواز اوريدل خوند ورکوي لامل يې دا دی چې د ده احساس او د هغه اواز خپلو کې اړيکه جوړه شي ، همدا لامل وي چې بعض وخت موږ د يو فلسفي يا غمګين سړي عکس وګورو نو يو قسم اړيکه او کيفيت پيدا شي ، لامل يې دا وي چې په عکس د هغه شخص په څيره د هغه د زړه احساس څرګند وي نو د هغه احساس لامله هغه سره يو قسم اشتراک جوړ شي ، بعض وخت يو شاعر شعر اوايي ته به حيران شې چې دا يې سه بګته يا (شتئ ) وويشتله خو بل شاعر به ورته واه واه او ارشاد ارشاد کوي ، لامل يې دا وې چې موږ فقط د شاعر الفاظو ته ګورو او ...
نور ولوله

د زړې ګړۍ حکمت

هوښیار خپل زوی ته زړه ګړۍ ورکړه، ورته کړه یې: د دې ګړۍ عمر (500) کاله ده، مخکې له دې چې دا ګړۍ تا ته درکړم ته یې یو ځل بازار کې قیمت معلوم کړه، بازار کې فلاني مارکیټ کې د ګړۍو دکان ده، هغه ته یې وروړه، وګوره چې هغه یې په څو ارزوي، د هوښیار زوی هغه ته ورغی بېرته راغی، پلار ته یې وویل: هغه ویل چې دا زړه ګړۍ ده ایله پینځه ډالره قیمت لري.     پلار یې ورته وویل: بازار کې فلاني ځای کې د انتیک سامان دکان دی، هغه ته یې وروړه، ځوان هلته ورغی، هغه چې ګړۍ وکتله په لس زره ډالره یې ورنه وغوښتله! هلک پلار ته راغی، ول هغه په لس زره غوښتله. پلار یې ورته وویل د ښار فلان ځای کې لوی موزیم دی هغه ته یې وروړه ، هلک موزیم ته ورغی، هل...
نور ولوله

په زندان کې هر څه واضح دي

سعيد صالح يو مصری هنرمند وه چې اوس وفات شوی. له زندان څخه له وتلو وروسته یې په يوه تلويزوني مرکه کې د زندان په هکله وويل: - ګوره په زندان کې هر څه واضح دي . دغه ، د مخدره موادو تجار دی، هغه بل قاتل دی ، دريم ، غل دی ، څلورم يې بي ګناه زندان ته راوړل شوی . _ ټول به سره راټول شوو په يوه مصلی به لمانځه ته ودريدلو، او يوه خدای ته به مو زاری کولی. هر څه واضح وو هيچا هم منافقت نه کولو څه يې چې په زړه وو هغه يې په خوله و. نه غ...
نور ولوله

د ځان او ذهن د ارامولو ۵ طلايي رازونه!

د نورو قضاوتونه او پسې شا خبرې باید ستاسې په ژوند اغېز ونه لري، که ملايکه هم شې! بيا به هم ستا د وزرونو شور په ځينو خلکو ښه نه لګېږي او خبرې به درپسې کوي. دا د خلکو دنده نه ده چې تا دې درک کړي او د تا له زړه سوي او ښه ځوانتوبه دې خبر شي ته دې خپل کار کوه او اجر يې له خدایه غواړه. له چا سره چې کومه ښېګڼه او لطف کوې، بيرته هغسې توقع مه لره چې له تاسره يې هم باید وکړي. که چا ناځواني درسره کړې وي، دوکه يې درکړې وي ان که ته پوه شوی هم نه يې، خدای ته يې خوشې کړه، خو بيا په هغه شخص باور مه کوه. دنيا ډېره پراخه ده ، دنيا ډېره سخي ده، د ه...
نور ولوله

