مهم ترین های امروز جمعه
🖌️: د غزني د والي ویاند عزتالله سعیدي طلوعنیوز ته وایي، تېره شپه د عزیز کلا سیمې اړوند د کابل–کندهار پر لویه لار ټرافیکي پېښه شوې چې له امله یې څلور تنه مړه او دوه نور ټپیان شوي دي.
د هغه په خبره، ټپیان د غزني ملکي روغتون ته لېږدول شوي دي.
🖌️: رییس روابط اقتصادی وزارت خارجه میگوید که سهم گاز پروژه تاپی برای هرات از ۵۰۰ میلیون متر مکعب به ۴.۳ میلیارد متر مکعب افزایش یافته است.
شفیع اعظم در صفحه ایکس خود نوشته است که استفاده از گاز بهجای برق، هزینهها را ۱۵ تا ۲۵ درصد کاهش میدهد.
او تأکید کرده است که بخش نخست پروژه خط لوله گاز تاپی تا پایان سال ۲۰۲۶ در شهر هرات تکمیل خواهد شد.
🖌️: نورجلال جلالی، سرپرست وزارت صحت عامه، در نشست مجازی با نهادهای بینالمللی از جمله بانک جهانی، برنامه توسعهای سازمان ملل و اتحادیه اروپا، بر تطبیق مؤثر پالیسی ملی صحت و تقویت خدمات صحی در کشور تأکید کرد.
در این نشست، نگرانیها درباره کاهش احتمالی تمویل پس از سال ۲۰۲۶، ضرورت انتقال تدریجی مسوولیتهای مالی و چالشهای ناشی از حوادث طبیعی و مشکلات لوژستیکی مورد بحث قرار گرفت.
🖌️: قوماندانی امنیه ولایت فراه اعلام کرده که نیروهای امنیتی یک کودک دوساله را که در مربوطات ولسوالی بکواه در یک چاه عمیق سقوط کرده بود، نجات دادهاند.
در خبرنامه این فرماندهی آمده که این کودک برای تداوی به شفاخانه منتقل شده است.
🖌️: جمعهالدین خاکسار، سخنگوی قوماندانی امنیه کندز، میگوید که شب گذشته (۲۸ حمل) حوالی ساعت ده، یک رویداد ترافیکی در شاهراه ولسوالی امامصاحب این ولایت رخ داده که در پی آن شش تن جان باختهاند. به گفته او، در میان قربانیان دو زن نیز شاملاند.
🖌️: د کرېکټ بورډ عمومي رییس، میرویس اشرف پر خپله خواله رسنۍ لیکلي، د کرېکټ ملي لوبډلې له پخواني لوبغاړي، شاپور ځدراڼ سره په مسلسل ډول په اړیکه کې دي او پوښتنه یې کوي.
هغه زیاته کړې چې شاپور ځدراڼ یې نه دی هېر کړی او هر ډول مالي لاسنیوي ته یې ولاړ دي. اخوا د کرېکټ ملي لوبغاړي راشدخان هم ویلي، چمتو دی چې د شاپور ځدراڼ د درملنې لپاره هر ډول مرسته وکړي.
شاپور ځدراڼ له تېرو څو اونیو راهیسې هند کې دی چې څه موده مخکې څه ناڅه رغېدلی و خو اوس بیا بستر دی او تر درملنې لاندې دی.
🖌️: مسئولان اتاق صنایع و معادن میگویند که افغانستان در بخش تولید بطری به سمت خودکفایی در حرکت است. به گفته مسئولان این اتاق، اگر حمایت وزارت صنعت و تجارت از سرمایهگذاریها در این بخش به درستی انجام شود، افغانستان تا پایان سال جاری به یک کشور تولیدکننده و صادرکننده بطری تبدیل خواهد شد.
🖌️: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در چارچوب «مجمع دیپلماسی آنتالیا» با شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان دیدار و گفتگو کرد.
🖌️: اوکرایني چارواکي وايي، د روسیې له خوا د تېرې شپې او ورځې بریدونو کې د اوکراین پر څو ښارونو ۶۵۹ ډرون الوتکې او ۴۴ توغندي ویشتل شوي.
