مهم ترين های امروز دوشنبه

✒️: ‏افغان لوبډلې د ۴۹.۵ اورونو په ترڅ کې د ۱۰ ویکټو په سوځېدو د سریلانکا نولس کلنې لوبډلې ته ۲۳۶ منډو هدف ټاکلی و. سریلانکايي لوبډلې بیا د ۸ لوبغاړو په سوځېدو سره ۲۳۸ منډې وکړې او د لوبې ګټونکې شوه.
✒️: ‏محمد هارون سخی، قهرمان پرورش‌اندام و فیتنس زون شمال کشور، امروز (دوشنبه) در یک رویداد ترافیکی جان باخت.
محمد حسن سخی، رییس فدراسیون پرورش‌اندام و فیتنس ولایت بلخ، با تایید این خبر به طلوع‌نیوز گفت که محمد هارون ۲۰ سال سن داشت و در کارنامه ورزشی‌اش چندین عنوان قهرمانی در رقابت‌های گوناگون زون شمال، به‌ویژه در ولایت بلخ، ثبت شده بود.
او طی دو سال گذشته عضو تیم منتخب پرورش‌اندام ولایت بلخ نیز بوده است.
✒️: ‏د مالیې وزارت د ګمرکونو او عوایدو معین، عبدالمتین سعید، له هندي پانګوالو سره وکتل. په دغه غونډه کې د سوداګرۍ اسانتیاوې، د پانګونې خوندیتوب، د عوایدو د ورکړې بهیر او په کرنه، صنعت او کانونو کې د هندي پانګونې فرصتونه وڅېړل شول.
وزارت ډاډ ورکړ چې د پانګوالو ستونزې به حل او د شتمنیو ساتنه به تأمینېږي.
✒️: ‏قطري رسنیو راپور ورکړی چې د زده کړو برخې فعال، مطیع الله ویسا ته د قطر د امیر، شیخ تمیم بن حمد الثاني له لوري د ۲۰۲۵ کال د فساد ضد او ځوان نوښتګر جایزه ورکړه.
دغه جایزه هر کال هغو کسانو ته ورکول کېږي چې د فساد پر ضد یې اغېزناکه مبارزه او نوښتونه کړي وي. ویسا د لرې پرتو سیمو د اوسېدونکو لپاره د زده کړو زمینه برابروله.
✒️: ‏دست‌کم سه تن، به‌شمول دو زن، در یک رویداد ترافیکی در ولسوالی حضرت سلطان ولایت سمنگان جان باخته‌اند و چهار تن دیگر زخمی شده‌اند.
مسوولان مدیریت ترافیک فرماندهی امنیه سمنگان، بی‌احتیاطی رانندگان را علت اصلی این حادثه عنوان کرده‌اند.
✒️: ‏شبیراحمد سعیدی، مدیر ترافیک فرماندهی امنیه جوزجان، می‌گوید که در پی رویدادهای ترافیکی طی یک هفته گذشته، یک نفر جان باخته و ۱۴ نفر دیگر زخمی شده‌اند.
آقای سعیدی، سرعت بیش از حد وسایط و رعایت‌نکردن اصول ترافیکی را از عوامل اصلی وقوع این رویدادها عنوان کرده است.
✒️: ‏رییس اداره امور می‌گوید که به‌درخواست اعضای کابینه امارت اسلامی، ایجاد اداره‌ای مستقل تحت عنوان «اداره نفت و گاز» منظور شده است.
شیخ نورالحق انور در خبرنامه‌ای افزوده که به کمیسیون اداری ریاست‌الوزرا دستور داده شده تا حدود ۸ بخش مرتبط با فعالیت‌های نفت و گاز که پیش‌تر به‌شکل غیرمنسجم در وزارت‌خانه‌ها و اداره‌های مختلف فعالیت می‌کردند، در تشکیلات اداره مستقل جدید تنظیم و ادغام شوند.
✒️: ‏کندوز کې یوه امنیتي سرچینه شمشاد ته وايي، چې د یاد ولایت په کلبات ولسوالۍ کې د ابوبکر په نوم یو ۷ کلن ماشوم د انسان تښتوونکو له منګولو وژغورل شو.
د سرچینې په خبره، دغه ماشوم پرون ماښام شاوخوا شپږ بجې د امام صاحب ولسوالۍ څخه تښتول شوی وو او د امنیتي ځواکونو له لوري کلبات ولسوالۍ کې د انسان تښتوونکو له منګولو وژغورل شو او خپلې کورنۍ ته وسپارل شو.
سرچینې زیاته کړې، چې په دې تړاو یې دوه کسان هم نیولي دي.
✒️: ‏د پکتیکا ولایت امنیې قوماندانۍ یوې خبرپاڼه کې کښلي چې زیړوک ولسوالۍ کې درې تنه د شنو ځنګلونو د پرې کولو په تړاو نیول شوي دي.
خبرپاڼه کې راغلي چې یاد کسان د پرې شویو ونو د انتقال پرمهال نیول شوي او تر پلټنو لاندې دي.
