مهم ترين های امروز دوشنبه
✒️: *د خواشينۍ خبر!* بالاخره حماس غورځنګ نن (دوشنبه) تایید کړې چې د دغه غورځنګ د پوځي څانګې ویاند (د اسلامي امت وياند)، ابو عبیده رحمه الله، د روان کال د غزې په جګړه کې شهید شوی دی.
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، دغه غورځنګ په غزه کې د حماس د مخکیني مشر او د یحیی سنوار د ورور، محمد سنوار شهادت هم تایید کړی دی؛ انا لله و انا اليه راجعون، الهم تقبل شهادتهم.
✒️: رییس دوم سیاسی وزارت خارجه امارت اسلامی میگوید که دوره ۲۰ ساله «اشغال» امریکا در افغانستان، مرحلهای استثنایی در روابط میان دو کشور بود.
ذاکر جلالی افزوده است که نهتنها پیچیدگی خاصی در روابط دو کشور دیده نمیشود، بلکه نقش «مثبت» امریکا در پروژههای بزرگ انکشافی مانند میدان هوایی کندهار و بند کجکی در هلمند نیز نباید نادیده گرفته شود.
به گفته آقای جلالی، در تعاملات کنونی میان کابل و واشنگتن نیز مرحلهای فرارسیده که در مسیر بازسازی و گسترش روابط، مانع جدی بهچشم نمیخورد.
این مقام وزارت خارجه در صفحه ایکس خود نوشته که امضای توافقنامه دوحه نشان میدهد در هر دو طرف میزان قابلتوجهی از عملگرایی وجود دارد؛ تا اسیر گذشته نمانند و با در پیش گرفتن رویکردی واقعبینانه، بر فرصتهای گسترش روابط در مرحله جدید تمرکز کنند.
✒️: دفتر رسانهای مقام ولایت بلخ در خبرنامهای از تحویلدهی یک محموله کمکهای بشردوستانه اوزبیکستان، شامل ۲۰ موتر باربری حامل ۴۰۰ تُن مواد خوراکی، دوا و تجهیزات طبی، به مقامهای این ولایت در بندر حیرتان خبر داده است.
بر اساس خبرنامه، در مراسم تحویلدهی این محموله، والی بلخ و نماینده ویژه اوزبیکستان در امور افغانستان نیز حضور داشتند و این اقدام را نمادی از روابط نیک میان دو کشور عنوان کردهاند.
✒️: د ا.ا.ا د کابینې ۱۲مه غونډه د رییسالوزرا، ملا محمدحسن اخند په مشرۍ و شوه.
د اسلامي امارت د ویاند مرستیال، حمدالله فطرت لیکلي، په غونډه کې د نفتو د تصفیې د کارخونو د معیاري کېدو د ارزونې لپاره د ملا عبدالغني برادر په مشرۍ پلاوی وګومارل شو. همداراز د عبدالسلام حنفي په مشرۍ پلاوي ته دنده وسپارل شوه چې راستنېدونکو کډوالو ته د کورونو د جوړولو په برخه کې لازمې اسانتیاوې برابرې کړي.
✒️: سید کریم هاشمی، رییس عمومی اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، در دیدار با زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین ایالات متحده، درباره چالشهای تجاری، اقتصادی و بانکی گفتوگو کرده است.
بر اساس خبرنامه این اتاق، آقای خلیلزاد برای همکاری در حل چالشهای مطرحشده، وعده سپرده است. همچنین دو طرف درباره پولهای منجمدشده افغانستان نیز گفتوگو کردهاند.
✒️: در پی لغزش یک تپه خاکی در یک معدن طلا در ولایت بدخشان، سه کارگر جان باختند.
حیاتالله محسن، ولسوال کشم بدخشان، میگوید که این رویداد حوالی ساعت ۱۲ ظهر امروز (دوشنبه) در روستای گنبد این ولسوالی رخ داده است.
✒️: د افغانستان او ایران ترمنځ د هرات–بلخ وسپنې پټلۍ پر ارزښت او عملي کېدو خبرې وشوې.
د ا.ا.ا د ټولګټو وزارت تخنیکي مرستیال، عبدالکریم فاتح، په کابل کې د ایران د وسپنې پټلۍ ادارې له رییس، جبارعلي ذاکري سره وکتل.
غونډه کې د هرات–بلخ وسپنې پټلۍ پر اقتصادي، ستراتېژیک ارزښت، پانګونې او د عملي چارو د پیل پر څرنګوالي خبرې وشوې.
