تفصیل | ډیلې شهادت 

28th January, 2020


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

راهپيمايى و اعتراض ميتواند کشتى انتخابات را بساحل شفافيت هدايت نمايد

فریدون افراسیابی

2019-12-04

خوانندگان روزنامه شهادت  در جريان اند، صحبت هاى صلح و مذاکره و برگزارى نشست چين و آلمان پس از رهايى اسراى طالبان به خاموشى رفت بدنبال آن  و بشکل  ناگهانى در رسانه ها تصوير هاى جنرال و دوستم، جنرال اسدالله خالد و جنرال اسکات ميلر فرمانده نيروهاى امريکا در افغانستان در رسانه ها همگانى شد بسيارى   براى اين سکوت و اين ملاقات انگيزه هاى جستجو ميکنند، بنده اين انگيزه را در راهپيمايى و اعتراضاتى ميدانم که بدنبال افتضاحى شدن انتخابات و بخاطر دفاع از شفافيت آراي مردم  برگزار ميشد به اين مناسبت در صفحه خود نوشتم :

(( راهپيمايى هاى روز جمله هشت ثور در تاريخ افغانستان منظمترين مظاهره سياسى بود، اشتراک کنندگان با اينکه تهديد ها و هشدار ها از فضا و زمين احساس ميشد،  بدون خوف و هراس از چهار مسير به (( چوک فواره))  مقابل ارگ جمع شده، بعد از استماع سخنرانى بزرگان، خوانش قطعنامه، برپايى نماز جماعت و در اخير اقدام همگانى براى جمع آورى زباله و تميز ساختن محل ، دوباره آرام و منظم به محلات شان رهسپار شدند.

اين راهپيمايى عاليشان براى دفاع از شفافيت و اعتراض بر تقلب تدارک شده بود، نشان داد که مردم ما برخلاف تبليغات بيرونى صلاحيت، تمامى را براى حقوق مدنى دارا ميباشند.))

حال بياييد ببينيم که ديدگاههاى مردم پيرامون اين راهپيمايى چيست  و چگونه ميتواند اين رخداد روى روند صلح و مذاکرات اثر خود را نشان داده باشد، در آغاز توجه فرمائيد به نگاشته هاى صاحب نظران:

آقاى شاه محمود محمود يکى از کارشناسان مشهور، صفحات مجازى درين بخش مينويسد: (( اشرف غنى طى سخنانى در جبل سراج بمردم پروان وعده داد:  سال آينده ده بند برق براى مردم پروان ميسازد و اين اظهارات او بوضوح نشان ميدهد که موصوف بطور قطعى به انتخابات، قانون اساسى و راى مردم اهميتى قايل نيست و خود را غير مستقيم رئيس جمهور آينده اين کشور ميداند.))

به اين ترتيب چنانکه آقاى محمود اشاره کرده مردم زمانى به راهپيمايى روى آوردند که متوجه شدند ارگانهاى دولتى به وظايف شان عمل نکردند.  کميسيون  به اراده  مردم که در آن حدود يک مليون راى تقلبى واريز شده و شکايات از تيم دولت ساز به حد نهايى رسيده  پاسى قايل نميباشد. آقاى بابک باغبان استاد دانشگاه و يکى ديگر از نقادان کار شکنى هاى انتخابى راهپيمايى هشت قوس را در حد بالاى تعريف ميکند: (( راهپيمايى هشت ثور يکى از بهترين راهپيمايى هاى جهان بود، از هر لحاظ که به آن چشم اندازى کنيم يک اعتراض نمونه مدنى بود.))

نويسنده ديگر آقاى رفيع الله سردارزى درين بخش ياد آور ميشود:

(( امروز براستى آواز حقيقت بلند شده بود، افغانها ثابت نمودند که ميتوانند بگونه منطقى و سياسى از راى شان دفاع نمايند.)) آقاى سردارزى علاوه ميکنند: (( مظاهره امروز به اين خاطر مورد پسند من قرار گرفت که نماز جمعه در آن برگزار گرديد و در اصل نماز براى خود پيامى دارد بزرگ.))

آقاى انجنير طاها احمد سابق رئيس خانه سازى و يکى از آگاهان مسايل روز در کامنت خود نيز از اين گردهمايى توصيف ميکند و از رهبران سياسى ميخواهد که پاس و اهميت اين واکنش قانونى و مردمى را داشته باشند: (( کاش آقاى عبدالله عبدالله ارزش اين احساس مردم را پاسدارى  و مردانه در برابر بى عدالتى  ها مقاومت و ايستادگى نمايد)) نجم الدين مموزى يکى ديگر از آگاهان ميگويند: (( اگر همکارى نيرو هاى امنيتى رفيق راه معترضان نبود،  اين راهپيمايى به کاميابى نميرسيد.))

البته  همسان با حمايت هاى که از راهپيمايى صورت گرفته؛ شمارى در مخالفت اين راهپيمايى نيز نکاتى را ياد آور گرديده اند: آقاى خليل احمد دوست گفته است: (( راهپيمان بايد ٧٢ ساعت قبل  تظاهرات را  به شهردارى اطلاع ميدادند، چرا که جاده ها و خيابانها به شهردارى تعلق ميگيرد. معترضان فقط حق شکايت  بمراجع قانونى را دارند نه حق مظاهره را)) آقاى دوست خاطر نشان ميکند: (( در هر کشور به نحوى تقلب هاى انتخابى وجود دارد ولى سرانجام تيم ها و نامزد هاى شرکت کننده فيصله کميسيون را پذيرا ميشوند.))

