تفصیل | ډیلې شهادت 

4th July, 2020


نوی سرمقالی

لیکنی

د‌حزب‌اسلامی امیر‌ ورور حکمتیار

ویډیو

رادیو

ترانی



تفصیل

ملت افغانستان در چهل سال ظاهرشاه و چهل سال احزاب سیاسی

حامد عزیزی

2020-06-27

 در سال های اخیر شاه ، گرچه قانون احزاب تدوین شد ولی توشیح نه شد ، ولی فعالیت احزاب چپی و راستی و دموکرات با تیزی تمام در میان قشر تعلیم یافته خاصتا در نهاد های آموزشی وپوهننتون ها سیر صعودی اش را میپیمود .

این احزاب که ازراهکارها  و ایدیولوژی مشخص خود شان برخوردار بودند ، مگر در مورد نظام شاهی مشترکات دیدگاه نیز داشتند از جمله :

- نظام شاهی یک نظام فرسوده بوده که بر نامه های پیشرفت و ترقی درآن به چشم نمی خورد .

-این نظام موروثی و خانوادگی بوده اقتدار سیاسی بدست یک فامیل است .

-سیاست اقتصادی و نظامی و سیاسی شاه ناکام است.

و احزاب اسلامی بر علاوه سه مورد بر دو مورد ذیل نیز اعتراض داشتند:

- نقش شوروی ها و مشاورین شان در بر نامه های اقتصادی و نظامی کشور

-شاه شخص عیاش و بی نماز است در فکر عیاش ساختن جامعه است .

ولی تا جای که به یاد دارم ، ظاهرشاه کار های ذیل را نیز انجام داد :

1- ر سال 1343 هجری شمسی شاهراه های مزار به کابل ،تونل سالنگ، شاهراۀ هرات به قندهار و قندهار به کابل، شاهراه هرات به اسلام قلعه سرحد ایران، و کابل به تورخم شروع و در مدت دوسال به پایه اکمال رسید..

2-بند های آبگردان وبرق مثل بند برق سروبی ، بند برق نغلو ، بند برق ماهیپر ،  بند برق و آبیاری درونته ، بند برق پلخمری ، بند برق و آبیاری کجکی و هم چنان بند آبگردان داله بالای دریایی ارغنداب قندهار، بند آب گردان بغرا بالای دریای هلمند و پروژه تولیدی وادی هلمند، بند و پروژۀ آبیاری بالای دریای کوکچه، بند آبیاری سردی در کندهار، بند برق و آبیاری جبل السراج، دو بند برق یکی در چک وردک( سه توربین و ظرفیت 3000کیلووات برق) و دیگری در قندوز قابل یاد آوری است.

3- فابریکات کود برق و تولید گاز مزار، نساجی پشمینه بافی گلبهار و کندهار، سارامیک ماشین سازی جنگلک، تولید بوت آهو، تولید سمنت، خانه سازی و حجاری ونجاری .

4- ارتقأ ریاست پست افغانستان به وزارت : ارتباط پستی با خارج از افغانستان نیز به صورت چشمگیری افزایش یافت و میان کابل و شهرهای بزرگ دنیا مثل مسکو، دهلی فرانکفورت، هامبورگ، آمستردام ، نیویورک، پاریس، ژنو، روم، بیروت قاهره، توکیو، آنکارا، صوفیه، پکن تهران، اسلام آباد و کراچی ارتباط پستی هوایی برقرار شد

از سال 1335 خورشیدی پست هوایی در داخل خود افغانستان نیز فعال شد و ارتباط میان شهرهای کابل، هرات، مزارشریف، قندهار و میمنه بر قرار

5-در عرصه معارف و تعلیمات عالی می توان از صدها مکاتب ابتداییه و ثانوی ولیسه ها و تاسیس دو پوهنتون کابل و ننگرهار را نام برد که خدمات مجانی را عرضه مینمودند .

6- احداث میدان های هوایی کابل ، بگرام ، ننگرهار و کندهار و شیندند هرات همزمان در شهرهای کوچک نیز کار ساخت میدانهای هوایی آغاز گردید و شهرهایی مثل ارزگان، بدخشان، تالقان، بامیان غور و نیمروز که از پایتخت و مراکز صنعتی دور مانده بودند راه پیشرفت برایشان مهیا شد.

 شرکت هوایی آریانا در ابتدا با دو فروند طیاره از نوع داکوتا دی سی 3 به فعالیت آغاز نمود بعداً فعالیت خود را با دو فروند طیاره دی سی 6 ، دو فروند دی سی 4 ،  دو فروند طیاره 440 نوع کالویر و یک فروند طیاره مسافربری جت بوئینگ 727 کار خود را ادامه داد

زمانی افغانستان یکی از دو بزرگترین طیاره های بوینگ جهان را در دست داشت، که بالاخره توسط رژیم مابعد به سبب عدم موجودیت ظرفیت برای بکار انداختن آن طیارۀ غول پیکر آن را به فروش رسانیدند .