اخوا په کابل کې ایران سفارت پر اېکس لیکلي چې د دواړو لورو ترمنځ پرېکړه وشوه چې په ۱۴۰۵ کال کې به د خواف–هرات وسپنې پټلۍ له لارې د دواړو هېوادونو ترمنځ ۱.۵میلیون ټنه بار لېږدول کېږي.
✒️: اداره ملی احصاییه و معلومات میگوید که از آغاز روند توزیع تذکره الکترونیکی تا کنون، برای ۱۷ میلیون و ۶۸ هزار تن تذکره الکترونیکی توزیع شده است.
این اداره در خبرنامهای افزوده که از این میان، ۱۰میلیون و ۶۲۱هزار تذکره برای مردان و ۶میلیون و ۴۴۷هزار تذکره برای زنان توزیع شده است.
در خبرنامه آمده که بیشترین تذکرههای الکترونیکی در ولایتهای کابل، هرات، کندهار، بلخ و ننگرهار توزیع شده و بیش از ۱۱میلیون تذکره الکترونیکی تنها پس از حاکمیت دوباره امارت اسلامی افغانستان تا کنون صادر شده است.
✒️: د کور او ښار جوړولو وزارت د اسلامي امارت مشر حکم له مخې د کابل ښار له ۴۱ سیمو له ډلې د شپږمې ناحیې اړوند د کوه قُرغ سیمې هر اړخیز ښاري مطالعاتو له بشپړېدو څخه خبر ورکوي.
د یاد وزارت په خبرپاڼه کې دغه راز لیکل شوي د کوه قُرغ ساحه د ښاري پلان له مخې د زرګونو کورنیو د استوګنې وړتیا لري او کولای شي په راتلونکې کې د کابل ښار د متوازن، منظم او دوامدار پرمختګ لپاره یو مهم بنسټ وګرځي.
✒️: د ټرانسپورټ او هوايي چلن وزارت د هوا پېژندنې ادارې سبا د سالنګونو په ګډون هرات، فراه، هلمند، کندهار، زابل، ارزګان، دایکندي، غور، بادغیس، فاریاب، جوزجان، سرپل، بامیان، غزني، پکتیکا، پکتیا، میدان وردګ، لوګر، کابل، پروان، بغلان، پنجشیر، کاپیسا او نورستان ولایتونو کې د واورې او باران ورېدو وړاندوېینه کړې.
یادې ادارې همداراز د سالنګونو په ګډون سویلي، مرکزي او لوېدیځو ولایتونو کې د تېزو بادونو د الوتو اټکل هم کړی دی.
✒️: سرهنگ شی یی، سخنگوی فرماندهی جبهه شرقی ارتش آزادیبخش خلق چین (PLA)، مسئول منطقه اطراف تایوان اعلام کرد که رزمایشی با عنوان «ماموریت عدالت 2025» در مناطق شمالی، جنوب غربی، جنوب شرقی و شرق تنگه تایوان برگزار کردهاند.
وی افزود: این رزمایش با مشارکت یگانهای زمینی، هوایی، دریایی و موشکی وابسته به این فرماندهی برگزار میشود و بر گشتهای آمادگی رزمی هوایی، دریایی، دستیابی مشترک به برتری همهجانبه، مسدودسازی بنادر و مناطق کلیدی و بازدارندگی تمامعیار در برابر مداخلات از خارج از زنجیره جزایر تمرکز دارد.
شی اذعان داشت: در این رزمایش، ناوشکنها، ناوچهها، جنگندهها، بمبافکنها و پهپادها مشارکت دارند و شلیک راکتهای دوربرد نیز انجام شده است.
✒️: بقائی: از نظر ایران قطعنامه 2231 خاتمه یافته است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری هفتگی خود درباره گزارش آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت:
-اظهارات گوترش مبنایی ندارد؛ این گزارش بر اساس قطعنامه و صلاحیتی تنظیم شده که وجود خارجی ندارد. قطعنامه 2231 از نظر ما خاتمه یافته و این تنها نظر ما نیست، دو عضو دائم شورای امنیت نیز بر این موضوع صحه گذاشتهاند.
✒️: دفاع مدنی غزه: 25 فلسطینی در ماه دسامبر به دلیل سرمای هوا جان باختند.
سازمان دفاع مدنی غزه اعلام کرد که در ماه دسامبر و در پی موج سرمای شدید، 25 فلسطینی از جمله 6 کودک جان باختند.
✒️: رئیس بانک مرکزی ایران استعفا داد.
به دنبال کاهش بی سابقه ارزش ریال ایران در چند روز اخیر و همچنین مشکلات نظام پولی این کشور، بحث استعفای محمدرضا فرزین، رئیس بانک مرکزی ایران در فضای مجازی مطرح شد، که بنا به گزارش رسانههای ایران به نقل از محمدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور ایران، فرزین استفعا داده است.