د چارواکو په خبره، دغو بریدونو کې لرترلږه ۱۸ تنه وژل شوي او ۱۲۰ نور ژوبل شوي دي.
🖌️: د الجزیرې د راپور له مخې، افغانستان کې د پنځو تنو په قصدي وژنې تورن ۴۷ کلن بن رابرت سمیت له ۱۰ ورځو زندان تېرولو وروسته، نن جمعه په ضمانت خوشي شوی.
راپور کې راغلي، د نوموړي محاکمه به ادامه ولري او که چېرې مجرم وپېژندل شي، په عمري بند به محکوم شي.
🖌️: د فرانسې دفاع وزیرې ویلي، اروپايي هېوادونه دا وړتیا لري چې له هرمز تنګي ماینونه پاک او خوندي کړي.
کاټرین ووټرین زیاته کړې، ټاکل شوې د نن ورځې پای کې د دې مهم مسیر خلاصولو لپاره په پاریس کې خبرې پيل شي.
فرانسه او بریټانیا په ګډه د هغې غونډې کوربه توب کوي چې د نړۍ ۴۰ هېوادونه په کې د هرمز تنګي خلاصولو لپاره راټولېږي.
🖌️: پاکستان په پلازمېنه اسلام اباد او راولپنډۍ کې د امریکا او ایران ترمنځ دویم پړاو احتمالي خبرو لپاره شدید امنیتي تدابیر نیولي او زرګونه امنیتي ځواکونه یې ګومارلي.
دغه مذاکرات ممکن د روانې میلادي میاشتې له ۲۰ تر ۲۳ نېټې وشي.
دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر پرون پنجشنبه وویل، متحده ایالتونه او ایران د سولې هوکړې ته نږدې شوې او که دا هوکړه وشي، د لاسلیک کولو لپاره به یې پاکستان ته سفر وکړي.
🖌️: فرانسوي رسنۍ وايي، ولسمشر اېمانوېل مکرون او د بریټانیا لومړی وزیر کېير سټارمر به نن جمعه له خپلو اروپايي متحدینو سره آنلان ناسته ولري.
په دې ناسته کې به د ایران او امریکا د جګړې له پای ته رسېدو او هرمز تنګي خلاصېدو وروسته، هلته د څو ملیتي ځواکونو پر احتمالي ځای پرځای کولو بحث وشي.
🖌️: معاون وزیر امور خارجه ایران در حاشیه «مجمع دیپلماسی انتالیا» به خبرنگاران گفته است، تهران آتشبس موقت را رد می کند و خواهان پایان جامع جنگ درتمام منطقه از لبنان تا دریای سرخ است.
سعید خطیب زاده، امریکا و اسراییل را به ایجاد بیثباتی در منطقه متهم کرده گفته است، اقدامات آنها به تجارت و اقتصاد جهان آسیب رسانده است.
🖌️: پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده امریکا، مدعی شده است که مجتبی خامنهای، رهبر ایران، زنده است اما در جریان رویدادهای اخیر زخمی شده است.
او در یک نشست خبری گفته است که بر اساس ارزیابیهای موجود، وضعیت رهبر ایران نسبت به گذشته تغییر قابل توجهی نکرده و او همچنان «زنده اما زخمی» است.
🖌️: شبکه خبری «سیبیاس» گزارش داده است که نهادهای استخباراتی ایالات متحده نشانههایی را شناسایی کردهاند که نشان میدهد چین در حال بررسی احتمال ارائه سیستمهای راداری پیشرفته به ایران بوده است.
بر اساس این گزارش، اداره استخبارات دفاعی امریکا ارزیابی کرده است که بیجنگ در مراحل ابتدایی جنگ اخیر ایران، احتمال بررسی فراهمسازی تجهیزات راداری نوع X-band را برای تهران داشته است؛ سیستمی که میتواند توانایی ایران در شناسایی و ردیابی تهدیدات هوایی را بهگونه قابل توجهی افزایش دهد.
