افغانستان د قدرتونو په لوبو کې
افغانستان نن یوازې د داخلي ستونزو قرباني نه دی، بلکې د سیمې د قدرتونو، په ځانګړي ډول ایران او پاکستان، د سیاسي محاسبې مستقیم هدف ګرځېدلی دی. دا هېواد د جغرافیایي موقعیت له امله ستراتیژیک ارزښت لري، خو د دې ارزښت په نتیجه کې افغان ولس له اوږده او دوامداره فشار سره مخ دی. افغانستان د خپلواک تصمیم توان نه لري او د ګاونډیو هېوادونو ستراتیژیکې ګټې ډېر وخت د افغان ولس پر حقونو ترجیح ورکوي.
که څه هم د ایران او پاکستان سیاستونه توپیر لري، خو دواړه هڅه کوي چې افغانستان کمزوری، محتاج او تر نفوذ لاندې وساتي. د دې سیاست تر ټولو څرګنده او دردناکه بیلګه د افغان کډوالو وضعیت دی. په ایران کې افغانان د کار، زدهکړې، روغتیا او ټولنیز ژوند له حقونو محروم دي، جبري اخراج، تحقیر او اقتصادي استثمار یې ورځنۍ واقعیتونه دي. په پاکستان کې هم د کډوالو په اړه دوهګونی سیاست روان دی: د امنیتي ستونزو پړه پر افغانانو اچول کېږي، جبري ستنول او ځورونې کېږي، او د دوی شتون د فشار د وسیلې په توګه کارول کېږي.
دا دوهګونی سیاستونه او نیابتي لوبې یوازې افغان ولس نه زیانمنوي، بلکې د سیمې ثبات هم له خطر سره مخ کوي. د افغان کډوالو سپکاوی، د داخلي اختلافاتو ژورول او د ناامنۍ مدیریت د ګاونډیو لپاره یوه اقتصادي او سیاسي وسیله ګرځېدلې ده. افغانستان د ارزانه کار ځواک، د قاچاقي اقتصاد او د سیاسي امتیاز اخیستلو میدان پاتې شوی، خو زیان یې یوازې افغان ولس ویني.
د نړیوالې ټولنې چوپتیا هم د دې وضعیت دوام تضمین کړی دی. افغان ولس حق لري چې د جګړې قرباني نه وي، خو د خپلو حقونو لپاره ویښ او متحد پاتې شي. حل لاره یوازې د احساساتي شعارونو نه بلکې د سیاسي شعور، ملي یووالي، مدني فشار او فکري بیدارۍ له لارې ده. افغان ولس باید د قرباني رول پریږدي او د خپل برخلیک کنټرول خپله واخلي.
لنډه دا چه د افغانستان بحران د سیمې د قدرتونو سیاستونو محصول دی، خو د دې بحران دوام د افغان ولس د کمزوري ملي دریځ پایله هم ده. یوازې یو ویښ، متحد او شعورمند ولس کولای شي د دې کړۍ پای ته ورسېږي، د خپلې خاوره او حقونو ساتنه وکړي، او د ګاونډیو د فشار پر وړاندې د سیاسي فاعل په توګه راڅرګند شي.