هر اورېدونکی او هر غوږ نیونکی ستاسو د پټو رازونو ساتندوی نه دی

خالد حيدري   په شپېتمه لسیزه کې د آلمان هېواد په یوه جېل کې ټولو بندیانو د جېل د ساتوونکیو  له ناوړه او نادوده چلند څخه ډېر زیات شکایت کولو او تل به بې د هغوئ له رویې څخه سر ټکولو . اما د دې ټولو بندیانو ترمینځ د شمیدت په نوم باندې یو بندي و چې د محکمې له لوري په خورا ډېره موده بند باندې محکوم شوی و، اما له دې بندي سره بیا د جېل ساتوونکیو خورا نېک او نرم چار چلند کولو، او هغه له یو لړ لوړو خوړنیزو امتیازاتو څخه هم برخمن و. اما دې نورو بندیانو بیا داسې فکر کولو چې ګواکي شمیدت کاکو د حکومت یو لوی جاسوس دی ، او د همدې لپاره یې د بندیانو مینځ ته راوستلی ترڅو  له هغوئ څخه د حکومت...
نور ولوله

اختلاف

زاهد جلالي   دا دنيا له اختلافه ډکه ده. هېڅ دوه انسانان، که څومره نږدې وي، د وينې اړيکه ولري، ډېر خواږه وي... هېڅ امکان نه لري چې هر څه کې دې يو وي. يا به د رنګ اختلاف وي، يا د فکر اختلاف، يا مذهب، يا لږ تر لږه د ذوق. بې له اختلافه ژوند ممکن نه دی. آن دوه کسه چې له يوه و بل پرته ژوند نه شي کولای، که خپلو اختلافاتو پسې راواخلي، کتابچې به يې په ليکلو ډکې شي. که د رنګ و فکر و مذهب اختلاف نه وي، دا اختلاف خو ضرور شته چې د يوه به پياوه خوښه وي او د بل نه، د يوه به سور رنګ خوښ وي د بل ژېړ، د چا به يو ډول عطر خوښ وي چې پر بل به همدا بد لګېږي او همداسې... معنا...
نور ولوله

څه شی ښارونه ورانوي؟

دلچسپه تمثیلي کیسه     د طوطیانو یوه جوړه پر یوه وران او کنډواله ښار تېریدله، د ځان دمه کولو لپاره هلته یوه ونه کې کېناستل، طوطۍ طوطي ته وویل: دا ښار به ولې دومره سخت وران شوی یي؟ طوطي ورته وویل: چرته به کونګ دلته تېر شوی یې، د هغه سپېره له سپېرتوبه به دا ښار وران شوی یي! طوطۍ حیرانه پاتې شوه چې کونګ دومره سپېره دی!     د طوطیانو جوړه چې الوتله هلته یوه کونګ پرې ناره کړه چې تلی نه شئ، نن زما مېلمانه یئ، تاسې مسافر یئ، بې مېلمستیا مو کله پرېږدم، لنډه به یې کوو، کونګ مسافر طوطیان مېلمانه کړل، په ډېره مینه او احترام یې د هغو مېلمه پالنه وکړه، سهار یې چې هغوی رخصتول کونګ طوطۍ له لاسه ونیوله،...
نور ولوله

پاچا او ګیدړان

   پخوا میراتي پاچایانو کې به یو نیم سخت کم عقل راوخوت، نو کیسې خو د عامو کم عقلانو هم نادرې یې بیا چې پاچا کم عقل شي نو کیسې یې لا نادرې او پسې مشهورې هم شي، له دې جملې یو هم دا زموږ د ګیدړانو د پاچا نادره کیسه ده، چې هم دلچسپه او خوږه ده او هم د هر واکمن او مشر لپاره طنزیه ټونګره او پټاخه ده.    کیسه کا پخوا زمانه یو پاچا و، یو ماخوستن یې چټي د ګیدړانو شور او انګولا ته پام واوښت؛ سمدستې یې وزیر باتدبیر راوغوښت او پوښتنه یې ورنه وکړه چې دا ګیدړان ولې دومره سختې نارې سورې وهي! د دې څه وجه ده؟ چالاک وزیر ورته وویل: پاچا صیب دا خواران سخت وږي دي، د خوراک او څښاک څه نه لري او دا نارې سورې له لوږې او تندې وهي...
نور ولوله

