د حکمتیار سفر؛ غیررسمي خو د سیاسي پیامونو دروند مسیر
د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار تازه مالیزیا ته سفر کړی؛ داسې سفر چې نه رسمي پروتوکول ورسره مل و، نه رسنیزه غوغا، خو د زمانې او شرایطو په نظر کې نیولو سره د سیاسي وزن وړ تعبیرونه رامنځته کوي.
د حکمتیار نږدې حلقو په ټولنیزو شبکو کې لیکلي چې دا بلنه د مالیزیا د صدراعظم له لوري شاوخوا اووه میاشتې مخکې ورکړل شوې وه. که څه هم سفر رسماً د طبي معایناتو تر عنوان لاندې یاد شوی، خو د بلنې له نیټې تر اجرا پورې اوږده ځنډ دا احتمال پیاوړی کوي چې سفر د روغتیایي چوکاټ تر څنګ غیرعلني سیاسي تماس هم وي.
په کابل کې د واکمنو لهخوا د لومړني منع او وروسته د تګ د اجازې ورکول هغه بدلون دی چې د سیاسي محاسبې انعکاس ښکاري. طالبان په وروستیو کې د سیمې په نوې معادله کې د اړیکو د نرمېدو اړتیا احساسوي؛ او د دې سفر اجازه په همدې زمینه کې تفسیر کېدای شي.
که څه هم سفر رسماً اعلان نه شو، خو د افغاني سیاست د پخوانیو څېرو له ډلې حکمتیار هغه شخصیت دی چې طالبان یې نه د بهرني فشار په توګه تعریفوي او نه د سیاسي سیال په معنا؛ بلکې یو داسې مخاطب دی چې د جګړې، سولې او سیمهيي سیاست اوږدې تجربې د توازن رول ترسره کولی شي.
مالیزیا هم د اسلامي نړۍ له هغو دولتونو څخه ده چې د کابل د وضعیت د تشنج په مهال د نرم منځګړیتوب او غیرجنجالي اړیکو د پالیسۍ له مخې یادېږي. له همدې امله، د حکمتیار سفر – که څه هم په ښکاره د شخړو د حل مستقیم ګام ونه ګڼل شي – لږ تر لږه د خبرو د نوي مسیر د پرانیستو په توګه ارزول کېدای شي.
د یادونې وړ ده چې د سفر نه رسنیز کېدل د خپلې معنا پر لهجې هم اغېز لري: داسې تماسونه چې رسماً نه اعلانې کېږي، معمولاً د حساس سیاسي موقفونو د تعبیر او انتقال لپاره غوره کېږي، څو فشار او توقعات کم او د خبرو د ازادۍ فضا زیاته وي.
په پایله کې، د حکمتیار سفر تر هغو چې د رسمي اعلامیې د تشریح لاندې نه راوستل کېږي، د سکوت او محتاط دیپلماسۍ په مدار کې ارزول کېږي. داسې مدار چې د افغان سیاست په اوسنیو حساسو شرایطو کې نا ویل شوی پیغامونه لري، که څه هم لوړ غږ نه کوي، خو د تفسیر وړ سیاسي نښې پرې پاتې کېږي.