🖌️: ازبکستان یک میکانیزم جدید تجارت مبتنی بر بازار بورس را با افغانستان راهاندازی کرده است که هدف آن تسهیل، شفافسازی و افزایش امنیت معاملات تجارتی میان دو کشور عنوان شده است.
بر اساس گزارش رسانههای ازبیکستانی به نقل از خبرگزاری یوز دیلی، در این سیستم تاجران ازبکستان میتوانند کالاهای خود را در یک پلتفرم رسمی عرضه کرده و خریداران افغان بهگونه مستقیم آن را خریداری کنند.
مقامها گفتهاند که این میکانیزم با هدف کاهش خطرات مالی و سادهسازی روند تجارت طراحی شده و پرداختها از طریق تضمینهای بانکی انجام میشود.
🖌️: خبرگزاری خبرگزاری فرانسه گزارش داده است که درگیریهای اخیر در امتداد خط فرضی دیورند افغانستان و پاکستان، آموزش هزاران کودک افغان را متوقف کرده و شماری از مکاتب در مناطق خط فرضی بهگونه کامل تخریب شدهاند.
بر اساس این گزارش، در قریه خط فرضی بریکوت در ولایت کنر، مکاتب هدف گلولهباران قرار گرفته و ساحات درسی به ویرانه تبدیل شده است؛ بهگونهای که ساکنان پس از هفتهها جنگ مجبور به ترک منطقه شدهاند.
🖌️: ترمپ: در صورت عدم دستیابی به توافق با ایران، درگیریها دوباره آغاز میشود. دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در گفتگو با رسانهها گفته است که در صورت عدم دستیابی به توافق با ایران، درگیریها دوباره از سر گرفته خواهد شد.
او بدون ارائه جزئیات بیشتر تأکید کرده است: «اگر توافقی نباشد، جنگ از سر گرفته میشود.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که تلاشها برای رسیدن به توافق همچنان ادامه دارد.
🖌️: د ایران بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي پر خپل اېکس اعلان کړی په لبنان کې له اوربند وروسته، د هرمز له تنګی د اوربند تر پاتې مودې پورې په بشپړه توګه د ټولو سوداګریزو بېړیو د تګ راتګ پرمخ پرانیستل شوی دی. د هغه په وینا، د هرمز تنګی د هغې همغږۍ پر بنسټ پرانیستل شوې چې مخکې د ایران د بندرونو او سمندري چارو ادارې اعلان کړې وه.
🖌️: رییسجمهور ایالات متحده میگوید که واشنگتن و تهران به دستیابی به توافق نزدیک شدهاند و در صورت نهایی شدن مذاکرات، احتمال دارد برای امضای آن به پاکستان سفر کند.
دانلد ترمپ در گفتوگو با خبرنگاران افزوده است که در مذاکرات با تهران پیشرفتهایی حاصل شده، از جمله در مسایل کلیدی مرتبط با برنامه هستهای ایران.
🖌️: وزارت خارجه قطر از آتشبس میان اسراییل و لبنان استقبال کرده و آن را گامی مهم در جهت کاهش تنشها دانسته است.
این وزارت در خبرنامهای بر ضرورت پایبندی فوری به این توافق برای حفظ ثبات و جلوگیری از تشدید بحرانهای منطقهای تأکید کرده است.
🖌️: رییس ولایتی حزب عوامی نیشنل با اشاره به تنشها میان افغانستان و پاکستان میگوید که جنگ راهحل هیچ مشکلی نیست و مشکلات باید از طریق گفتوگو حل شوند. میان افتخار حسین افزوده است که باید به تنشهای پنجاهساله با افغانستان پایان داده شود و برای بازگشت مهاجران افغان، یک سازوکار منظم ایجاد گردد.
او تأکید کرده است که پاکستان و افغانستان هر دو باید از مداخله در امور یکدیگر خودداری کنند.
🖌️: په لبنان کې د اوربند سربېره، د اسراییل پوځ خلکو ته خبرداری ورکړی چې د دغه هېواد سویل ته له ستنېدو ډډه وکړي.