✒️: ‏عامې روغتیا وزارت وايي چې نن (دوشنبه ۲۴ لېندۍ) د هېواد په ۱۶ ولایتونو کې د پولیو ضد واکسینو درې ورځنی کمپاین پيل شو.
د یاد وزارت د معلوماتو له مخې؛ د دې کمپاين په لړ کې به شاوخوا ۷ اعشاريه ۲ ميليونه له پنځو کلونو کم عمره ماشومان واکسين شي.
✒️: ‏د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد په ایکس پاڼه کې د افغانستان د اقتصادي ودې په اړه د نړیوال بانک د راپور یوه برخه خپره کړې، چې په کې راغلي: په ۲۰۲۵ کال کې پر منځنۍ کچه دوه سلنه انفلاسیون اټکل شوی، چې دا د سیمې له تر ټولو ټیټو کچو دی.
ویل کیږي، چې  دا وضعیت د "خوراکي توکو د بیو د ثبات او د ملي اسعارو د پیاوړتیا" له کبله رامنځته شوی دی.
✒️: خلیل الحیه، عضو دفتر سیاسی حماس و رئیس هیئت مذاکره‌کننده به مناسبت سی‌وهشتمین سالگرد تاسیس حماس ویدئویی منتشر و اعلام کرد: نیروهای بین‌المللی در غزه هیچ‌گونه دخالتی در امور داخلی این منطقه نخواهند داشت.
وی تاکید کرد: وظایف شورای صلح برنامه‌ریزی‌شده در غزه محدود به حفظ توافق آتش‌بس با اسرائیل و نظارت بر بازسازی نوار غزه خواهد بود.
الحیه خاطرنشان کرد: وظیفه شورای صلح، نظارت بر اجرای توافق آتش‌بس و تضمین تامین مالی و مدیریت روند بازسازی نوار غزه است. نیروهای بین‌المللی مرزها را حفظ کرده و در امور داخلی غزه دخالت نخواهند کرد.
وی همچنین خواستار تحویل کمک‌ها و تجهیزات لازم برای راه‌اندازی مجدد بیمارستان‌ها، مراکز بهداشتی و زیرساخت‌ها در غزه و بازگشایی گذرگاه مرزی رفح در هر دو جهت شد.
✒️: ‏خوزه کاست پیروز ‎انتخابات ریاست جمهوری ‎شیلی شد.
بر اساس نتایج غیررسمی اعلام‌شده توسط سرویس انتخابات شیلی، در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری این کشور خوزه آنتونیو کاست، نامزد راست افراطی با کسب 58.2 درصد آرا پیروز این انتخابات شد.
✒️: ‏‎آلبانزه: عضویت ‎اسرائیل در مجمع عمومی ‎سازمان_ملل باید تعلیق شود.
فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور فلسطین درباره تحولات غزه طی مصاحبه با خبرنگار آنادولو گفت:
در مواجهه با نسل‌کشی در ‎غزه، نمی‌توان حقیقت را کتمان کرد؛ اسرائیل باید به دلیل جنایاتش در غزه در سطح بین‌المللی پاسخگو باشد و عضویتش در مجمع عمومی سازمان ملل باید به حالت تعلیق درآید.
✒️: فیدان: باید صلح، ثبات و رفاه را با ابزارهای دیپلماتیک خود ایجاد کنیم.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ‎ترکیه در افتتاحیه شانزدهمین کنفرانس سفرا در آنکارا تأکید کرد که در شرایطی که نظام بین‌الملل با بن‌بست و ناتوانی سازوکارهای حل‌وفصل بحران‌ها روبه‌روست، باید خود ما ‎صلح، ثبات و رفاه را با ابزارهای ‎دیپلماتیک خود ایجاد کنیم.
✒️: ‏د خیبرپښتونخوا پولیسو په ۲۰۲۵ کال کې د امنیتي پېښو په اړه خپور شوي راپور کې کښلي چې روان کال کې په خیبرپښتونخوا کې ۱ زرو ۵۱۱ امنیتي پېښې رامنځته شوې دي.
راپور کې راغلي چې د دغو پېښو له کبله ۲۷۹ پولیس وژل شوي او ۴۸۰ نور ټپيان دي.
✒️: ‏د راپورونو له مخې؛ شمالي کولمبیا کې د زده کوونکو د یوه بس اوښتو پېښه کې ۱۷ تنو ژوند له لاسه ورکړی او ۲۰ نور ټپيان شوي دي.
راپورونه زیاتوي چې د دغې بس زده کوونکي د یوه ښوونیز سفر پر لور روان وو.
تر اوسه د دغې پېښې لامل نه دی موندل شوی.
✒️: ‏د افغانستان او امریکا د خصوصي سکټورونو مسوولینو د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د پراختیا په موخه مزارشریف کې خبرې کړې دي.
د بلخ د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولین وايي، په دې ناسته کې د افغان - امریکا ګډې سوداګرۍ خونې له مسوولینو سره د چابهار بندر پر وړاندې د امریکا له لوري د وضعه شویو تحریمونو د لرې کولو، افغان سوداګرو ته د بانکي اسانتیاوو برابرولو، د سوداګرۍ پراختیا او ګډو اقتصادي همکاریو پر څرنګوالي بحث شوی دی.