آقاى حميد شايق که پيوسته از احزاب مطرح انتقاد ميکند و بيشتر از مواضع گروه طالبان حمايت دارد ميگويد:  ((معترضان بخاطرى آرام و منظم در مسير هاى خود حرکت کردند که از برخورد سرکوبگرانه ترس و هراس داشتند!))

اين بود نظريات موافق و مخالف پيرامون راهپيمايى اخير ولى چه از بيان حاميان و چه از مخالفت مخالفان بخوبى پيداست که راهپيمايى اخير يک اقدام بى پيشينه و مهم سياسى در کشور بود، رسانه ها و ناظرين بيرونى و درونى هرگز تصور نميکردند که احزاب و حاميان گوناگون انتخابات و مخالفان حکومت آقاى غنى بتوانند چنين واکنش سريع و عالى را به مرحله پيروزى برسانند. همين موضوع باعث شد که مجريان  برنامه  مذاکرات مخفى که در بعد خارجى بيشتر تحت اشراف امريکا و پاکستان قرار ميگيرد،  بحث نشست ها و تماس ها را معطل ساخته، به نهايى شدن نتايج انتخاباتى و اعتراضات مردم نگاه سر از نو نمايند.

رفتن آقاى اسکات ميلر و اقاى خالد به شبرغان و به ديدار آقاى دوستم پس از اين اعتراضات چشمگير از سوى رسانه هاى جمعى از گوشه هايى متعددى مورد ارزيابى قرار گرفت،  بسيارى آنرا نوعى تهديد به جنرال دوستم دانسته اند که اين چندان موجه بخاطرى به نظر نميرسد، اينجا سخن از يک واکنش و اعتراض سياسى است، رويدادى که در سال ٢٠١٤ وجود نداشت، يکى از آگاهان نوشته بود که اگر اين واکنش ها در ماه جوزا برگزار شده بود، نه آقاى غنى جرئت ميکرد که بصورت غير قانونى دوره اش را تمديد نمايد و نه انتخابات به اين رسوايى برگزار ميشد، بهر حال چنانکه آقاى محراب نوابى رئيس دفتر آقاى ضياء مسعود و يکى از حاميان کنونى تيم ثبات و همگرايى گفته است: (( اقاى سکات ميلر چرا مدتها قبل از اين اعتراضات به ملاقات جنرال دوستم نميرفت.)) مرام اينکه مظاهرات اخير باعث شد که مقامات امريکايى به مطالبات جنرال دوستم  که يکى از اهرم هاى اعتراض ميباشد، توجه سر از نو داشته باشند.

ملاقات اسکات ميلر با دوستم  پس از راهپيمايى ها و اعتراضات اخير مردمى در حالى صورت ميگيرد که سفير امريکا نيز تا حال و بدنبال  اين اعتراض بديدار داکتر عبدالله رفته است.

بسيارى به اين باور اند که شايد در نهايت نوعى حکومت شريک بگونه سابق ميان دو تيم عمده شکل گيرى نمايد،  ولى اين ديدگاه بخاطر منتفى است که هواداران عبدالله و ديگر گروههاى موتلف به شدت مخالف تکرار معامله سال ٢٠١٤ ميباشند. با اين حساب ميتوان گفت که ديدار سران گروههاى معترض با مقامات خارجى بصورت حتمى هم به روند مذاکرات صلح که مهمتر از همه مسايل است و هم به رويکرد انتخابات صد در صد اثر مفيد ميگذارد.

برخى از ناظران موضوع اهداى نشان از جانب ميلر را به جنرال دوستم مورد تبصره قرار داده و آنرا نيز علامت حسن نيت و اعتماد امريکايها به اين جنرال با سابقه و کهنه کار ارزيابى نکرده اند. شايد اين تصور بيشتر قوى جلوه نمايد که اهداى نشان به جنرال دوستم به اصطلاح مانورى براى روسها بود که در همسايگى با ولايات شمال خيال ديگرى نداشته باشند و بدانند که امريکا از وضعيت شمال و همکارى سران آن اعتماد و اطمينان خود را دارد.

با اينحال نميتوان نتيجه گرفت که انتخاب امريکايها آقاى غنى و صحه گذاشتن روى فيصله يى است که نامزدان رياست جمهورى به طور يکدست مخالف آن مى باشند. ديدار آن مقامات امريکايى با سران معترضان بوضوح  ميرساند که کوششهاى مراجع نامعلوم براى بحرانى ساختن انتخابات نميتواند جريان را به سمتى مهندسى و هدايت نمايد که اين تقلب کاران دنبال آن ميباشند.

در يک کلمه اگر جريان اعتراض نتواند پيروزى شفافيت را به کرسى برساند و جعلکاران را از صحنه براند، حداقل قادر خواهد شد که از پيروزى يک جانبه تيم تقلب کارجلوگيرى نموده و شرايط را براى رويکار شدن يک انتخاب مجدد با ضمانتهاى بهتر و رويکار شدن حکومت  نگران و موقت ساز کار نمايد.

در هر حال جريان راهپيمايى و اعتراض حالا در حدى است که ميتواند بادبانهاى کشتى رويداد هاى سياسى را به کرانه يى  و آدرسى که مردم دنبال آن است توجيه و هدايت نمايد.

 

 



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

28th January, 2020