د فکر سنګر او د بدلون کاروان؛ د حکمتیار صیب فکري، سیاسي او مدني مسیر
د ملتونو په تاریخ کې ځینې شخصیتونه د یوې دورې استازي نه وي، بلکې د یوې مفکورې، یو فکر او یوه فکري مکتب نښه ګرځي. دوی د زمانې له طوفانونو سره یوازې د قدرت د ترلاسه کولو لپاره نه درېږي، بلکې د ټولنې د فکري مسیر د ټاکلو لپاره مبارزه کوي. انجینر ګلبدین حکمتیار صیب له هغو شخصیتونو څخه ګڼل کېږي چې د ده مبارزه تر ډېره د فکر، تحلیل، عقیدې او اصولو پر محور راڅرخېدلې ده.
که د افغانستان د معاصر سیاسي تاریخ پاڼې وڅېړو، نو وینو چې حکمتیار صیب له ځوانۍ راهیسې د ټولنې د فکري تحول او سیاسي بیدارۍ د یوې پروژې استازیتوب کړی دی. هغه باور درلود چې د ملتونو برخلیک د توپک له شپېلۍ نه، بلکې د فکر له رڼا، د شعور له ځواک او د عقیدې له ثبات څخه بدلېږي. ځکه یې د خپل ژوند ډېره برخه د همدې فکري جهاد او سیاسي مبارزې په سنګر کې تېره کړه.
حکمتیار صیب سیاست د موقفونو د وېش بازار نه باله، بلکې د ارزښتونو د ساتنې ډګر یې ګاڼه. هغه د سیاست په هغه بهیر کې راڅرګند شو چېرته چې ډېری څېرې د قدرت د موسمونو تابع وې؛ خو ده هڅه وکړه چې د خپلو باورونو ستوری د حالاتو د وريځو تر شا پټ نه کړي. همدا لامل دی چې د ده د سیاسي ژوند تر ټولو مهمه ځانګړنه پر اصولو ټینګار او د فکري استقلال ساتنه بلل کېږي.
د ده د مبارزې اساسي محور فکر و. هغه تل هڅه کړې چې د ټولنې ستونزې د تحلیل، منطق او استدلال له لارې وڅېړي. د ده په لیکنو، ویناوو او سیاسي دریځونو کې دا روښانه پیغام لیدل کېږي چې ملتونه هغه وخت د پرمختګ پر لور حرکت کوي چې د احساساتو پر ځای د شعور او بصیرت لار خپله کړي. ځکه ده د ځوان نسل د فکري روزنې، سیاسي پوهاوي او اسلامي شعور پر پیاوړتیا ځانګړی ټینګار درلود.
خو د تاریخ یوه تلپاتې تراژیدي دا ده چې کله فکر د بدلون ژبه شي، د زور خاوندان یې د خاموشولو هڅه کوي. حکمتیار صیب هم په بېلابېلو پړاوونو کې له همدې واقعیت سره مخ شوی دی. ده د استدلال او منطق خبرې کولې، خو ډېر ځله د ده مخالفینو د استدلال پر ځای د ځواک، فشار او تقابل لاره غوره کړې ده. دا یوازې د یوه شخص کیسه نه ده؛ بلکې د هغو ټولو فکري جریانونو برخلیک دی چې د موجودو معادلو د بدلولو اراده ولري.
سره له دې، تاریخ شاهد دی چې زور د سیلاب په څېر وي؛ ناڅاپه راشي، شور جوړ کړي او بیا ورکېږي. خو فکر د چینې په څېر وي؛ په ارامۍ بهېږي، خو د زمانې په اوږدو کې د ډبرو زړونه هم تراشي. همدا ځکه فکري مبارزې که څه هم اوږده وي، خو اغېز یې ژور او پایله یې تلپاتې وي.
د حکمتیار صیب مدني او فرهنګي فعالیتونه هم د ده د مبارزې مهم اړخ جوړوي. هغه یوازې د سیاست او مقاومت نوم نه دی، بلکې د قلم، کتاب او فکري بحث استازی هم دی. د ده ګڼې لیکنې، تفسیرونه، علمي مقالې او سیاسي تحلیلونه د دې څرګندونه کوي چې ده د ټولنې د فکري جوړښت د پیاوړتیا لپاره دوامداره هڅې کړې دي. ده باور درلود چې که د ملت ذهنونه بیدار شي، د هغوی لاسونه به خپله د خپل برخلیک د جوړولو ځواک ومومي.
په استعاري ژبه ویلای شو چې حکمتیار صیب د هغه کاروان لاروی دی چې د توپانونو له منځه د رڼا لټون کوي. کله چې د زمانې بادونو د ډېرو ونو ریښې وشکولې، ده هڅه وکړه د خپلو باورونو ونه د عقیدې په خاوره کې ولاړه وساتي. کله چې د سیاست سیند د مصلحتونو پر لور بهېده، ده کوښښ وکړ چې د اصولو پر غاړه پاتې شي.
پایله دا ده چې د حکمتیار صیب مبارزه یوازې د سیاست په تله نه شي تلل کېدای؛ ځکه دا مبارزه تر هر څه وړاندې یوه فکري، علمي او ارزښتي مبارزه وه. د ده د ژوند پیغام دا دی چې ملتونه د توپک له شپېلۍ نه، بلکې د فکر له رڼا، د علم له ځواک او د اصولو له استقامت څخه ځواکمن کېږي.
تاریخ ښايي د اشخاصو په اړه بېلابېل قضاوتونه ولري، خو یو اصل نه بدلېږي: د فکر مشعل که هر څومره د طوفانونو په منځ کې پاتې شي، بالاخره د زمانې تیارې رڼا کوي؛ ځکه د زور غږ د شېبې وي، خو د فکر اواز د پېړیو.
