ليکنې

د افغانۍ د ثبات یو له ډیرو دلیلونو د ملي ذخایرو کنګل پاتې کیدل دي

اسد الله مبارز   زه باور لرم چې په سیمه کې د افغانۍ د ثبات یو له ډیرو دلیلونو د ملي ذخایرو کنګل پاتې کیدل دي. کیدای شي ځینې ملګري ماسره په دې دلیل کې ډیر موافق نه وي خو زه باوري یم چې که دا پیسې کنګل نه وای پاتې شوي نو اوس به له نیمایي ډیره برخه یې د افغانۍ د ثبات په خاطر صرافانو ته عرضه او نورو هیوادونو ته به په مختلفو لارو قاچاق شوې وې. اوس چې نیمایي یې له کنګل آزادیږی او دریم لوري (د سویس BIS بانک) ته ورکول کیږي او بیا د سویس او امریکې په ګډون د دوه افغان اقتصادپوهانو په مشوره بشري مرستو باندې مصرفېږي او څه برخه به یې د پورونو أداینه کې ورکړل شي؛ زه ورته په څو دلیلونو خواشینی یم. لومړۍ دا چې دا پیسې بیا د ...
نور ولوله

شرق وغرب - بخش ششم

شرقی در غرب در پنج بخش گذشته اگر عزیزان این سلسله را تعقیب کرده باشند درمیابند که به نقاطِ عمدهء موجود در غرب اشارت داشتیم،تا به این نقطه برسیم که انسان شرقی در غرب چگونه زیست دارد؟ آیا او آن سعادتی را که بیان داشتیم دارد؟به عبارت واضحتر او خرسند است؟ بحث سعادت را در بخش پنج همین سلسله مطرح کردیم که سعادت چیست؟ سعادت اخروی یا سعادت دنیوی؟ وبحث سعادت اخروی را به آخر موکول کردیم. خوب،پوشیده نیست همه انسانهای شرقی با وصفِ مشترکاتِ فرهنگیی شرقی وحتی اشتراکِ دینی بازهم تفاوتهای بین خود دارند،واین تفاوتِ درون شرقی در چهرهء ممالک متعدد بارز گردیده است. امنیت،رفاهیت،دو عنصری هستند که وجودِ آن مانعِ انجذابِ مُفرطِ انسانِ شرقی به غرب می...
نور ولوله

انتقال ۳،۵ ملیارد دالر افغانستان به سویس و کنفرانس شانگهای و محراق بحث افغانستان

سه تا گپ جالب : ۱- انتقال ۳،۵ ملیارد دالر افغانستان به سویس۰ ۲- کنفرانس شانگهای و محراق بحث افغانستان۰  ۳- بازهم سرازیر شدن ۴۰ ملیون دالر کمک های بشر خواهانه. ۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ ۱- انتقال یک قسمت پول مسدود شده به  سویزرلند ( سویس) ۱- اصل گپ: ۱-۱.   آمریکا فیصله کرد ، ۹،۲ ملیارد  دالر  افغانستان را بعد از تحول به بهانه عدم تطبیق وعده های جاکمیت افغانستان   مطابق توافقنانه دوح...
نور ولوله

د هېواد د دولتي او خصوصي روغتون اوسنی وضعيت

سيد خالد راشد   له کومه ځاېه یې پیل کړم پرون مازدیګر خپله معاینه خانه کې ناست ووم چې زنګ راغی، تلفون مې پورته کړ، پوښتنه یې راڅخه وکړه چې داکتر سیدخالدراشد یاستۍ ورته مې وویل هو، ویې ویل ستاسې شمېره مو له چا څخه ترلاسه کړه تاسې چېرته تشریف لرۍ د یو ناروغ په اړه مشوره کوو . د الحیات روغتون ادرس مې ورکړ ویې ویل همدلته یو روغتون کې بیا زما معاینه خانې ته راغلل . ویل یې د سمنګان د دره صوف څخه راغلی یو، یوه کوچنۍ لس کلنه یتیمه لرو چې له تېرو څو ورځو راهېسې صحت طفل روغتون کې د زړه د ناروغۍ له امله بستره ده، اوس راته ډاکټرانو وویل چې زړه یې اوبه کړي دی، خلاص عملیات غواړي او مونږ په صحت طفل کې دا اسانتیا نه لرو . د کوچنۍ دوسیه یې له ځان سره راوړ...
نور ولوله

