مهم ترین های امروز جمعه
🖌️: دفتر سخنگوی فرماندهی امنیه بدخشان در اعلامیهای، در پیوند به گزارشهای منتشرشده درباره حمله به ولسوالی یفتل پایین، گفته است که شب گذشته، در حالی که مسوولان ارشد این ولسوالی در رخصتی بودند، شماری از «افراد غیرمسوول» بر ساختمان ولسوالی یفتل پایین حمله کردند.
بر بنیاد اعلامیه، چند ساعت پس از این رویداد، نیروهای امنیتی امارت اسلامی به محل رسیده و شماری از افراد دخیل در این حمله را بازداشت کردند. به گفته فرماندهی امنیه بدخشان، چند تن دیگر از مهاجمان از ساحه متواری شدهاند و عملیات جستوجو برای بازداشت آنان همچنان ادامه دارد.
در اعلامیه آمده است که جزییات بیشتر این رویداد بعداً با رسانهها شریک خواهد شد.
🖌️: د اسلامي امارت ویاند، ذبیحالله مجاهد د روسیې د بهرنیو چارو د وزیر، سرګي لاوروف وروستیو څرګندونو ته په غبرګون ویلي، داعش ډله په افغانستان کې په بشپړه توګه ځپل شوې او هیڅ ډول فزیکي شتون نهلري.
هغه طلوعنیوز ته ویلي، د اسلامي امارت ځواکونه پر ټول هېواد بشپړ کنټرول لري او ګاونډي او د سیمې هېوادونه دې په دې اړه هیڅ اندېښنه نهکوي. له دې وړاندې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر ویلي وو چې په افغانستان کې د داعش د شتون او پراختیا په اړه اندېښمن دي.
🖌️: د امریکا پوځ مرکزي قومندانۍ سنټکام خبر ورکړی، چې پرلپسې شپږمه شپه یې پر ایران د بریدونو وروستۍ لویه څپه بشپړه او پای ته رسولې ده.
سنټکام ویلي جنګي الوتکو، ډرون او جنګي کښتیو یې د تېرې شپې بریدونو کې د ایران لسګونه پوځي اهداف په نښه کړي.
ویل کېږي چې په نښه شویو اهدافو کې د ساحلي څارنې او هوایي دفاع مرکزونه، پوځي لوژستیکي تاسیسات او سمندري وړتیاوې شاملې دي. له بلې خوا، تر اوسه ایراني چارواکو د دغو ادعاوو په اړه څه غبرګون نه دی ښودلی.
🖌️: د ایران سپاه پاسداران ځواکونو ویلي، چې د امریکا د وروستیو بریدونو په غبرګون کې یې د سوریې د «التنف» په سیمه کې د امریکا د ځانګړو عملیاتو د قوماندانۍ پر مرکز هوایي برید کړی.
یادو ځواکونو د یوې خپرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دغه برید کې د امریکا یو راداري سیستم او د ځانګړو عملیاتو څو چورلکې له منځه وړل شوې او ګڼ شمېر امریکايي ځواکونه هم وژل شوي دي.
بلخوا د سوریې حکومت او د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ سینټکام تر اوسه د دغو ادعاوو په اړه څه نه دي ویلي.
🖌️: د ضربالاجل تر پای ته رسېدو سره سم د خیبر پښتونخوا په چارسده کې د افغان کډوالو پرضد د پولیسو عملیات چټک شوي دي. د چارسدې د ځایي چارواکو د معلوماتو له مخې، د روانې جولای میاشتې له ۱۱مې نېټې راهیسې د روانو عملیاتو پرمهال تر ۱۱۵ ډېر افغان کډوال نیول شوي دي.
په ورته مهال د خېبر پښتونخوا په نوښار ولسوالۍ کې هم د مېشتو افغان کډوالو پرضد د نیولو او بېرته ستنولو بهیر چټک شوی.
د یادې ولسوالۍ مرستیال کمېشنر ګوهر زمان وزیر ویلي، چې د مرکزي حکومت او ایالتي حکومت د لارښوونو له مخې په روانو عملیاتو کې تراوسه تر ۴۲زره ډېر افغان کډوال بېرته هېواد ته ستانه شوي دي.
🖌️: د ایران دولتي خبري اژانس (ایرنا) ویلي، چې د امریکا پوځ پر ملکي بنسټیزو تاسیساتو د بریدونو پر دوام د هرمزګان ولایت په یوه پل او د اورګاډي پر پټلۍ برید کړی دی.
یاد خبري اژانس زیاته کړې چې دا هوایي برید د هرمزګان په خمیربندر سیمه کې شوې، چې له امله درې کسان وژل شوي.
دغه راز د بندرعباس د اورګاډي د پټلۍ څلورلارې هم تر برید لاندې راغلې ده.
څو ورځې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ خبرداری ورکړی و، که ایران خبرو ته حاضر نشي نو د دغه هېواد مهم تاسیسات به په نښه کړي.