✒️: د پاکستان پخواني پوځي افسر میجر عادل راجه پر اېکس لیکلي، چې داعش د تېرو شپږو میاشتو بریدونو ارقام خپاره کړي، چې په پاکستان کې یې ۹ بریدونه کړي او ۹۷ کسانو ته پکې مرګ ژوبله اوښتې، خو په افغانستان کې یې بیا ۳ بریدونه کړي چې ۶ کسانو ته پکې مرګ ژوبله اوښتې.
راجه زیاته کړې چې په پاکستان کې د داعش نفوذ او بریدونو زیاتوالی دا په ډاګه کوي چې په دغه هېواد کې د داعش لپاره اسانتیاوې برابرې شوې، خو په افغانستان کې بیا د افغان حکومت د جدي دریځ له امله د ختمېدو په حال کې دی.
نوموړي دغه راز څرګندوي، چې په پاکستان کې د داعش شتوالی د سیمې او نړۍ لپاره یو لوی ګواښ دی او دا د یاد هېواد د پوځ مشر عاصم منیر له ملاتړ پرته ممکن نه دی.
✒️: یک گزارش تازه سازمان ملل متحد نشان میدهد که دهقانان در شمال افغانستان پس از ممنوعیت کشت کوکنار، با مشکلات جدی اقتصادی روبهرو هستند. بر بنیاد این گزارش، حدود ۸۵ درصد خانوادهها در ولایتهای بدخشان، بلخ و کندز نتوانستهاند درآمد از دسترفته خود را جبران کنند و به حمایت فوری اقتصادی نیاز دارند.
✒️: د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف د ریانووستي خبري سرچینې ته ویلي، چې هېواد یې د امنیتي لاملونو له کبله اوس له افغانستان څخه د ډېرو کډوالو کارګرو منلو ته چمتووالی نلري.
✒️: یک اتاق فکر امریکایی به نام شورای روابط خارجی در گزارشی نوشته است که احتمال وقوع دوباره جنگ میان افغانستان و پاکستان در سال ۲۰۲۶ به دلیل حملات شبهنظامیان وجود دارد.
طبق گزارش، هند و پاکستان نیز در سال آینده دوباره وارد جنگ خواهند شد.
✒️: د پاکستان د عوامي ملي ګوند مشر په یوې غونډې کې د افغانستان پر وړاندې د دغه هېواد د پوځ پر تګلارې سخته نیوکه کړې ده. ایمل وليخان ویلي چې پاکستان په دغه هېواد کې له هرې امنیتي پېښې وروسته، بې له کومې څېړنې او اسنادو، سمدلاسه هغه پېښه له افغانستان سره تړي.
د عوامي ملي ګوند مشر، ایمل وليخان ویلي: «دا چلند نه پنځوس کاله وړاندې سم و او نه هم هغه څه چې نن روان دي. لکه څنګه چې ما په مشرانو جرګه کې هم ویلي، هرکله چې یوه پېښه وشي، بې له کوم تحقیق او شواهدو په دوه دقیقو کې اعلان کېږي چې عاملان یې له افغانستان راغلي دي.»
د عوامي ملي ګوند مشر دغه راز په پاکستان کې له افغان کډوالو سره پر ناوړه چلند نیوکه کړې او ویلي یې دي چې دا چلند به په پای کې د پاکستان په ستوني کې پر هډوکي بدل شي.
ایمل وليخان وايي چې پاکستان په تېرو څو لسیزو کې د افغان کډوالو په نوم میلیاردونه پیسې ترلاسه کړي دي.
ایمل وليخان زیاته کړې: «دا یو دوه ګونی چلند دی، له یوې خوا هغه کسان چې له هنده راغلي، لا هم ازادانه ځان ته «کډوال» وایي او هغوی ته دولتي دندې ورکړل شوي؛ خو له بلې خوا، له افغان کډوالو سره پنځوس کاله سیاسي لوبه شوې او اوس دا قضیه داسې تړل کېږي چې په یاد یې ولرئ، دا موضوع به د پاکستان په ستوني کې پر هډوکي بدله شي.»
✒️: مولانا فضلالرحمان اعلام کرده است که اعلامیهی همایش عالماندینی پاکستان در کراچی از سوی وزیران خارجه و داخلهی افغانستان مثبت ارزیابی شده و آن را پیشرفت مهمی در راه تقویت پیوندهای منطقهای توصیف کرده است.