7-ایجاد سیستم بانکداری مثل بانک ملی افغان ، د افغانستان بانک ، بانک رهنی و زراعتی ، د پشتنی تجارتی بانک 

8-صحت عامه :  اعمار شفاخانه های علی آباد، سناتوریم و تاسیس فاکولتۀ طب یکی از دست آورد های مهم این دوره است. همچنان تأسیس مکتب طبی معاون داکتری مکتب کمپودری، تأسیس مکتب نرسنگ و استخدام دکتوران متخصص از دولت دوست ترکیه را نیز میتوان از انکشافات ﻮ اولین گام در راه احیای طبابت در افغانستان محاسبه کرد. و برای طبقه اناث شفاخانه مستورات (میوند امروزی) با شعبات مربوطه آن تاسیس گردید که بعد از تاسیس فاکولته طب به حیث شفاخانه های تدریسی ودرسال 1311 فاکولته طب تأسیس شد که در پهلوی آن مکتب عالی دوا سازی نیز درهمین سال تأسیس گردید

در سال 1343 شفاخانۀ وزیر اکبر خان افتتاح و بخش اورتوپیدی شفاخانۀ علی آباد به وزیر اکبر خان انتقال داده شد

کار اعمار شفاخانه مرکزی اردودر آنزمان بنام ظاهرشاهی مرکزی روغتون ( چهارصد بستر ) مورد توجه خاص دولت وقت و مواظبت سران دولتی قرار داشت چنانچه روز سه شنبه 12 جدی 1351 محمد ظاهر شاه پادشاه افغانستان از جریان اعمار شفاخانه دیدن نموده و محمد موسی شفیق صدر اعظم وقت بتاریخ 19 جدی سال مذکور از کار ساختمانی شفاخانه دیدن نمود. گفته میشود که شفاخانۀ 400۰ بستر یکی از بزرگترین مراکز طبی در سطح منطقۀ در آنزمان شمرده میشد

درتمام ولایت های افغانستان شفاخانه های مرکزی ایجاد شد، صد ها کلینیک در سطح ولایات و ولسوالی ها ایجاد گردید.

آنچه ظاهرشاه انجام نداد :

-بندی های سیاسی نداشت و درتمام کابل فقط زندان دهمزنگ بود که ملکیت شخصی بود .

-رشوه ستانی  وفساد اداری نهایت کم بود و حتی ازیک پوچک هم پرسان میشد .

-قتل و قتال و اختطاف اصلا وجود نداشت و اتوریته و رعب حکومت حکمفرما بود .

مامورین عالی رتبه در روز های غیر رسمی حق استفاده از وسایل دولتی را نداشتند.

امنیت در سر تاسر کشور حکمفرما بود .

تولیدات زراعتی و باغداری ما هم تکافوی بازار های داخلی را داشت و هم صادر میشد .

تعداد مهاجرین ما از دوسه هزاردر سرتاسر دنیا تجاوز نمیکرد . و بی جا شدگان داخلی اصلا وجود نداشت .

تعصبات قومی وزبانی و سمتی اصلا موجود نبود  ، کارگر هزاره در کوهپایه های کنر مصروف خدمت بود و از کندهار در دره های بامیان . کسی با کسی کار نداشت .

در مورد پاکستان  وایران سیاست مشخص را تعقیب میکرد و در عرصه بین المللی سیاست بی طرفی داشت .

وووو........

حال از احزاب درین چهل ساله شما بگویید از ظاهرشاه من نوشتم ودر مور احزاب شما اگر چیزی دارید بنویسید .

کی عیاش است ،؟ کی مفسد است ؟کی جاسوس است ؟ کی وطن فروش است ؟کی خدمت نموده ؟ کدامیک مسلمان صحیح است ؟ اساسات وارزش های اسلام در زمان شاه خوب تطبیق می شد یا در حکومت های حزبی چهل ساله ؟  سرمایه شخصی امیران تنظیمی و زندگی زرق وبرق آنها با شاه غیر قابل مقایسه است . هر تنظیم فقط در خدمت اعضای فامیلش است تا سایر اعضای تنظیم .  ولی بازهم یکی دوزخی است و دیگری جنتی !

این است قضاوت ما !



د لیکوال لیکني
پخواني لیکني

واپس

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:48)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:47)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:46)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:45)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:27)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:27)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:26)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:26)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:25)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.

داکتر صفی الله صاحبزاده   (2020-06-27 17:03:24)  
بنام ذات حق ! تبصره استاد دکتر حامد عزیزی را خواندم ، ایشان حوادث کشور و جهان رابطور اکادمیک ارزیابی می نمایند و مطابق نیاز و ادبیات عصر حاضر می نویسند ، کمونیزم یک ایدیلوژی وارداتی و ناکام قرن بیست بود که به تاریخ حواله شد. در ارزیابی باید صریح و روشن بود و روش نوین داشت. مردم افغانستان الحمد الله مسلمان اند و دین مقدس اسلام راه حق و عدالت را مشخ نموده و این دین اسلام است که در خدمت خلق الله قرار دارد. بلی باید توضیح داد که چرا گاهی به شرق و گاهی به غرب فروخته میشویم.










اخبار

شعر و ادب

شهیدانو کاروان

4th July, 2020