🖌️: د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش په شانګهای کې د مصنوعي زیرکتیا نړیوالې غونډې ته د خبرو پرمهال په ۲۱ مه پېړۍ کې مصنوعي زیرکتیا د بشریت ستر فرصت بللی خو خبرداری یې ورکړی چې دغه ټیکنالوژۍ کېدلای شي د بشریت لپاره په ستر ګواښ هم بدل شي.
نوموړي دغه راز د مصنوعي زیرکتیا لپاره د یوه نړیوال صندوق جوړولو خبره کړې او له دولتونو یې غوښتي چې د مصنوعي زیرکتیا ظرفیت جوړونې په برخه کې د ملګرو ملتونو له ملاتړ څخه برخمنې شبکې سره همکاري وکړي.
🖌️: بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، ایران از حوثیهای یمن خواسته است در صورت حمله ایالات متحده به زیرساختهای برق ایران، آماده بستن تنگه باب المندب باشند؛ اقدامی که میتواند تهدیدی جدی برای تجارت جهانی نفت ایجاد کند.
رویترز به نقل از منابع نوشته که این موضوع در میان رهبران ایران مورد بحث قرار گرفته و پیام به حوثیها منتقل شده است.
🖌️: لوی درستیز: هر کسی که بخواهد امنیت را مختل کند، از پا درآورده خواهد شد.
پس از نشر گزارشهایی مبنی بر سقوط ولسوالی «یفتل پایین» در ولایت بدخشان، فصیحالدین فطرت، لوی درستیز امارت اسلامی، به این ولسوالی سفر کرده و گفته است که بیشتر اغتشاشگران بازداشت شدهاند و افراد باقیمانده آنان نیز بهزودی دستگیر خواهند شد.
او تأکید کرد که هیچگونه مشکل امنیتی در بدخشان وجود ندارد و هر فردی که بخواهد امنیت این ولایت را برهم بزند، با برخورد قاطع نیروهای امنیتی مواجه خواهد شد.
آقای فطرت افزوده است که جوانان باید با نیروهای امنیتی کشور همکاری کنند و فریب کسانی را نخورند که از افغانستان فرار کردهاند.
🖌️: فطرت: احتمال دارد استخبارات خارجی در اخلال امنیت ولسوالی یفتل بدخشان دست داشته باشند.
فصیحالدین فطرت، لوی درستیز امارت اسلامی، میگوید که ممکن است استخبارات خارجی با سوءاستفاده از احساسات جوانان، در اخلال امنیت ولسوالی یفتل ولایت بدخشان دست داشته باشند.
آقای فطرت اما افزوده است که نمیتواند این احتمال را بهگونه صد درصد تأیید کند.
🖌️: د بریټانیا حکومت وایي، په راتلونکو درېیو کلونو کې به د افغانانو د بشري ملاتړ لپاره هر کال ۱۰۵ میلیونه پونډه ولګوي.
د منځني ختیځ، افغانستان او پاکستان لپاره د بریټانیا وزیر هیمش فولکنر ویلي چې د دغو مرستو تمرکز به پر روغتیايي خدمتونو، زدهکړو، د خلکو د معیشت پر پیاوړتیا، راستنېدونکو ته د لومړنیو خدمتونو پر وړاندې کولو او د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې د مبارزې پر پیاوړتیا وي. هغه زیاته کړې چې لږ تر لږه نیمايي دغه مرستې به ښځو او نجونو ته ځانګړې وي.
فولکنر ویلي، په افغانستان کې د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو نږدې پنځه کاله وروسته هم د خلکو بشري وضعیت کړکېچن دی، شاوخوا ۲۲ میلیونه کسان بشري مرستو ته اړتیا لري او اټکل کیږي چې په ۲۰۲۶ کال کې به نږدې ۵ میلیونه ښځې، نجونې او ماشومان د خوارځواکۍ د درملنې لپاره مرستو ته اړتیا ولري.
د نوموړي په خبره، د افغان ښځو او نجونو پر زدهکړو، کار او ټولنیز ژوند محدودیتونه د هغوی اساسي حقونه تر پښو لاندې کوي او د افغانستان د اوږدمهاله پرمختګ او ثبات پر وړاندې خنډ جوړوي.
🖌️: رویټرز راپور ورکړی چې پر سعودي عربستان د یمن د حوثیانو بریدونه ښايي پاکستان هم د منځني ختیځ په جګړه کې ښکېل کړي او د ایران او امریکا ترمنځ یې د منځګړیتوب رول له ننګونو سره مخ کړي.
پاکستان تېر کال له سعودي عربستان سره ګډ دفاعي تړون لاسلیک کړی او زرګونه سرتېري او یو شمېر جنګي جېټونه یې په سعودي عربستان کې ځای پر ځای کړي دي.
