No-IMG

چرا اين همه تفاسير زياد قرآن؟!

يكى از پاسخهاى خيلى زيبا، دلنشين، خردمندانه و عقلپذير برادر حكمتيار به اين پرسش سروش و امثالش!!

"سروش بر اين نيز اعتراض دارد كه چرا تعدادى زيادى از مفسران به تفسير قرآن پرداخته اند و آراء گوناگون ارائه كرده اند؟!! گويا اين نشانه ابهامات در قرآن است!!

در كتاب (در پاسخ به هذيان گويى هاى سها) در رابطه به اين واهمه سروش و رفيقش نوشته ام:

آقاى سها! آيا مى دانى از زمان نزول قرآن تا امروز چه تعدادى از مفسرين عزيز كمر همت بسته اند و به تفسير اين كتاب معظم پرداخته اند؟ شمار شان به هزاران مى رسد، در ميان آنان تعداد زياد شخصيتهاى بزرگ، دانشمندان معروف و نابغه هاى زمان شان را مى يابيم، هر يكى آراء مفسران قبل از خود و تفاسير شان را مطالعه كرده اند، اما آن را كافى نيافته اند، تصميم گرفته اند برداشتهاى شان را در رابطه به آياتى كه رأى مفسران قبل از خود را ارجح نشمرده اند با علاقه مندان قرآن در ميان بگذارند، اين موارد نيز چنان زياد بوده كه وادار شده اند تفاسيرى در چندين مجلد بنويسند!! اين مفسران عزيز نه تنها مزدى بر كار شاق و همت طلب شان دريافت نكرده اند و از سوى زمامداران استخدام نشده اند؛ بلكه روزهاى سخت زندگى شان را در سايه قرآن سپرى كرده اند، عده اى اين كار بزرگ را در زندانها انجام داده اند، عده اى در سياه چالها و عده اى در تبعيد. من در سخترين روزهاى زندگى ام به تفسير قرآن پرداختم، در حالى كه تحت تعقيب سى آى اى بودم و جائزه چند مليون دالرى براى دستگيرى و قتل من اعلان كرده بودند، باور كن زمانى كه از تفسير يك سوره فارغ مى شدم چنان احساس مى كردم كه دل و دماغم از علم و ايمان لبريز شده، لحظه اى كه آخرين بخش آن را تكميل كردم حالتى مرا فراگرفت كه انسان فقط در نتيجه دستيابى به بزرگترين آرمان زندگى خود احساس مى كند.

جناب سها! آيا مى دانى كه هيچ كتابى در دنيا به پيمانه قرآن در توحيد اقوام مختلف در آغوش امتى بزرگ و در توحيد زبان و فرهنگ شان مؤثر نبوده، قرآن زمانى بر سرزمين عرب نور افشانى كرد كه هر قريه و وادى اين سرزمين شبيه بيابان ريگى؛ زبان و ادبيات مستقل خود را داشت، قرآن در چند سالى زبان تمامى آنها را يكى ساخت، همه ادبيات قرآن را به عنوان ادبيات معيارى و بهترين و برترين اسلوب نوشته و سخن پذيرفتند، امروز و با وجود سپرى شدن چهارده قرن همان قرآن در بلندترين قله زبان و فرهنگ تمامى عربهاى آسيا و افريقا؛ از مراكش تا يمن و اردن؛ جلوه گر است و در برابر عظمت آن سرها پايين و دستها بلند.

تفاسير زياد نشانه غناى علمى قرآن است؛ نه ابهام در آيات آن، در هر قطره آن دريايى نهفته است ژرف؛ كه رسيدن به عمق آن نفس قوى، ديده هاى دوربين، استعداد توانا و ظرفيت لازم را ايجاب مى كند، هر كوتاه نفس، كوتاه نگر، بى استعداد و كمظرف را ياراى رسيدن به عمق آن نيست. آرى هر قطره اش دريايى، هر آيه اش خورشيدى و هر سوره اش كهكشانى است؛ به عظمت و فراخناى كهكشانهاى آسمان. اما كمال و جمال قرآن در اين است كه هر كسى به پيمانه فهم و استعداد خود از آن مايه مى گيرد، جام هر كسى را پر مى كند، عطش هر يكى را مرفوع مى سازد، هر وادى اى به اندازه ظرفيتش سهمى بارانش را مى گيرد. و قرآن آن را چه زيبا ترسيم مى كند:

أَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاء حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهُ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاء وَأَمَّا مَا يَنفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الأَرْضِ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللّهُ الأَمْثَالَ * الرعد: 17

از آسمان آب فرو آورد؛ كه دره‌ها هر يكى به اندازه خودش سيلان نمود، سپس سيلاب كفى روان بر سر گرفت، و بر آنچه غرض دستيابى به زيور و سامان گداخته مى شوند كفى شبيه آن نمودار شود؛ الله متعال حق و باطل را اين گونه بيان مى كند، اما اين كف از ميان مى رود و مى خشكد و اما آنچه مردم را سودمند كند در زمين ماندگار مى شود، خدا مثالها را اين گونه بيان مى كند.

حاصل اين مثال زنى ها در اين آيه مباركه چنين است:

همانگونه كه پس از باريدن باران هر وادى و دريا و درياچه اش به اندازه ظرفيت خود آب بر مى دارد، تنگترش كمى و فراختر و بزرگترش زياد، از باران رحمت وحى نيز هر كسى به اندازه ظرفيت خود مايه مى گيرد، كوته نگران كم و ديده وران بيشتر، كمظرفها اندكى و فراخ سينه ها بيشتر!!

باطل چون كف روى درياست كه گاهى روى حق را مى پوشاند، اما بزودى از ميان مى رود و متلاشى مى شود. و حق چون آب زلال كه مردم از آن سود مى برند و در زمين ماندگار مى شود.

حق چون سيم و زر است و باطل چون كفى كه در اثناى گداختن سيم و زر بر روى آن مى نشيند؛ ولى عمرش كوتاه."

تبصره / نظر

نظرات / تبصري

د همدې برخي څخه

شریک کړئ

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