آرامتيا او سکون په څه کې ده؟

ټول پدې هڅه کې يو چې آرامه او پر سکونه ژوند ولرو. مختلف سوچونه او فکرونه کوو چې څنګه کولی شو آرام اوسکون ومومو  . کله نا کله له ډېر سوچ او فکر ستړي شو، ناهيلي شو او وايو چې اصلا آرام دې زنده ګۍ کې نشته. اما واقعيت دا ندی، ژوند دومره هم ستړی ندی څومره چې مونږ فکر کوو. ژوند د اسلام په دائره کې ښکلی او آسان دی، دا مونږ يو چې  آسان ژوند مو ځانته سخت کړی او خپله خوشالي او سوکالي له اسلامه ورهاخوا بل څه کې لټوو. خوشحالي، سوکالي او آرام د انسان په ښو او بدو پورې تړلې ده . رسول الله ص وفرمايل: نيکي هغه ده چې په ترسره کولو يې زړه ته اطمنان او روح ته سکون وبخښل شي، بالعکس بدي بيا هغه ده چې روح او زړه دواړه نا ارامه کړي. دا حدي...
نور ولوله

زموږ نرګسي مزاجونه

   یوه ورځ چرته روان وم، موټر مې پخپله چلوو، زه به چې کله په ورو روان موټر تېر شوم، له ځان سره به مې وویل: دې سست او تنبل ته ګوره، تګ داسې یي! خو که به کوم تېز موټر زما نه مخته شو، له ځان سره به مې وویل: دې چرسي او بېلارې ته وګوره، څومره خطرناک تګ کوي! موږ هر یو ځان بېلګه او نمونه ګڼو او په دې فکر یو چې ټول دې زموږ تقلید او زموږ پر پله پل ږدي.که زموږ نه زیاتی وکړي هغه افراطي بولو او که زموږ نه کم شي د هغه کړنې تفریط بولو.     که څوک زموږ په څېر لګښت کوي، هغه منځلاری او سخي بولو، که څوک زموږ نه زیات لګښت وکړي هغه مبذر او بدخرڅه بولو او که څوک زموږ نه کم لګښت کوي؛ هغه بخیل او د کنجوس زوی یادوو. څوک چې زم...
نور ولوله

خلک لکه اوښان

    حدیث کې راغلي، رسول الله ﷺ فرمایي: خلک لکه سل اوښان، چې د بار اوښ په اساني سره نه شې په کې موندلی. عن ابن عمر رضي الله عنهما مرفوعاً: إنما الناس كالإبل المئة لا تكاد تجد فيها راحلةً. رواه البخاري ومسلم     امام القرطبي رحمه الله وایي: دا یو ډول تمثیل دی، خلکو کې سخي سړی، هغه چې د خلکو پېټي ورسره وړي، غمونو او ستونزو کې مرستې ورسره کوي؛ دومره کم او نادر پیدا کېږي لکه ډېرو اوښانو کې چې د بار اوښ کم پیدا کېږي. [فتح الباري 335/11]     د رسول الله ﷺ د دې قیمتي لارښوونې موخه دا ده چې خلکو سره په تعامل او چلند کې باید انسان ډېر محتاط واوسي، ځکه خلکو کې ګڼ شمېر کمزورۍ دي. د دې...
نور ولوله

د مهارتونو لوړولو لارې چارې

د مخکيني لیکنې په لړ کې یو شمیر ملګرو د مهارتونو د لوړولو لپاره عملي لارښونې غوښتې وې. مخکې له دې چې مشخصې لارښونې درته ولیکم، یوه عمومي لارښونه دا ده چې د مهارتونو لوړول دوامداره تمرین، ریاضت او هلو ځلو ته اړتیا لري. دا د یو وار چاره نه ده بلکې یو روان بهیر دی.  زما د شخصي تجربې په رڼا کې لاندې کارونه کولی شي چې د مهارتونو د لوړولو په برخه کې درسره مرسته وکړي: کلک مهارتونه: د کلکو مهارتونو د پیاوړي کولو په موخه خو طبعاً باید رسمي زدکړې وکړو. پوهنتون، تعلیمي مرکزونو کې زدکړې او ځانګړي تعلیمي پروګرامونه تعقیبول د کلکو مهارتونو د پیدا کولو لومړی ادرس دی. خو پوهنتون یا تعلیمي مرکز کې زدکړې کفایت نه کوي چ...
نور ولوله

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