د بنګله دیش اقتصادي وضعیت ته ځغلنده کتنه؛ افغانستان ته څو درسونه

اسد مبارز   بنګله دیش له ۱۹۴۷ میلادي کال راهیسې د مشرقي پاکستان په نوم یادیده؛ ډیره حاصل خیزه خاوره لري او له همدې حاصلاتو به یوازې اوسني پاکستان ګټه اخیستله او بنګله دیش ته یې کومه ګټه نه رسیده. د همدې دلیل سربېره د ژبني تعصب له مخې د خپلمنځي جنګونو په پایله کې بنګله دیش په ۱۹۷۱ میلادي کال کې ځانته مستقل هیواد جوړ شو. دا چې نوی هیواد جوړ شو نو د اقتصادي وضعیت بهبود لپاره یې لومړۍ کار دا وکړ چې نږدې ۸۵ سلنه خصوصي او صنعتي سکتور یې ملي (Nationalize) کړلې. دې کار سره یې خصوصي سکتور سخته ضربه ولیدله او حتی د یو راپور له مخې خو د شیخ مجیب الرحمان قتل تر شا هم د خصوصي سکتور او د آزاد بازار اقتصاد غوښتونکو ډلو لاس لرل تأییدوي...
نور ولوله

د انجونو مکتبونه تر دې حده ځنډول د حيرانتيا خبر ده

د انجونو مکتبونه تر دې حده ځنډول د حيرانتيا خبر ده ، که چيرې ميکانيزم جوړولو کې مشکل وي بايد د عام ولس نه دې پکې مرسته وغواړي ، عوام هغه ټولو غوښتنو ته په خوشحالۍ غاړه کيدي چې کومې غوښتنې د اسلام وي . په عوامو کې هم ډير پوهه خلک شته ، سل نفرو دکتورانو ، دوه سوه نفرو کميټې جوړه شي په يو هفته کې مسله حل کوي د الله په فضل .....! د حکومت او عوامو بايد يوه ډېره ژوره عاطفي اړيکه وي ، دا د نسلونو راهيسې کړيدلی ولس دی ، دوئ ته لګ د عطف لاس ورکړه دوئ در غاړې وزي . د افغانانو سائکالوجي پيژندل پکار دي ، افغانان يا جنوني مينه کوي يا جنوني نفرت کوي، درمياني خلک پکې ډېر کم دي ،  په ډېره وړه خبره يي د دمغز ستنه پورته کېږي...
نور ولوله

د معارف مسؤلین باید مجبور کړل شي چې د مکاتبو دروازې د ټولو افغانانو پر مخ خلاصې کړي

فیض الله جلیلي     ګرانو وطنوالو السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته! سږ کال د ۲۰۲۲ عیسوي کال د مې په ۳۰ نیټه زه او زما لس نور ملګري، د مخلصینو د ټولنې په نوم د یوې آفغاني ټولنې غړي، کابل ته لاړو چې هلته د اوسني نظام له چارواکو سره ووینو او د هیواد په رغولو او جوړولو کې خپلې مشورې ورسره شریکې کړو. هلته مو تقریبا" یوه میاشت تیره کړه او د یو تعداد لوړپوړو چارواکو او وزیرانو سره مو ولیدل. البته ددوی له ښې میلمه پالنې څخه یو جهان شکریه. کله چې هلته لاړو، زمونږ ملګرو مختلفو وزارتونو ته خپل وړاندیزونه ورولیږل؛  امید ده چې مربوطه وزارتونه به ورته توجه وکړي. ما هم په لاندې ډول ۲۵ مادئیز وړاندیز، کوم چې مې  زما د ډیر نږدې ملګري ا...
نور ولوله

حکمتيار: له الله وېرېدونكى قاضي د مدعي د وينا له مخي پرېكړه ونه كړي د بل دلائل هم واوري