شنونکي وایي، پاکستان چې تر دې مخکې یې هم پر سعودي عربستان د ایران د بریدونو له امله اندېښنه ښودلې وه، د حوثیانو وروستیو بریدونو یې اندېښنې لا زیاتې کړي، ځکه ښايي د سعودي عربستان او حوثیانو ترمنځ جګړه یو ځل بیا پراخه شي.
یوه پاکستاني چارواکي رویټرز ته ویلي، د دغه هېواد ملکي او پوځي مشرانو ایران ته ویلي چې پر سعودي عربستان برید، پر پاکستان برید ګڼل کیږي او دا د اسلاماباد لپاره "سره کرښه" ده.
🖌️: د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام اعلان کړی چې تورهان صالح د روانې چنګاښ میاشتې له ۲۴مې راهیسې په افغانستان کې د دغه پروګرام د نوي استازي په توګه خپله دنده پیل کړې ده.
تورهان صالح تر دې مخکې د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام د عربي هېوادونو په سیمهییز دفتر کې لوړپوړی سلاکار و.
نوموړی له ۱۹۹۷ زېږیز کال راهیسې له دغه پروګرام سره یوځای شوی او په نایجیریا، د افریقا په سیمهییز دفتر او د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې یې بېلابېلې دندې کړې دي.
🖌️: دانلد ترمپ، رییسجمهور امریکا، مدعی شده است که چین در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۰ این کشور مداخله کرده و به اطلاعات نزدیک به ۲۲۰ میلیون رأیدهنده امریکایی دسترسی یافته است.
بر بنیاد گزارش رویترز، ترمپ از تمام حزبهای خود در کانگرس خواسته است قانونی را برای الزامی شدن ارایه کارت شناسایی عکسدار و اثبات شهروندی هنگام ثبتنام رایدهندگان تصویب کنند.
در همین حال، سفارت چین در واشنگتن این ادعا را رد کرده و تاکید کرده است که بیجینگ هرگز در انتخابات امریکا مداخله نکرده و نخواهد کرد.
🖌️: رییسجمهور چین در نخستین حضورش در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی (WAIC) بر توسعه متنباز هوش مصنوعی، همکاریهای بینالمللی و کاهش شکاف دیجیتالی تأکید کرد.
او همچنین اعلام کرد که چین طی پنج سال آینده، پنج هزار فرصت آموزشی برای کشورهای در حال توسعه فراهم کرده و مراکز همکاری هوش مصنوعی را با سازمانها و کشورهای گونه گون ایجاد خواهد کرد.
🖌️: بخش زنان سازمان ملل متحد دریک نظرسنجی از ۷۴ سازمان زنان افغان، میگوید که کاهش کمکهای جهانی، همزمان با ادامه محدودیتها در برابر زنان، سازمانهای پشتیبانی زنان در افغانستان را در آستانه تعطیلی قرار داده است.
بر بنیاد این نظر سنجی، از جنوری ۲۰۲۵ تاکنون دستکم یک میلیون زن و دختر دسترسی خود را به خدمات حیاتی از دست دادهاند و بیش از نیمی از سازمانهای زنان احتمال تعطیلی در یک سال آینده را مطرح کردهاند.
🖌️: وزیر اطلاعات خیبرپشتونخوا، دریک نشست خبری میگوید بسته ماندن گذرگاهها با افغانستان یک "سیاست دوگانه" است.
شفیع جان، میافزاید که پاکستان از یکسو درباره میانجیگری و گسترش روابط تجاری با کشورهای دیگر سخن میگوید؛ مگر از سوی دیگر گذرگاههای خود با افغانستان را بسته است.
او تاکید کرد که بسته بودن گذرگاه، بیشترین زیان را به خیبرپشتونخوا وارد کرده و تاجران، بازرگانان و کارگران را متضرر ساخته است. وزیر اطلاعات خیبرپشتونخوا همچنین گفت که تنشها با افغانستان باید از راه گفتوگو و مذاکره حل شود.
🖌️: طاهر انداربی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در یک نشست خبری، در واکنش به گزارشها درباره جلوگیری از عضویت افغانستان در سازمان همکاری شانگهای گفت که اسلامآباد از هیچگونه مانعتراشی در این زمینه آگاهی ندارد.
او افزود که افغانستان برای پیوستن به این سازمان باید با کشورهای عضو، روابط دیپلماتیک برقرار کند.
پیش از این، گزارشهایی از مخالفت پاکستان با عضویت افغانستان در سازمان همکاری شانگهای منتشر شده بود.
🖌️: انور العنونی، سخنگوی اتحادیه اروپا در امور خارجی، از گماشتن رباب فاطمه، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، بهعنوان نماینده ویژه جدید دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان و رییس یوناما استقبال کرده است. العنونی افزوده که اتحادیه اروپا مشتاق همکاری با رباب فاطمه در کابل و مجمعهای بینالمللی، از جمله در گامهای آینده روند دوحه، است.
سخنگوی اتحادیه اروپا همچنین تاکید کرده است که جهان نباید افغانستان را فراموش کند.