✒️: ههنګاو د بشري حقونو سازمان راپور ورکړی چې ایران نن (یکشنبه، د مرغومي ۷مه) د بسم الله تاجیک په نوم یو افغان وګړی چې وړاندې د "قصدي وژنې" په تور نیول شوی و، اعدام کړ.
راپور کې راغلي چې د نوموړي د اعدام حکم د ایران په مرکزي بندر عباس بندخونه کې پلي شوی دی.
ههنګاو لیکلي چې په دې سره روان ۲۰۲۵ زېږیز کال کې په ایران کې د اعدام شویو افغانانو شمېر ۸۵ ته پورته شو.
✒️: د امریکا ولسمشر دانلډ ټرمپ وایي، اوکراین او روسیه دواړه هېوادونه غواړي چې جګړه پایته ورسوي او د سولې هوکړې ته ورسیږي.
ډانلډ ټرمپ د دغه هېواد په فلوریډا ایالت کې د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زلنسکي سره کتلي او د دغې جګړې پایته رسولو په اړه یې خبرې کړې دي.
کرملین ویلي، ټرمپ د روسیې له ولسمشر لادیمیر پوتین سره ټلیفوني خبرې کړي او پوتین دغو خبرو کې ټینګار کړی چې د لنډمهالي اوربند په اړه د اوکراین او اروپا وړاندیز د جګړې غځولو ته لار هواروي او کیف باید د ډنباس سیمې په اړه پرېکړه وکړي.
✒️: یک کهنهسرباز نیروهای ویژه افغانستان که در بریتانیا آموزش دیده، پس از استقرار در این کشور، از دولت بریتانیا خواسته است که به او و همکاران پیشینش اجازه دهد به اردوی بریتانیا بپیوندند.
نور عزیز احمدزی یکی از بیش از ۱۴۰۰افغان و اعضای خانوادههایشان است که پس از سقوط کابل در اگست ۲۰۲۱ و دریافت پناهندگی در بریتانیا، با بیخانمانی مواجه شدهاند.
تام تاگندهت، وزیر پیشین محافظهکار در امور امنیتی، به اسکای نیوز گفته که وزارت دفاع بریتانیا با نرمنکردن قوانین سختگیرانه شهروندی در بهرهگیری از مهارت و تجربه افغانهای تبعیدی، «واقعاً به خودش لطمه زده است.»
آقای احمدزی در سن ۱۶ سالگی به پولیس ویژه پیوست و پیش از عضویت در نیروهای ویژه افغانستان، بهعنوان ترجمان برای بریتانیاییها فعالیت کرده بود.
✒️: دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل (یواناودیسی) میگوید میزان پایبندی به ممنوعیت کشت مواد مخدر در ولایتهای بدخشان، بلخ و کندز بالا است و بیشتر خانوادهها نتوانستهاند درآمدهای از دسترفته خود را جبران کنند.
بر اساس سروی این نهاد، ۸۵ درصد خانوادهها در این ولایتها یا هیچ جایگزینی برای درآمد حاصل از کوکنار ندارند یا تنها بخشی از آن را جبران کردهاند.
یواناودیسی افزوده که تنها ۱۵ درصد خانوادهها توانستهاند از طریق معیشت بدیل خسارات خود را جبران کنند. این وضعیت نشاندهنده تأثیر عمیق ضربه اقتصادی بر زمینداران و دهقانان است و نیاز فوری به حمایتهای هدفمند معیشتی دارد.
✒️: سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به قتل جنرال اکرامالدین سریع، از نظامیان پیشین کشور در تهران، گفته که ایران نسبت به هرگونه اقدامی که امنیت جامعه این کشور را به خطر اندازد، حساس است و با قاطعیت با آن برخورد میکند.
اسماعیل بقایی افزوده که امنیت هر کسی که در ایران زندگی میکند؛ چه تحت عنوان پناهجو، چه مسافر و یا با هر عنوان دیگری، برای آنها بسیار مهم است.
او با اشاره به قتل آقای سریع و یک نظامی پیشین دیگر افغان، گفته که این پرونده از همان ابتدا با دقت از سوی مراجع امنیتی ایران پیگیری شده و همچنان در حال بررسی است.
✒️: پاکستان او ایران د لوړې کچې د سرحدي کمېسیون درېیمه غونډه په تهران کې وکړه.
ایراني رسنیو راپور ورکړی چې په دغه غونډه کې د سرحدونو، سوداګرۍ، اقتصاد او امنیت په اړه خبرې شوي او دواړو لورو د دوه اړخیزو همکاریو پر پیاوړتیا ټینګار کړی دی. د دواړو لورو ترمنځ هوکړه شوې چې (څلورمه) غونډه به راتلونکی کال په اسلاماباد کې و شي.