✒️: ‏نمایندگان اتحادیه اروپا در دیدار به مسوولان بخش مالی بانک جهانی اسیا جنوب از طریق پروگرام ثبات سکتور خصوصی افغانستان روند اشتغال زایی و بازسازی اقتصادی آغاز میکند.
این اتحادیه در صفحه ایکس نگاشته است که این پروگرام  اشتغال زایی، دسترسی به سرمایه و بلند بردن ظرفیت های زنان، عودت کنندگان و بیجاه شدگان داخلی تمرکز میکند.
✒️: ‏د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي وایي، که لویدیځ د کیف د امنیت ضمانت کوي نو ناټو سره له یوځای کېدو تېریږي. نوموړي دغه وړاندیز تېره ورځ (یکشنبه، د لېندۍ ۲۳مه) برلین کې له امریکایي پلاوي سره د خبرو پر مهال کړی دی.
رویټرز راپور ورکړی چې ټاکل شوې دغه خبرې سبا هم دوام وکړي.
✒️: ‏د اسټرالیا پولیس وایي، هغو کسانو چې تېره ورځ (یکشنبه، د لېندۍ ۲۳مه) یې د دغه هېواد په سیډني ایالت کې د یهودانو پر مذهبي مراسمو برید وکړ، پلار او ځوی دي.
رویټرز لیکلي چې دغه برید کې ۱۵ تنه وژل شوي او د دوو پولیسو په ګډون له ۴۰ زیات نور ټبیان دي. د اسټرالیا چارواکو دا پر یهودانو یو پلان شوی برید بللی دی.
✒️: ‏برنامه جهانی خوراک اعلام کرده که اقتصاد افغانستان همچنان تحت فشار قرار دارد و با شوک‌های متعددی از جمله بازگشت گسترده مهاجران، خشک‌سالی شدید، زمین‌لرزه‌ها و تحولات منطقه‌ای در تجارت روبه‌رو است.
این نهاد در گزارشی افزوده که تورم از اوایل سال ۲۰۲۴ به‌تدریج افزایش یافته و این موضوع بیانگر آسیب‌پذیری کشور در برابر وابستگی به واردات، نوسانات نرخ ارز و فشارهای جهانی بر قیمت‌ها است.
بر اساس گزارش برنامه جهانی خوراک، پس از بسته‌شدن گذرگاه‌های افغانستان با پاکستان در ماه اکتوبر ۲۰۲۵، مسیر صادرات به هند و اوزبیکستان تغییر کرده و واردات نیز عمدتاً از ایران و آسیای مرکزی تأمین می‌شود.
✒️: ‏مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران می‌گوید عدم حضور نمایندگان امارت اسلامی در نشست تهران، آسیبی به روابط دوجانبه و همکاری‌های جاری میان ایران و افغانستان وارد نمی‌کند.
محمدرضا بهرامی افزود که تهران بر ادغام سیاسی و اقتصادی افغانستان در ساختارها و سازوکارهای منطقه‌ای تأکید دارد و ثبات این کشور را در گرو همکاری جمعی کشورهای منطقه می‌داند.
به گزارش رسانه‌های ایرانی، آقای بهرامی گفته است: «ارزیابی ما این بود که حضور نماینده افغانستان می‌تواند روند ادغام این کشور در محافل سیاسی و اقتصادی منطقه را تسریع کند، اما به تصمیم آنان احترام می‌گذاریم.»
نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان به‌علاوه روسیه، روز گذشته (یک‌شنبه، ۲۳ قوس) در تهران برگزار شد.
✒️: ‏وزیر خارجه آلمان با ابراز نگرانی از وضعیت پناهجویان افغان در پاکستان، می‌گوید که پذیرش آنان در آلمان اکنون در اولویت قرار دارد و خواستار پایان سریع روند پروازها از پاکستان شده است.
به گزارش رسانه‌های آلمانی، یوهان واده‌فول افزوده است که افغان‌هایی که تعهد پذیرش قانونی دریافت کرده‌اند، باید تا پایان سال به آلمان منتقل شوند.
✒️: ‏رییس شورای علمای پاکستان از فتوای علمای دینی افغانستان استقبال کرده و از امارت اسلامی خواسته است تا در راستای عملی‌شدن آن تلاش کند.
طاهر محمود اشرفی با تأکید بر نقش علمای دین هر دو کشور، افزوده که علمای دینی در دو سوی خط دیورند خواهان صلح هستند و هیچ تفاوتی میان مواضع علمای افغانستان و پاکستان وجود ندارد.
رییس شورای علمای پاکستان همچنین تأکید کرده که خاک پاکستان نیز نباید علیه افغانستان مورد استفاده قرار گیرد.
✒️: ‏اداره هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) از کمک ۲ میلیون یورویی آلمان به صندوق بشردوستانه افغانستان خبر داده است.
اوچا در خبرنامه‌ای با ابراز سپاس‌گزاری از این کمک آلمان گفته که حمایت این کشور، امید را به مردمی بازمی‌گرداند که زندگی‌شان بر اثر شوک‌ها و فجایع ناگهانی دچار اختلال شده است.