الحمد للّٰهِ و كفىٰ و سلام علىٰ عباده الذين اصطفىٰ و بعد: فاعوذ باللهِ من الشيطن الرجيم بِسۡمِ اللهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ يَا دَاوُدُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ 26  ص 26 صدق الله العظيم الله تعالىٰ فرمايلي: اې داؤده! يقيناً چي ته مو په زمكي كي خليفه گمارلى يې، نو د خلكو ترمنځ په حقه پرېكړه كوه، د هوىٰ او هوس متابعت مه كوه چي د الله له لاري به دي تېرباسي، يقيناً هغه چي د الله له لاري منحرف شي په دې سبب دوى ته سخت عذاب (ټاكل شوى) دئ چي د حساب ورځ...
نور ولوله

د ملکه اليزابت د تکفين، تدفين او تعزيت مراسم به لس ورځې روان وي

د ګارډين بریتانوۍ ورځپاڼې په حواله، د ملکه اليزابت د تکفين، تدفين او تعزيت مراسم به لس ورځې روان وي. ملکه به په فوق العاده دولتي تشريفاتو خاورو ته وسپارل شي، د نړۍ د مشرانو او مشهورو څېرو په شمول به زرګونه کسان د هغې په جنازه کې ګډون وکړي او لسګونه زره نور کسان به د نړۍ له ګوټ ګوټ نه هغې ته د احترام مراتب پرځای کړي. د ملکې د مړينې له امله په بريتانيا او د بريتانیا تر کنټرول لاندې جمهوريتونو او جزايرو کې بيرغونه په نيم ځوړند حالت کې دي. ملکه اليزابت د بريتانيا په تاريخ کې د تر ټولو ډېر وخت يعنې 70 کالو له پاره د ټولې لويې بريتانيې ملکه پاتې شوې. د ملکې د مړينې له امله د انګلينډ او جنوبي افريقا ترمنځ د درېيم ټيسټ د نن ورځې لو...
نور ولوله

کودک در حال مرگ و انتظار کرکس لاشخور

عکس، کودک رنجور و ضعیف سودانی مرتبط به قحطی سال ۱۹۹۳ در آن کشور را به تصویر می کشد که از فرط ضعف و گرسنگی از پای مانده، گویی در حال جان دادن است و لاشخوری که در چند قدمی آن فرود آمده، نظاره گر جان دادن او است. انگار برای مرگ کودک ، دریدن و پاره کردن هیکل کوچک و نحیف او انتظار می کشد. این عکس به طور اتفاقی توسط لینز کمره کوین کارتر فوتوژورنالیست آفریقای جنوبی شکار شد و چند روز بعد در مارچ ۱۹۹۳-  توسط نیویارک تایمز به نشر رسید و جهانی شد. بلافاصله پس از انتشار این عکس و حتی' در همان روز مردم زیادی تماس گرفتند و همگی جویایی سرنوشت کودک حاضر در عکس بودند اما هیچکس از سرنوشت کودک اطلاع نداشت. بعداً، این عکس - عکس سال ش...
نور ولوله

د الله په ازمايښت کې پاتي راغلي خلکو باندې ورحميږئ!

ژباړه: کليم   بعضې دعوت ګر د خطا کارانو سره داسې چلند کوي ته به وايي چې يواځې په دوی ګمارل شوي وي، دوی خطا کونکي په ټولنه کې په نښه کوي او له ټولنې يې ګوښه کوي بيا په هغوی د ژوند حلقه تنګوي... خلک د الله تعالی له رحمت څخه مايوسه کول پخپل ذات کې جنايت دې، ښه تربيه ورکونکي تل خطا کارانو په مخ د هيلې او اميد دربچې پرانيزي تر څو دوی خپل پروردګار ته رجوع وکړي. د الله په ازمايښت کې پاتي راغلي خلکو باندې ورحميږئ! محمد_الغزالي - عليه رحمة الله- ...
نور ولوله