د الجزیرې د راپور له مخې، د اسراییل پوځ ویلي چې د حزبالله پر وړاندې جګړې ته دوام ورکوي او له خلکو یې غوښتي چې تر بلې خبرتیا دې خپلو سیمو ته نه ستنیږي.
دا په داسې حال کې ده چې تازه د امریکا ولسمشر ډانلډ ټرمپ د لبنان او اسراییل ترمنځ د لس ورځني اوربند خبر ورکړ.
🖌️: د ایران بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي په لبنان کې د اوربند هرکلی کړی او ویلي یې دي چې دغه اوربند د ایران او امریکا ترمنځ د شوې هوکړې یوه برخه ده.
د ایراني رسنیو د راپور له مخې، بقایي د لبنان له خلکو په ځانګړې توګه د جګړې د قربانیانو له کورنیو او حکومت سره خواخوږي ښودلې او د لبنان له سویل څخه یې د اسراییلي ځواکونو پر وتلو او د بندیانو پر خوشې کولو ټینګار کړی دی.
د ایران بهرنیو چارو وزارت دغه راز خپلو سیمو ته د بېځایه شویو د ستنېدو او د لبنان د بیارغونې په برخه کې د نړۍوالې ټولنې د همکاریو غوښتنه کړې ده.
🖌️: رییسجمهور ایالات متحده اعلام کرده است که رهبران اسراییل و لبنان بر سر آغاز یک آتشبس ۱۰ روزه توافق کردهاند.
دانلد ترمپ مشخص نکرده که این آتشبس در چه روزی آغاز خواهد شد. با این حال، یک مقام امریکایی به خبرگزاری رویترز گفته که آتشبس قرار است روز پنجشنبه به وقت امریکا آغاز شود.
آقای ترمپ در پیامی در شبکه «تروث سوشال» نوشته که با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسراییل و جوزف عون، رییسجمهور لبنان «گفتوگوهای عالی» داشته است. او در پیام دیگری افزوده که قصد دارد رهبران اسراییل و لبنان را برای «گفتوگوهای معنادار» به کاخ سفید دعوت کند.
وزارت جنگ ایالات متحده اعلام کرده است که هیأت ویژه بررسی خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، مرحله اصلی مصاحبهها با مقامهای ارشد نظامی و ملکی را تکمیل کرده است.
در اعلامیهای که از سوی «وزارت جنگ امریکا» به نشر رسیده، آمده است که این هیأت به رهبری شان پارنل، به دستور دونالد ترمپ و به ابتکار وزیر جنگ، برای انجام «جامعترین بررسی نظامی در تاریخ معاصر» ایجاد شده است.
به گفته این وزارت، در این روند با شماری از چهرههای کلیدی دخیل در برنامهریزی و اجرای خروج نیروها در سال ۲۰۲۱، از جمله جنرالهای ارشد امریکایی، مصاحبههای مفصل انجام شده است. همچنان این هیأت بیش از ۹ میلیون سند از نهادهای مختلف دولتی را بررسی کرده است.
در اعلامیه آمده است که این بررسی در مقایسه با ارزیابی قبلی که در زمان لوید آستین انجام شده بود، بسیار گستردهتر است؛ زیرا در آن بررسی تنها حدود ۳ هزار سند مورد مطالعه قرار گرفته بود و بخشهای مهمی از اطلاعات نیز به دلیل طبقهبندی بلند، در دسترس عموم قرار نگرفته بود.
وزارت جنگ امریکا تأکید کرده است که هدف از این بررسی، ارائه «شفافترین و صادقانهترین گزارش» درباره رویدادهای ماه اگست ۲۰۲۱ و عوامل سقوط نظام پیشین افغانستان است. در این اعلامیه همچنان آمده است که تمرکز اصلی بر شناسایی ضعفها در تصمیمگیریهای نظامی و سیاسی بوده تا از تکرار چنین رویدادی در آینده جلوگیری شود.
بر بنیاد این اعلامیه، کار روی تحلیل اسناد، تطبیق یافتهها و تهیه پیشنهادها ادامه دارد و گزارش نهایی در ماههای آینده به مردم امریکا ارائه خواهد شد.
