کرایي ځواکونه، ناپوهۍ او د نظام ویجاړتیا: د واک او مسؤلیت ژوره عبرت
په هره ټولنه کې چې ځواک موجود وي، لازمي نه ده چې نظام پرمخ ولاړ شي. ځواک یوازې هغه وخت ارزښت لري چې د پوهې، مسؤلیت، او د اصولو درناوي سره یو ځای وي. زموږ په تاریخ کې، کرایي جنګیالي د ځواک سمبول وو، خو د عقل او شعور له نشتوالي له امله یې ټول بنسټونه د پوچۍ او فساد په سیلاب کې ډوب کړل.
دغه ځواکونه ټولې اړینې قواوې درلودې: قانون، قضایه، اجرایه—د یوې سالمې ټولنې درې ستنې. خو هغوی د نظام د مفهوم نه پوهېدل، لکه د یو کور چې د ترکاڼۍ پرته جوړ شوی وي، دا ستنې بې معنا کړې. قوت یې د جنګ په میدان کې ښودل کیده، خو د ټولنې د ساتنې او رغونې لپاره هیڅ ګټه نه لرله.
طنز او عبرت په دې کې دی چې نن هم، همدغه خلک د قانون، ټاکنو، او ځانګړو ادارو غوښتنه کوي، بې له دې چې پوه شي چې مخکې هم هر څه په لاس کې درلودل، خو ګټه ترې وا نه خسته. حافظه یې لنډه ده؛ د تاریخ درسونه یې هېر کړي، او د واک د سم استعمال مفاهیم یې د خپلو جنګیالیو غرور تر سیوري لاندې خفه کړي.
د نظام پر مخ وړل د ترکاڼۍ کار نه دی. ترکاڼي پوهه، مهارت او د اصولو ساتنه لري. واک یوازې د وسایلو او زور په لرلو نه دی، بلکې په هغه پوهه کې دی چې ځواک د ټولنې خیر لپاره مصرف شي. اجیرو جنګیالیو ته یوازې جګړه پاتې ده، نه د بنسټونو جوړول.
د ټولنې د حافظې له نشتوالي او د واک د ناپوهه استعمال پایلې تل ویجاړونکې دي. هر بنسټ چې بې مسؤلیت او پوهې پرته وکارول شي، د نظام د سقوط لامل ګرځي. ریښتینی ځواک هغه دی چې د پوهې، اخلاقو او مهارت په لار کې مصرف شي؛ یوازې زور او وسایل کافی نه دي.
د دې عبرت په پای کې، یوه حقیقت څرګندیږي: واک، چې د اجیرو لاسونو کې وي، یوازې جنګ رامنځته کولی شي؛ خو واک چې د پوهې، مسئولیت، او اخلاقو په لار کې مصرف شي، ټولنه جوړوي، ساتي، او د راتلونکې نسل لپاره یې د خوندي بنسټونو تضمین کوي