نن د الجزاير د سحرا کيسي درته لرم

بختيار صافی   دا تيري دوه ورځي مي د تيندوف ولايت چي د الجزاير په جنوب غرب کي موقيعت لري د سحراوي مهاجرو سره په يو ګرمه خړه پړه سحرا کي تيري کړي. عجيبي کيسي يي راته وکړي. بعضو کيسو يي احساساتي کړم حتي ومي ژړل، خپل مهاجرت يي را په ياد کړو، نورو يي خوشحاله کړم چي په نړي کي اوس هم ريښتيني او په انسانيت مئين خلک شته. په دي کمپ کي دوه (۲) کاره حتمي دي: ۱- تعليم د انجنو او هلکانو لپاره حتمي دي. که چيري يوه کورني خپل بچي ښونځي ته پري نږدي نو کمپ مشران کور يا خيمه ته ورځي او والدين يي مجبوره کوي چي خپل بچي ښونځي ته وليږي. بعضي ښونځي يي اوس هم تعمير نلري خو زده کونکي بايد ښونځي ته ولاړ شي او سبق وه وا...
نور ولوله

شيخ غزالي او احساساتي ځوان

پر دا ځینو نه پوهېږم څه ټکه لوېدلې وي؛ په ساده خبرو ئې سر نه خلاصیږي؛ بې ځایه خبري او اعتراضات به کوي؛ ځیني شنه خو ئې لا ښکنځلو ته هم ملا وتړي؛ مثلاً دلته کله ویل سوي چي پر لوبه به نه ژاړئ! یا مه غصه کېږئ! بلکي وايي که پر ټولنیزو، صنعتي او تمدني شکستونو نسئ ژړلی او پښېماني نسئ ښوولی نو پر لوبه ژړل مو هسي بې معنیٰ کار دئ؛ خو که په دغو ټولو میدانونو کي هڅي کوئ چي بریالی سئ؛ په ماتېدلو ئې ځورېږئ بیا مو پر لوبه ژړا هم د سالم شخصیت ښکارندویي کوي؛ اما که لومړی صورت وي بیا نو هسي احساساتیان یاست!!! ژړا مو هسي ځان غولونه ده... څو ورځي وړاندي مي د شیخ محمد الغزالي مرحوم یو ځواب شېئر کړی وو چي د ږیري په ارتباط ئې د یوه احساساتي فرد بې مورده پوښتني ته مختصر ځواب ویلی...
نور ولوله

هند په افغانستان کي د څه په لټه کي دئ؟

په افغانستان کي تر شل کلن اشغال وروسته او د افغانستان اسلامي امارت واک ته د بیا رسیدو سره سم د سیمې او نړۍ ځیني هېوادونه په مکرره توګه په افغانستان کي له اسلامي امارته د فشار په ډول غواړي چي یو ټولشموله حکومت رامنځ ته کړي؛ که څه هم هر هېواد ظاهراً څرګندوي چي موږ د افغانستان په کورنیو چارو کي مداخله نه کوو خو بل خوا لیدل کیږي چي د یو کال په تېرېدو سره ګاونډي او نور اروپائي، غربي او شرقي هېوادونه په تأکید او د فشار په شکل څرګندونې کوي چي اسلامي امارت باید سولې ته د رسیدو په موخه یو ټولشموله حکومت رامنځ ته کړي. پوښتنه دا ده چي د هند په ګډون د سیمې او نړۍ هېوادونه ولې او د څه په خاطر دا جرأت کوي چي په مکرره توګه له افغان حکومته غواړي؛ یو ټولشموله حکومت رامنځ ته راکړي؟؟!! لومړی علت یې دا دی چي...
نور ولوله

د لوړو زده کړو د ښاغلي وزیر صاحب د پام وړ - څلورمه او آخرینی برخه

ګرانه او قدرمنه وزیر صاحب! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته! غواړم لاندې ټکي د ستاسې قدرمن حضور ته وړاندې کړم. د درېیمې برخې په ادامه ... ۱۱- د انګلستان په پوهنتونو کې یو مضمون په لاندې توګه تدریس کیږي. الف - شاګردانو ته په لومړۍ ورځ د مضمون درسي پروګرام، د استاد د دفتر د تلفون نمره، د اطاق نمره، او برېښنالیک په لیکلي توګه ورکول کیږي، چې د اړتیا په وخت کې له استاد سره اړیکه ونیسي. استاد درسي پروګرام، د مضمون د منل شوو تعلیمي موادو مطابق جوړوي، او بیا د مضمون ټول مواد شاګردانو ته تدریس کوي...
نور ولوله

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک